Wstęp do filologii słowiańskiej

Wstęp do filologii słowiańskiej

1 opinia

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

22,45

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Jedyny w Polsce podręcznik zawierający systematyczny i przystępnie napisany wykład wiedzy ogólnoslawistycznej!
Nowe wydanie, zaktualizowane o wyniki ostatnich badań!

Podręcznik:



  • podaje informacje dotyczące pochodzenia i rozwoju języka prasłowiańskiego do momentu wyodrębnienia się poszczególnych języków słowiańskich;
  • daje wszechstronny i wyczerpujący opis fonetyki i morfologii języka prasłowiańskiego oraz cerkiewnosłowiańskiego;
  • przedstawia rozwój pisma Słowian - głagolicy, cyrylicy oraz alfabetów słowiańskich opartych na cyrylicy i łacinie;
  • przytacza wiele cennych wiadomości na temat powstania najdawniejszych słowiańskich zabytków pisanych i ich charakterystyki językowej;
  • przedstawia poglądy dotyczące pochodzenia Słowian i początków kształtowania się państw słowiańskich;
  • prezentuje dzieje i znaczenie misji wielkomorawskiej Cyryla i Metodego oraz chrystianizacji Słowian.



Książka przeznaczona dla studentów kierunków slawistycznych, w tym filologii słowiańskiej oraz historyków, archeologów i wszystkich zainteresowanych badaniami nad językiem.


Liczba stron412
WydawcaWydawnictwo Naukowe PWN
ISBN-13978-83-01-14720-4
Numer wydania2
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Przedmowa    13
  Przedmowa do drugiego wydania    15
  
  CZĘŚĆ PIERWSZA. Pismo i teksty    17
  
    Rozdział I. Pismo    17
      1. Czy istniało pismo pogańskich Słowian?    17
      2. Związek rodzaju pisma z obrządkiem religijnym    19
      Przyswajanie alfabetu łacińskiego    20
        3. Pisowonia niezłożona    20
        4. Pisownia złożona    24
        5. Reformy XV wieku: Hus i Parkoszowic    29
        6. Nowe alfabety słowiańskie oparte na łacince    31
      Przyswajanie alfabetu greckiego. Cyrylica    35
        7. Charakterystyka alfabetu greckiego    35
        8. Pierwsze próby pisania literami greckimi    36
        9. Powstanie cyrylicy    38
        10. Historia poglądów na powstanie cyrylicy    39
        11. Jaki Psałterz i Ewangelię czytał Konstantyn w Chersonie?    40
        12. Stosunek cyrylicy do pisma greckiego    42
        13. Pochodzenie nowych liter cyrylskich    44
        14. Cyrylski system cyfr    46
        15. Dalsze losy cyrylicy    47
      Głagolica, oryginalne pismo słowiańskie    53
        16. Powstanie głagolicy    53
        17. Cel i przyczyny stworzenia nowego pisma słowiańskiego    54
        18. Paleograficzne źródła głagolicy    55
        19. Źródła poznania głagolicy    58
        20. Wartość cyfrowa głagolicy    61
        21. Porządek liter głagolskich    61
        22. Różnice systemowe między głagolicą a cyrylicą    61
        23. Dowody starszeństwa głagolicy    62
        24. Cztery fazy rozwojowe okrągłej głagolicy    65
        25. Czy okrągła głagolica dostarła do Krakowa i Wiślicy?    67
        26. Dalsze losy głagolicy    68
        27. Chorwacka głagolica w Czechach i Polsce    70
  
    Rozdział II. Historyczne tło powstawania pisma i tekstów słowiańskich    72
      28. Związek początków piśmiennictwa słowiańskiego z historią ówczesnej Europy    72
      Nie-Słowianie    72
        29. Cesarstwo Rzymskie Zachodnie    72
        30. Cesarstwo Rzymskie Wschodnie. Bizancjum    73
        31. Germanie    74
        32. Germanie wschodni — Goci    78
        33. Germanie północni — Waregowie i Rusowie    80
        34. Germanie zachodni — Frankowie, Niemcy    81
        35. Niesłowiańscy mieszkańcy Panonii    83
        36. Wschodni sąsiedzi Słowian    84
        37. Czy na ziemiach zamieszkanych przez Praskowian istniał niesłowiański substrat i jaki?    86
      Kościół chrześcijański    86
        38. Zasięg chrześcijaństwa w Europie przed chrystianizacjś Słowian    86
        39. Początki chrystianizacji Słowian — misja salzbursko-akwilejską    87
        40. Misja konstantynopolitańska    89
        41. Misja Cyryla i Metodego    89
        42. Misja moguncka, hamburska i magdeburska    90
        43. Polska    90
        44. Wprowadzenie ery chrześcijańskiej    90
        45. Biblia i liturgia    93
        46. Organizacja kościelna    94
        47. Schizma wschodnia    95
      Słowianie    96
        48. Początki polityczne Słoweńców, Chorwatów i Serbów    96
        49. Bułgarzy i Macedończycy    98
        50. Ruś    99
        51. Lechici    100
        52. Słowacy i Czesi    101
        53. Rzesza wielkomorawska    103
        54. Wielkie Morawy w świetle badań archeologicznych    104
        55. Rola misji kościelnej w historii Wielkich Moraw    106
        56. Źródła do poznania działalności misji słowiańskiej na Morawach    107
        57. Postaci Cyryla i Metodego    108
        58. Przebieg misji wielkomorawskiej    110
        59. Walka o równouprawnienie języka słowiańskiego w liturgii    112
        60. Najbliżsi uczniowie Cyryla i Metodego    113
  
    Rozdział III. Teksty    115
      Zewnętrzna strona tekstów starosłowiańskich    115
        61. Teksty pisane na pergaminie    115
        62. Sposób pisania    118
        63. Skróty    119
        64. Tempo pisania    121
        65. Najstarsze ośrodki piśmiennictwa starosłowiańskiego    121
        66. Teksty starosłowiańskie pisane na innych materiałach    122
        67. Najstarsze druki słowiańskie    124
        68. Wydania tekstów rękopiśmiennych    126
        69. Problem transliteracji    127
        70. Tłumaczenia a teksty oryginalne    129
        71. Najstarsze zachowane teksty staro-cerkiewno-słowiańskie wobec oryginałów Cyryla i Metodego    129
        72. Dwa okresy w historii każdego rękopisu    129
        73. Dziwne losy niektórych rękopisów    130
        74. Pojęcie kanonu staro-cerkiewno-słowiańskiego    131
        75. Nazwy tekstów staro-cerkiewno-słowiańskich    132
        76. Podział tekstów ze względu na ich treść    132
      Teksty religijne    132
        77. Teksty biblijne    132
        78. Tetraewangelia    133
        79. Jak powstał staro-cerkiewno-słowiański przekład czterech ewangelii    134
        80. Pó?niejsze rewizje przekładu Cyryla i Metodego    135
        81. Sposób cytowania materiału językowego z tekstów ewangelicznych. Wersety    137
        82. Przykłady staro-cerkiewno-słowiańskich tekstów ewangelicznych    137
        83. Inne księgi Nowego Testamentu    156
        84. Psałterz    159
        85. Pozostałe księgi Starego Testamentu    163
        86. Teksty liturgiczne    164
        87. Mszały    164
        88. Ewangeliarz-aprakos    167
        89. Wewnętrzny układ ewangeliarzy-aprakosów    168
        90. Tetraewangelia jako księgi liturgiczne    168
        91. Lekcjonaria    169
        92. Inne teksty liturgiczne    169
        93. Modlitewniki    172
        94. Literatura patrystyczna    174
        95. Zbiory homilii    174
        96. Pateryk    177
        97. Traktaty teologiczne    178
      Teksty świeckie    181
        98. Traktaty historyczne    181
        99. Teksty prawnicze    183
        100. Inskrypcje    189
        101. Listy    189
        102. Pierwsze wiersze słowiańskie    190
  
  CZĘŚĆ DRUGA. Język    193
  
    Rozdział IV. Język prasłowiański    193
      Wiadomości ogólne    193
        103. Co to jest pokrewieństwo językowe?    193
        104. Słowiańska rodzina językowa    194
        105. Język prasłowiański jako wspólne źródła wszystkich języków słowiańskich    195
        106. Metody rekonstrukcji języka prasłowiańskiego    196
        107. Względna i bezwzględna chronologizacja prasłowiańskich procesów językowych    198
        108. Dynamiczne pojmowanie języka prasłowiańskiego    198
        109. Język prasłowiański jako fakt historyczny    199
        110. Problem etnogenezy Słowian    199
        111. Metody badania pierwotnego zasięgu języka prasłowiańskiego, czyli praojczyzny Słowian    199
        112. Poglądy polskich uczonych na praojczyznę Słowian    201
        113. Kiedy istniał język prasłowiański?    206
        114. Pochodzenie nazwy Słowianie    206
        115. Przynależność Słowian do indoeuropejskiej rodziny językowej    207
        116. Języki indoeuropejskie    207
        117. Podział języków indoeuropejskich na grupy kentum i satem    209
        118. Okres wspólnoty językowej bałto-słowiańskiej    210
        119. Rozwój języka prasłowiańskiego    210
      Fonetyka i fonologia    211
        120. Zasób samogłosek języka praindoeuropejskiego    211
        121. Apofonia, czyli praindoeuropejska obocznosć samogłoskowa    213
        122. Zwycięstwo opozycji przednia - tylna: podstawowa zmiana epoki bałto-słowiańskiej    214
        123. Problem defonologizacji sonantów    215
        124. Tak zwane „prawo Fortunatowa-de Saussere’a”    216
        125. Główne tendencje rozwojowe prasłowiańskiego systemu samogłoskowego    218
        126. Zastąpienie praindoeuropejskiej opozycji iloczasowej przez prasłowiańską opozycję barwy samogłoski    218
        127. Jery    219
        128. System prozodyczny w końcowej fazie prasłowiańskiej wspólnoty językowej    220
        129. Prawo sylab otwartych    221
        130. Monoftongizacja dyftongów    221
        131 Zmiania *u1 y    221
        132. Powstanie samogłosek nosowych    223
        133. Rozwój grup typu ort- i tort-    223
        134. Zmiany samogłoskowe wywołane tendencją do synharmonizmu sylabowego    224
        135. Zasób spółgłosek języka praindoeuropejskiego i zmiany przedsłowiańskie    226
        137. Zagadnienie opozycji dźwięczności w języku prasłowiańskim    228
        138. Spółgłoski protetyczne    229
        139. Spółgłoski wstawne    230
        140. Zmiany związane z prawem sylab otwartych    230
        141. Śródgłosowy charakter wygłosu przyimków    232
        142. Rozwój spółgłosek w połączeniu z jotą: powstanie spółgłosek palatalnych    232
        143. Defonologizacja joty    235
        144. Miękczący wpływ samogłosek szeregu przedniego. Palatalizacja pierwsza spółgłosek tylnojęzykowych    235
        145. Palatalizacja druga    236
        146. Palatalizacja progresywna zwana baudoinowską    238
      Morfologia    239
        147. Elementy morfologiczne wyrazu prasłowiańskiego    239
        148. Pochodzenie rdzeni wyrazów prasłowiańskich    240
        149. Słowiańskie słowniki etymologiczne    242
        150. Afiksy    242
        151. Przedrostki    243
        152. Relikty praindoeuropejskiego infiksu nosowego    243
        153. Różne funkcje przyrostków    244
        154. Przyrostki słowotwórcze    244
        155. Przyrostki formotwórcze    245
        156. Pojęcie praindoeuropejskiego tematu wyrazowego    246
        157. Końcówki fleksyjne    247
        158. Trójczłonowa budowa praindoeuropejskich wyrazów samodzielnych    247
      Rzeczownik    247
        159. Praindoeuropejskie postawy prasłowiańskiego systemu deklinacyjnego    247
        160. Zagadnienie rodzaju gramatycznego    248
        161. Najważniejsze zmiany okresu przedsłowiańskiego    249
        162. Los praindoeuropejskich tematów spółgłoskowych i formacji atematycznych    250
        163. Zmiany wywołane procesami fonetycznymi    252
        164. Zastąpienie praindoeuropejskiego trójczłonowego systemu morfologicznego przez prasłowiański system dwuczłonowy    252
        165. Powstanie prasłowiańskiej odmiany palatalnej    253
        166. Pojęcie końcówek pierwotnych i analogicznych    254
        167. Kategoria liczby    254
        168. Zasób form prasłowiańskiej deklinacji    256
        169. Przyimki    258
        170. Narodziny kategorii żywotności    259
        171. Częstotliwość poszczególnych opisów deklinacyjnych    260
        172. Rozwój końcówek prasłowiańskich    261
        173. Tematy na *-o- i *-jo-    262
        174. Tematy na *-a- i *-ja-    264
        175. Tematy na *-u- oraz *-i-    266
        176. Tematy na dawne *-u- długie    266
        177. Tematy spółgłoskowe    266
        178. Sposób opisu formy rzeczownika    268
        179. Adwerbalizacja martwych form przypadkowych rzeczownika    268
      Przymiotnik    269
        180. Praindoeuropejskie podstawy prasłowiańskiego przymiotnika    269
        181. Rodzaj gramatyczny rzeczownika a forma rodzajowa przymiotnika    270
        182. Uogólnienie przymiotników *-o i *-a-tematowych w języku prasłowiańskim    270
        183. Relikty dawnych przymiotników *-i- i *-u-tematowych    271
        184. Powstanie złożonej formy odmiany przymiotnika    272
        185. Stosunek form prostychdo złożonych    274
        186. Klasyfikacja znaczeniowa przymiotnika    276
        187. Przymiotniki jakościowe    276
        188. Kategoria stopnia    276
        189. Stopniowanie regularne    277
        190. Stopniowanie nieregularne    278
        191. Przymiotniki relacyjne    279
        192. Przymiotniki dzierżawcze    279
        193. Przymiotnikowy charaktery innych części mowy    280
        194. Subiektywizowaie przymiotników    280
        195. Powstawanie przysłówków    280
      Liczebnik    281
        196. Czy prasłowiański liczebnik był oddzielną częścią mowy?    281
        197. Liczebniki główne pochodzenia zaimkowego    282
        198. Liczebniki główne pochodzenia przymiotnikowego    283
        199. Liczebniki główne pochodzenia rzeczownikowego    284
        200. Liczebniki złożone    285
        201. Liczebniki porządkowe    285
        202. Inne liczebniki    286
      Zaimek    286
        203. Osobliwy charakter zaimków    286
        204. Pierwotna budowa zaimków    287
        205. Odmiana zaimków -o-/-a- tematowych    288
        206. Relikty odmiany zaimków *-i-tematowych    290
        207. Zaimki podmiotu    291
        208. Zaimki dopełnienia    292
        209. Paradygmat zaimków podmiotowo-dopełnieniowych    294
        210. Zaimki przydawki    294
        211. Zaimki wskazujące    294
        212. Zaimki dzierżawcze    295
        213. Inne zaimki przydawki    296
        214. Zaimki okoliczników    299
      Czasownik    300
        215. Praindoeuropejskie podsawy koniugacji prasłowiańskich    300
        216. Dwa tematy czasownikowe    301
        217. Temat czasu teraźniejszego. Podział na koniugacje    301
        218. Temat bezokolicznika    302
        219. Związki między tematem czasu teraźniejszego i tematem bezokolicznika    303
        220. Oboczności rdzenne    304
        221. Supletywizm    304
        222. Słowotwórcze kategorie czasownika    305
        223. Kategorie aspektu    305
        224. Morfologiczne środki wyrazu kategorii aspektu    306
        225. Kategoria częstotliwości-ciągłości    307
        226. Inne kategorie czasownikowe    308
        227. Kategoria trybu    308
        228. Tryb oznajmujący    308
        229. Kategoria czasu    308
        230. Kategoria osoby    309
        231. Kategoria liczby    309
        232. Czas teraźniejszy    309
        233. Wyjątkowe formacje czasu teraźniejszego    312
        234. Czas przeszły    312
        235. Aoryst    312
        236. Aoryst prosty zwany asygmatycznym    313
        237. Aoryst sygmatyczny    313
        238. Imperfectum    315
        239. Czas przyszły    316
        240. Problem czasów względnych    316
        241. Tryb rozkazujący    318
        242. Tryb warunkowy    320
        243. Wyrazy modalne    321
        244. Kategoria strony    322
        245. Strona czynna    323
        246. Strona bierna    324
        247. Strona zwrotna i medialna    324
        248. Czasownikowe formacje imienne    325
        249. Bezokolicznik    325
        250. Supinum    326
        251. Imiesłowy    327
        252. Adiektywizacja imiesłowów    328
        253. Substantywizacja imiesłowów    328
        254. Participium praesentis activi    328
        255. Participium praeteriti activi I    330
        256. Participium praeteriti activi II    330
        257. Participium praesentis passivi    331
        258. Participium praetiriti passivi    331
        259. Sposób opisywania form czasownikowych    332
        260. Rzeczowniki gerundialne    332
  
    Rozdział V. Język cerkiewnosłowiański    333
      Dialekty języka prasłowiańskiego    333
        261. Co to jest zróżnicowanie dialektalne języka    333
        262. Trudnosci w poznaniu podziału dialektalnego języka prasłowiańskiego    335
        263. Prace Tadeusza Lehra-Spławińskiego    335
        264. Najstarsze zróżnicowanie dialektalne wschód — zachód    335
        265. Powstanie opozycji dialektalnej północ — południe    337
        266. Zmiany dialektalne VI - VIII w.    337
        267. nowotwory północnosłowiańskie    337
        268. Nowotwory południowosłowiańskie    339
        269. Różny na pólnocy i na południu rozwój tej samej tendencji językowej    339
        270. Zmiany dialektalne w IX w.    340
        271. Ogólna sytuacja językowa Słowian w IX w.    343
      Język staro-cerkiewno-słowiański    345
        272. Najstarszy literacki język Słowian    245
        273. Ponaddialektalny charakter języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    345
        274. Ojczyzna języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    346
        275. Nazwa języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    346
        276. Trzy stadia rozwojowe języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    347
        277. Przedmiot badań paleoslawistycznych    347
        278. Genus proximum języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    347
        279. Osobliwości fonetyczne języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    348
        280. Fonetyka zapożyczeń greckich    350
        281. Osobliwości staro-cerkiewno-słowiańskiej deklinacji    351
        282. Osobliwości staro-cerkiewno-słowiańskiej koniugacji    351
        283. Literackie konstrukcje syntaktyczne    351
        284. Regionalne odmianki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego    353
        285. Krótki zarys historii filologii staro-cerkiewno-słowiańskiej    354
      Młodsze redakcje języka cerkiewnosłowiańskiego    355
        286. Losy języka cerkiewnosłowiańskiego od XI w.    355
        287. Najważniejsze zmiany systemowe języków słowiańskich od X do XIII w.    357
        288. Dalszy podział słowiańskich zespołów językowych    358
        289. Próbki tekstów redakcji bułgarskiej i macedońskiej    359
        290. Próbki tekstów redakcji serbskiej i chorwackiej    363
        291. Próbki tekstów redakcji ruskiej    366
        292. Próbka tekstu cerkiewnosłowiańskiego z terenu rumuńskiego    370
        293. Pierwsze praktyczne gramatyki języka cerkiewnosłowiańskiego    370
  
  Spis najważniejszych skrótów i symboli uważanych w tekście    373
  Bibliografia    376
  Spis map    389
  Spis tabel    390
  Spis ilustracji    391
  Słowniczek wyrazów cerkiewnosłowiańskich występujących w przytoczonych tekstach i cytatach z zabytków staro-cerkiewnosłowiańskich    394
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia