Summa iniuria

-35%

Summa iniuria

O błędzie formalizmu

1 opinia

Format:

pdf, ibuk

DODAJ DO ABONAMENTU

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

24,70  38,00

Format: pdf

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

24,7038,00

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Dawne weneckie prawo surowo zakazywało „wylewać krew na ulicę”. Pewnego dnia za jego naruszenie formalistyczny sędzia skazał lekarza, który uratował życie leżącego na ulicy chorego, upuszczając mu krwi. Choć intuicyjnie niesłuszne, zachowanie weneckiego sędziego trudno krytykować. Gdyby uwolnił lekarza od odpowiedzialności, naraziłby się na zarzut odejścia od litery prawa, a więc zarzut dowolności rozstrzygnięcia. Z dylematem „duch czy litera” prawnicy borykają się od dawna. W ostatnim czasie górę zdaje się brać podejście nazywane formalizmem prawniczym, które – jak twierdzą jego zwolennicy – mimo wszystkich wad literalnego stosowania prawa gwarantuje ograniczenie swobody sędziów i urzędników, a tym samym zapewnia stabilność i przewidywalność ich rozstrzygnięć. Autor niniejszej książki nie podziela tego przekonania. Wykazuje w niej, że formalizm nie tylko prowadzi do niesłusznych rozstrzygnięć, lecz także jest niezgodny z podstawowymi założeniami pozytywizmu prawniczego i ideą rządów prawa. Przyczyną tej niezgodności jest nieadekwatność podejścia formalistycznego do charakteru języka, którym posługuje się prawodawca. Podejście formalistyczne paradoksalnie nie realizuje podstawowej funkcji procesu stosowania prawa, jaką jest wierność tekstowi prawnemu. Marcin Matczak tezę o błędzie formalizmu uzasadnia przy wykorzystaniu najnowszego dorobku filozofii języka i filozofii prawa, ilustrując swoje rozważania analizą praktyki orzeczniczej. Jednocześnie proponuje zastąpienie formalizmu holizmem interpretacyjnym, który mimo uwzględniania ducha prawa, nie niesie ze sobą ryzyka destabilizacji prawa i dowolności rozstrzygnięć sędziowskich.


Dr Marcin Matczak, Research Associate Fellow w Centrum Badań Socjologiczno-Prawnych Uniwersytetu Oxfordzkiego i prawnik praktyk, zajmuje się teorią stosowania prawa i społeczno-kulturowymi aspektami interpretacji prawniczej.


Liczba stron234
WydawcaWydawnictwo Naukowe Scholar
ISBN-13978-83-7383-257-2
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

EBOOKI WYDAWCY

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Słowo wstępne    9
  Synopsis    13
  Prolog. Formalizm w praktyce polskich sądów    33
    1. Założenia generalne badania    33
      1.1. Zasady doboru badanych orzeczeń    33
      1.2. Relacja pomiędzy kontekstem rozstrzygnięcia a kontekstem uzasadnienia    34
      1.3. Typologia standardów, do których odwołują się sędziowie    35
      1.4. Odniesienia do standardów a charakter praktyki orzeczniczej    39
    2. Analiza orzeczeń    41
      2.1. Metodologia    41
      2.2. Wyniki badania    42
    3. Konkluzja badania    48
    4. Interpretacja wyników    49
  Część I. Mniejsze zło    52
    Wprowadzenie do części I    52
    Rozdział 1. Formalizm i jego krytycy    53
      1. Oblicza formalizmu    53
        1.1. „Stary” formalizm    53
        1.2. „Nowy” formalizm    56
        1.3. Inne ujęcia formalizmu    63
      2. Czym jest formalizm? Próba zdefiniowania    64
      3. Krytyki formalizmu    70
        3.1. Uwagi ogólne    70
        3.2. Krytyka sylogistyczności formalizmu    71
        3.3. Krytyka redukcjonizmu przesłanek interpretacyjnych    74
        3.4. Krytyka twierdzenia o związaniu interpretatora    78
      4. Podsumowanie krytyki formalizmu    80
    Rozdział 2. Formalizm a formalność prawa    82
      1. Wprowadzenie    82
      2. Formalność prawa – uwagi ogólne    82
      3. Jak stosować formalne prawo?    85
      4. Formalność prawa a dwa rodzaje reguł – preskrypcyjne i konstruujące czynności prawne    88
      5. Formalność reguł preskrypcyjnych    90
        5.1. Generalizacja jako cecha formalna reguł preskrypcyjnych i problem ich nadmiernej lub niedostatecznej pojemności    90
      6. Formalność reguł konstruujących czynności prawne    96
        6.1. Cechy formalne reguł konstruujących czynności prawne    96
        6.2. Problem instrumentalizowania reguł konstruujących czynności prawne    97
        6.3. Formalność reguł konstruujących czynności prawne – wnioski    109
      7. Podsumowanie – stosowanie prawa jako proces usuwania wad formalności    110
    Rozdział 3. Siła formalizmu    111
      1. Wprowadzenie    111
      2. Formalizm a pozytywizm prawniczy    111
      3. Formalizm a idea rządów prawa    114
        3.1. Uwagi wprowadzające    114
        3.2. Formalizm a przewidywalność procesu stosowania prawa    116
        3.3. Formalizm a ograniczenie dyskrecjonalności prawników    119
      4. Psychospołeczna atrakcyjność formalizmu prawniczego    122
      5. Siła formalizmu – podsumowanie    126
  Część II. Nasze słowa i nasza historia    130
    Wprowadzenie do części II    130
      Rozdział 4. Właściwości semantyczne tekstu prawnego a błąd formalizmu    133
        1. Językowy charakter prawa w ujęciu pozytywistycznym    133
        2. Znaczenie tekstu prawnego a upływ czasu pomiędzy uchwaleniem prawa a jego interpretacją    134
        3. Semantyka Kripkego–Putnama a język prawny    141
          3.1. Różnice pomiędzy tradycyjnymi ujęciami semantyki a semantyką K–P    142
          3.2. Metody ustalania kolejnych znaczeń tekstu prawnego w czasie    151
        4. Podsumowanie    156
      Rozdział 5. Syntaktyka i pragmatyka komunikacji przez prawo a błąd formalizmu    158
        1. Uwagi wprowadzające    158
        2. Założenia o wielokanałowości, hierarchiczności i diachroniczności komunikacji przez prawo    160
        3. Prawodawca realny a prawodawca idealny – metafora tygla    165
        4. Hierarchiczność komunikacji poprzez prawo    170
        5. Syntaktyka i pragmatyka języka prawnego a zastosowanie prawa do konkretnego przypadku    173
        6. Problem z intencją    176
        7. Podsumowanie    179
      Rozdział 6. Formalizm versus holizm interpretacyjny    181
        1. Trzy błędy formalizmu i wypaczenie idei pozytywistycznej    181
          1.1. Błąd jednokanałowości a holistyczne podejście do interpretacji prawa    183
          1.2. Błąd unichroniczności a podejście holistyczne    189
          1.3. Błąd ahierarchiczności a podejście holistyczne    195
        2. Możliwe zarzuty pod adresem podejścia holistycznego    199
          2.1. Holizm interpretacyjny a nieprzewidywalność (niestabilność) decyzji stosowania prawa    200
          2.2. Holizm interpretacyjny a nadmierna dyskrecjonalność prawników    207
        3. Holizm interpretacyjny a naruszenie autonomii prawa    212
          3.1. Uwagi wprowadzające    212
          3.2. Argument z powołania wielokrotnych ugruntowań a autonomia prawa    215
        4. Podsumowanie    216
  Epilog. Jak przeciwstawiać się formalizmowi w praktyce    217
    1. Wprowadzenie    217
    2. Sugestie w zakresie metodologii stosowania prawa    218
  Bibliografia    223
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia