Ostre stany zagrożenia życia w obrażeniach ciała

11 ocen

Format:

mobi, epub, ibuk

DODAJ DO ABONAMENTU

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

143,40  239,00

Format: mobi, epub

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

Cena początkowa: 239,00 zł (-40%)

Najniższa cena z 30 dni: 143,40 zł  


143,40

w tym VAT

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 24,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Do późnego średniowiecza dominowały rany zadawane bronią białą, wraz z pojawieniem się prochu strzelniczego zwiększyła się energia zadawanych obrażeń, a przez to ich rozległość, oraz pojawił się nowy czynnik – wysoka temperatura. W dobie rozkwitu przemysłu ciężkiego masowym problemem stały się wypadki przy pracy, natomiast z postępem motoryzacji przybyła znaczna liczba pacjentów poszkodowanych w wypadkach drogowych.


Ciężkie obrażenia ciała wydają się całkowicie nieprzewidywalne zarówno ze względu na ich rozległość, różne czynniki sprawcze, czas zdarzenia i transportu do szpitala, jak i wyjściowy stan pacjenta w chwili zdarzenia oraz jego obciążenia chorobowe. Mimo że każdy uraz jest inny, postępowanie w większości przypadków powinno być zgodne z wytycznymi i algorytmami.
„Ostre stany zagrożenia życia w obrażeniach ciała” to skarbnica wiedzy o postępowaniu ratunkowym w różnych stanach zagrożenia życia związanych z urazami. Jednolity układ rozdziałów obejmujący medyczne czynności ratunkowe w części przedszpitalnej, leczenie ratunkowe w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym oraz specjalistyczne leczenie w docelowym oddziale szpitalnym pomaga w poruszaniu się po obszernej tematyce.


Autorami są wybitni specjaliści, znawcy tematu, nauczyciele akademiccy i doświadczeni praktycy.
Książka jest doskonałym źródłem wiadomości przede wszystkim dla osób przygotowujących się do egzaminu specjalizacyjnego z medycyny ratunkowej, chirurgii czy ortopedii, a także lekarzy pracujących w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych i Centrach Urazowych. Powinna też zainteresować studentów medycyny.


Rok wydania2018
Liczba stron1209
KategoriaMedycyna ratunkowa
WydawcaPZWL Wydawnictwo Lekarskie
ISBN-13978-83-200-5665-5
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Rekomendacja I Jerzy Robert Ładny XXXV
  Rekomendacja II Krzysztof Bielecki XXXVII
  Rekomendacja III Radosław Owczuk XXXIX
  Kilka słów od Redaktorów Naukowych Krystyn Sosada, Wojciech Żurawiński XLI
  1. Epidemiologia ciężkich urazów ciała Zbigniew Śledziński, Dariusz Łaski     1
    1.1. Wprowadzenie     1
    1.2. Pandemia urazów    2
    1.3. Epidemiologia urazów z punktu widzenia szpitalnego oddziału ratunkowego    6
    1.4. Wypadki drogowe     12
    1.5. Przemoc i samobójstwa     14
    1.6. Upadki     16
    1.7. Urazy na skutek wypadku w pracy    17
    1.8. Urazy na skutek uprawiania sportu     18
    1.9. Urazy a alkohol     18
    1.10. Ciężkie urazy. Politrauma     19
    Piśmiennictwo     22
  2. Organizacja i funkcjonowanie centrów urazowych w Polsce i na świecie Leszek Brongel     23
    Piśmiennictwo     36
  3. Badanie pacjenta urazowego Jerzy Robert Ładny, Marzena Wojewódzka-Żelezniakowicz     39
    3.1. Wprowadzenie    39
    3.2. Badanie podmiotowe     39
      3.2.1. Dolegliwości bólowe (SAMPLE – pain) i skale oceny bólu    40
      3.2.2. Pozostałe elementy SAMPLE     42
    3.3. Badanie przedmiotowe     43
      3.3.1. Badanie przedmiotowe w warunkach przedszpitalnych – ITLS, PHTLS (primary, secondary survey)     43
      3.3.2. Badanie przedmiotowe w warunkach szpitalnych    47
    3.4. Badania obrazowe wykorzystywane podczas oceny pacjenta z obrażeniami ciała     54
    3.5. Badanie pacjenta urazowego w sytuacjach szczególnych     55
      3.5.1. Pourazowe zatrzymanie krążenia     55
      3.5.2. Badanie ciężarnej     56
    Piśmiennictwo     57
  4. Resuscytacja pacjenta urazowego Dorota Zyśko, Dariusz Timler    59
    4.1. Wprowadzenie     59
    4.2. Epidemiologia urazowego zatrzymania krążenia    61
      4.2.1. Miejsce zdarzenia urazowego zatrzymania krążenia (TCA)     62
      4.2.2. Obrażenia ciała u pacjentów z TCA oceniane według skali ISS     62
      4.2.3. Mechanizm urazu ciała     62
      4.2.4. Pierwszy zarejestrowany rytm serca     63
    4.3. Etiopatogeneza urazowego zatrzymania krążenia     64
    4.4. Hipotermia     65
    4.5. Kwasica     66
    4.6. Objawy urazowego zatrzymania krążenia     67
    4.7. Rozpoznanie urazowego zatrzymania krążenia    67
      4.7.1. Warunki przedszpitalne     67
      4.7.2. Pacjent z TCA w szpitalu    68
    4.8. Medyczne czynności ratunkowe prowadzone przez zespoły ratownictwa medycznego podstawowe (P) i specjalistyczne (S) na miejscu zdarzenia i podczas transportu     72
    4.9. Postępowanie w SOR    75
    4.10. Leczenie specjalistyczne     75
    Piśmiennictwo     76
  5. Wstrząs urazowy Jerzy Lasek     79
    5.1. Definicje     79
    5.2. Rodzaje wstrząsu i ich patomechanizm     80
    5.3. Rozpoznanie przedszpitalne     82
    5.4. Transport pacjenta, postępowanie przedszpitalne i szpitalne     84
    Piśmiennictwo     91
  6. Zasady transportu i monitorowanie pacjenta urazowego Łukasz Krzych, Tomasz Sanak     93
    6.1. Wprowadzenie    93
    6.2. Transport pierwotny    94
      6.2.1. Bezpieczeństwo pacjenta i zespołu ratownictwa medycznego     95
      6.2.2. Siły i środki    95
      6.2.3. Modyfikacje techniki transportu    96
      6.2.4. Akronim AT-MIST ETA – przekazanie informacji o poszkodowanym do SOR/CU    97
      6.2.5. Komfort termiczny     98
      6.2.6. Monitorowanie podczas transportu     98
    6.3. Transport wtórny     100
    6.4. Transport wewnątrzszpitalny    101
    Piśmiennictwo .    104
  7. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów urazowych Opracowanie merytoryczne rozdz. 7 Cezary Pakulski     105
    7.1. Wprowadzenie Cezary Pakulski    105
      7.1.1. Definicje     105
      7.1.2. Wspólne problemy    106
    7.2. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów z obrażeniami głowy Cezary Pakulski    116
      7.2.1. Analgezja, sedacja i anestezja na miejscu zdarzenia i podczas transportu     118
      7.2.2. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na szpitalnym oddziale ratunkowym przez specjalistę medycyny ratunkowej    122
      7.2.3. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na docelowym oddziale szpitalnym przez specjalistę w danej dziedzinie     124
    7.3. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów z obrażeniami twarzoczaszki Cezary Pakulski    129
      7.3.1. Analgezja, sedacja i anestezja na miejscu zdarzenia i podczas transportu     129
      7.3.2. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na szpitalnym oddziale ratunkowym przez specjalistę medycyny ratunkowej     132
      7.3.3. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na docelowym oddziale szpitalnym przez specjalistę w danej dziedzinie     134
    7.4. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów z obrażeniami gałki ocznej Cezary Pakulski     137
      7.4.1. Analgezja, sedacja i anestezja na miejscu zdarzenia i podczas transportu     137
      7.4.2. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na szpitalnym oddziale ratunkowym przez specjalistę medycyny ratunkowej     138
      7.4.3. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na docelowym oddziale szpitalnym przez specjalistę w danej dziedzinie     139
    7.5. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów z obrażeniami szyi Cezary Pakulski     143
      7.5.1. Analgezja, sedacja i anestezja na miejscu zdarzenia i podczas transportu    143
      7.5.2. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na szpitalnym oddziale ratunkowym przez specjalistę medycyny ratunkowej     144
      7.5.3. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na docelowym oddziale szpitalnym przez specjalistę w danej dziedzinie     145
    7.6. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów z obrażeniami klatki piersiowej i brzucha Cezary Pakulski    146
      7.6.1. Analgezja, sedacja i anestezja na miejscu zdarzenia i podczas transportu    147
      7.6.2. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na szpitalnym oddziale ratunkowym przez specjalistę medycyny ratunkowej     150
      7.6.3. Analgezja, sedacja i anestezja w działaniach prowadzonych na docelowym oddziale szpitalnym przez specjalistę w danej dziedzinie     151
    Piśmiennictwo    153
    7.7. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów z obrażeniami narządu ruchu Jacek Majewski, Ewa Górnik-Właszczuk    154
      7.7.1. Analgezja, sedacja i anestezja w okresie przedszpitalnym     154
      7.7.2. Analgezja, sedacja i anestezja w okresie szpitalnym     155
    Piśmiennictwo    160
    7.8. Analgezja, sedacja i anestezja dzieci z urazami Ludwik Stołtny    161
      7.8.1. Wprowadzenie     161
      7.8.2. Zasady leczenia bólu u dzieci     164
    7.9. Analgezja, sedacja i anestezja pacjentów urazowych w wieku podeszłym Jerzy Wordliczek, Renata Zajączkowska    172
      7.9.1. Wprowadzenie     172
      7.9.2. Zmiany farmakokinetyki leków związane z wiekiem     174
      7.9.3. Ból pourazowy u pacjentów w wieku podeszłym    174
      7.9.4. Postępowanie okołooperacyjne u pourazowego pacjenta w wieku podeszłym     187
      7.9.5. Analgosedacja u pacjenta geriatrycznego po urazie    191
    Piśmiennictwo    194
    7.10. Analgezja, sedacja i anestezja kobiety ciężarnej po urazie Michał Gaca, Mieczysław Pietrzyk    195
      7.10.1. Wprowadzenie     195
      7.10.2. Środki farmakologiczne stosowane podczas znieczulenia u kobiet ciężarnych     201
    Piśmiennictwo    208
  8. Znieczulenie regionalne Waldemar Machała    209
    8.1. Wprowadzenie     209
    8.2. Uśmierzanie bólu u chorego urazowego     209
    8.3. Znieczulenie regionalne     211
      8.3.1. Leki używane w znieczuleniu regionalnym    214
      8.3.2. Co komu wolno, czyli kto jest uprawniony do wykonywania znieczulenia regionalnego     215
      8.3.3. Ograniczenia znieczulenia regionalnego u chorych po urazie, czyli co należy wiedzieć, zanim podejmie się decyzję o jego wykonaniu – rozważania praktyczne     216
      8.3.4. Warunki bezpiecznego znieczulenia regionalnego u chorych po urazie    218
      8.3.5. Sedacja w czasie znieczulenia ogólnego    219
      8.3.6. Zgoda na wykonanie znieczulenia regionalnego    220
      8.3.7. Praktyczne aspekty wybranych rodzajów znieczulenia regionalnego     221
    8.4. Zakończenie     225
    Piśmiennictwo     225
  9. Ból pourazowy Małgorzata Malec-Milewska, Radosław Chutkowski    227
  
    9.1. Wprowadzenie     227
      9.1.1. Definicja     227
      9.1.2. Epidemiologia     227
      9.1.3. Patomechanizm i objawy     228
      9.1.4. Okresy bólu po urazie ciała     229
    9.2. Postępowanie przeciwbólowe w zależności od miejsca świadczenia pomocy medycznej oraz od poszczególnych okresów po urazie ciała     229
      9.2.1. Postępowanie przeciwbólowe na miejscu wypadku i w czasie transportu     229
      9.2.2. Postępowanie przeciwbólowe w SOR     233
      9.2.3. Postępowanie przeciwbólowe w opiece ambulatoryjnej i w domu pacjenta     237
      9.2.4. Przetrwały ból pourazowy     238
    9.3. Podsumowanie     241
    Piśmiennictwo     241
  10. Krwotok pourazowy i urazowe uszkodzenie naczyń Piotr Richter, Marian Kratochwil    243
    10.1. Wprowadzenie     243
    10.2. Postępowanie przedszpitalne, na miejscu zdarzenia     243
    10.3. Transport do centrum urazowego    244
    10.4. Postępowanie w SOR    246
      10.4.1. Badania laboratoryjne     246
      10.4.2. Badania obrazowe     247
      10.4.3. Czynniki ryzyka i dalsze postępowanie szpitalne    247
      10.4.4. Farmakoterapia     250
    10.5. Obrażenia naczyń brzusznych    250
    10.6. Krwotok urazowy kończyn     256
      10.6.1. Postępowanie na miejscu wypadku     256
      10.6.2. Postępowanie w SOR     258
    Piśmiennictwo     259
  11. Urazy czaszkowo-mózgowe Dariusz Szczepanek, Tomasz Trojanowski    261
    11.1. Wprowadzenie     261
    11.2. Bezpośrednie skutki urazu mózgu     262
    11.3. Ocena stanu pacjenta     264
    11.4. Postępowanie z chorymi po urazach czaszkowo-mózgowych z pierwotnymi uszkodzeniami mózgu     265
      11.4.1. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu wypadku     265
      11.4.2. Postępowanie w SOR    266
      11.4.3. Kwalifikacja chorych po urazach głowy do leczenia szpitalnego     267
    11.5. Charakterystyka wybranych urazów czaszkowo-mózgowych     268
      11.5.1. Pourazowe krwiaki wewnątrzczaszkowe     268
      11.5.2. Złamania kości czaszki    275
      11.5.3. Otwarty uraz czaszki     275
      11.5.4. Płynotok     276
      11.5.5. Przetoki tętniczo-jamiste    277
    Piśmiennictwo     277
  12. Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego Witold Janusz, Tomasz Trojanowski    279
    12.1. Epidemiologia    279
    12.2. Biomechanika urazów kręgosłupa szyjnego     280
      12.2.1. Urazy kręgosłupa     280
      12.2.2. Urazy rdzenia kręgowego    283
    12.3. Postępowanie przedszpitalne     284
    12.4. Postępowanie w SOR     286
      12.4.1. Badanie przedmiotowe    286
      12.4.2. Diagnostyka obrazowa     288
      12.4.3. Podsumowanie zaleceń    292
      12.4.4. Farmakoterapia w ciężkich urazach rdzenia kręgowego     293
    12.5. Leczenie specjalistyczne na docelowym oddziale szpitalnym    294
      12.5.1. Ogólne zasady leczenia     294
      12.5.2. Leczenie nieoperacyjne     294
      12.5.3. Leczenie operacyjne     296
    Piśmiennictwo     297
  13. Obrażenia twarzoczaszki Iwona Niedzielska    299
    13.1. Wprowadzenie     299
    13.2. Transport pacjenta z obrażeniami twarzoczaszki    302
    13.3. Odmienne warunki intubacji pacjenta z obrażeniami twarzoczaszki    303
    13.4. Rodzaje unieruchomienia złamanej szczęki/żuchwy, zębów, wyrostka zębodołowego w ramach medycznych czynności ratunkowych     304
    13.5. Rodzaje unieruchomienia złamanej szczęki/żuchwy, zębów, wyrostka zębodołowego w ramach pomocy specjalistycznej – rozwiązania tymczasowe    304
    13.6. Rodzaje unieruchomienia złamanej szczęki/żuchwy, zębów, wyrostka zębodołowego w ramach pomocy specjalistycznej – rozwiązania ostateczne     306
    13.7. Postępowanie z obrażeniami twarzoczaszki ze współistniejącymi obrażeniami części mózgowej czaszki     310
    13.8. Postępowanie z obrażeniami części twarzowej czaszki oraz ciałem obcym     311
    13.9. Postępowanie z obrażeniami części twarzowej czaszki ze współistniejącymi uszkodzeniami narządu wzroku     314
      13.9.1. Podwójne widzenie     314
      13.9.2. Ciało obce wewnątrzgałkowo    317
      13.9.3. Ciało obce wewnątrzoczodołowo     317
      13.9.4. Zwichnięcie gałki ocznej     317
      13.9.5. Enoftalmia gałki ocznej     318
      13.9.6. Zaburzony odruch konsensualny     319
      13.9.7. Pogorszenie lub utrata ostrości widzenia/ślepota     319
      13.9.8. Wytrzeszcz tętniący     322
      13.9.9. Nierówność źrenic    323
      13.9.10. Pęknięcie gałki ocznej     323
      13.9.11. Zespół szczeliny oczodołowej górnej     324
      13.9.12. Krwiak zagałkowy    324
    13.10. Postępowanie z obrażeniami twarzoczaszki ze współistniejącymi uszkodzeniami zębów i wyrostka zębodołowego w priorytecie natychmiastowym    325
      13.10.1. Wysunięcie zęba     326
      13.10.2. Zwichnięcie boczne     326
      13.10.3. Zwichnięcie całkowite – wybicie zęba     327
      13.10.4. Złamanie korzenia     328
      13.10.5. Złamanie wyrostka zębodołowego     329
    13.11. Postępowanie z obrażeniami twarzoczaszki ze współistniejącym krwawieniem/krwotokiem     329
    13.12. Złamanie górnego piętra twarzy: złamanie zatoki czołowej, złamanie czołowo-oczodołowo-nosowe, dyslokacja oczodołowo-nosowa     333
      13.12.1. Złamanie ścian kostnych zatoki czołowej     333
      13.12.2. Dyslokacja oczodołowo-nosowa (DON) lub złamanie nosowo-oczodołowo-sitowe (NOS)     334
      13.12.3. Przemieszczenie górnego masywu twarzy    334
      13.12.4. Złamanie kości nosa     336
    13.13. Złamanie środkowego piętra twarzy     338
      13.13.1. Złamanie szczęki Le Fort I     339
      13.13.2. Złamanie szczęki Le Fort II     341
      13.13.3. Złamanie szczęki Le Fort III     344
      13.13.4. Złamanie oczodołu     345
      13.13.5. Złamanie jarzmowo-oczodołowe    348
      13.13.6. Złamanie jarzmowo-szczękowo-oczodołowe     349
      13.13.7. Izolowane złamanie łuku kości jarzmowej     352
    13.14. Złamanie dolnego piętra twarzy     353
      13.14.1. Złamanie żuchwy     353
      13.14.2. Złamanie wyrostka kłykciowego     357
      13.14.3. Zwichnięcie stawu skroniowo-żuchwowego     358
    Piśmiennictwo     362
  14. Obrażenia gałki ocznej Katarzyna Michalska-Małecka    365
    14.1. Definicje     365
    14.2. Wprowadzenie     366
    14.3. Badanie okulistyczne     366
      14.3.1. Badanie ostrości wzroku     366
      14.3.2. Badanie aparatu zewnętrznego oka     366
      14.3.3. Badanie ruchomości gałek ocznych     367
      14.3.4. Badanie reakcji źrenic na światło     367
      14.3.5. Badanie odcinka przedniego gałki ocznej – rogówki     368
      14.3.6. Badanie komory przedniej oka     368
      14.3.7. Badanie spojówki i twardówki    369
      14.3.8. Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego     369
      14.3.9. Badanie w lampie szczelinowej     370
    14.4. Postępowanie po urazie oka     370
      14.4.1. Postępowanie na miejscu zdarzenia i w transporcie     370
      14.4.2. Postępowanie w SOR     370
    14.5. Postępowanie w przypadku różnych rodzajów obrażeń oka     371
      14.5.1. Stłuczenia i krwiaki powiek     371
      14.5.2. Rany powiek     372
      14.5.3. Erozja rogówki     374
      14.5.4. Ciało obce w rogówce i spojówce     375
      14.5.5. Rana rogówki     376
      14.5.6. Krwistek     378
      14.5.7. Ciało obce wewnątrzgałkowe     379
      14.5.8. Zaćma pourazowa     381
      14.5.9. Podwichnięcie i zwichnięcie soczewki     382
      14.5.10. Oparzenia chemiczne     383
      14.5.11. Uszkodzenie promieniowaniem UV     385
      14.5.12. Uszkodzenie termiczne     387
      14.5.13. Podspojówkowy wylew krwi     388
      14.5.14. Złamanie oczodołu, złamanie ściany dolnej oczodołu typu blow out     389
    Piśmiennictwo     390
  15. Obrażenia szyi Jacek Szeliga    393
    15.1. Wprowadzenie     393
    15.2. Epidemiologia     394
    15.3. Etiopatogeneza     395
    15.4. Objawy     396
    15.5. Rozpoznanie     398
      15.5.1. Diagnostyka przedszpitalna     398
      15.5.2. Diagnostyka szpitalna     400
      15.5.3. Rozpoznanie różnicowe     403
    15.6. Medyczne czynności ratunkowe prowadzone na miejscu zdarzenia przez zespoły ratownictwa medycznego     403
    15.7. Medyczne czynności ratunkowe w SOR     404
      15.7.1. Zapewnienie drożności dróg oddechowych     405
      15.7.2. Ocena wentylacji     405
      15.7.3. Ocena układu krążenia, tętna i ciśnienia tętniczego krwi     406
      15.7.4. Ocena deficytów neurologicznych i dostęp naczyniowy     406
    15.8. Leczenie specjalistyczne     407
      15.8.1. Pacjenci niestabilni hemodynamicznie     407
      15.8.2. Pacjenci stabilni hemodynamicznie     407
    15.9. Podsumowanie (ryc. 15.2)    410
    Piśmiennictwo     411
  16. Obrażenia klatki piersiowej Jarosław Kużdżał    413
    16.1. Patofizjologia urazowych uszkodzeń klatki piersiowej Jarosław Kużdżał    413
      16.1.1. Wprowadzenie     413
      16.1.2. Urazy tępe     414
      16.1.3. Urazy przenikające     416
    16.2. Uszkodzenia ściany klatki piersiowej Jarosław Kużdżał    420
      16.2.1. Wprowadzenie     420
      16.2.2. Epidemiologia     420
      16.2.3. Etiopatogeneza     421
      16.2.4. Objawy     422
      16.2.5. Rozpoznanie     423
      16.2.6. Postępowanie na miejscu zdarzenia i podczas transportu     423
      16.2.7. Postępowanie w SOR    424
      16.2.8. Leczenie specjalistyczne     424
    16.3. Uszkodzenia przepony Krzysztof Bederski, Jarosław Kużdżał    425
      16.3.1. Wprowadzenie     425
      16.3.2. Epidemiologia     426
      16.3.3. Etiopatogeneza     426
      16.3.4. Objawy     428
      16.3.5. Rozpoznanie     429
      16.3.6. Leczenie     430
    16.4. Uszkodzenia dolnych dróg oddechowych Janusz Warmus, Jarosław Kużdżał    433
      16.4.1. Wprowadzenie     433
      16.4.2. Epidemiologia     433
      16.4.3. Etiopatogeneza     433
      16.4.4. Objawy i rozpoznanie     434
      16.4.5. Postępowanie na miejscu zdarzenia     435
      16.4.6. Postępowanie w SOR     435
      16.4.7. Leczenie specjalistyczne     436
      16.4.8. Oparzenia dróg oddechowych     438
    16.5. Odma opłucnowa i krwiak jamy opłucnej Janusz Warmus, Jarosław Kużdżał    440
      16.5.1. Wprowadzenie     440
      16.5.2. Odma opłucnowa     441
      16.5.3. Krwiak jamy opłucnej     446
    16.6. Uszkodzenia płuc Zbigniew Grochowski, Jarosław Kużdżał    450
      16.6.1. Wprowadzenie     450
      16.6.2. Stłuczenie płuca     450
      16.6.3. Rozerwanie płuca     454
      16.6.4. Krwiak płuca     455
      16.6.5. Pourazowa torbiel rzekoma płuca     457
    16.7. Uszkodzenia przełyku Janusz Włodarczyk, Jarosław Kużdżał    460
      16.7.1. Uszkodzenia tępe     460
      16.7.2. Uszkodzenia przenikające     463
      16.7.3. Oparzenia chemiczne przełyku     464
    16.8. Uszkodzenia serca Tomasz Gil, Jarosław Kużdżał    468
      16.8.1. Uszkodzenia przenikające serca     468
      16.8.2. Tępe uszkodzenia serca     475
    Piśmiennictwo     480
  17. Obrażenia brzucha Grzegorz Wallner, Michał Solecki    485
    17.1. Definicje     485
    17.2. Epidemiologia     485
    17.3. Etiopatogeneza     486
    17.4. Objawy     486
    17.5. Rozpoznanie     487
    17.6. Postępowanie na miejscu zdarzenia i w trakcie transportu     491
    17.7. Postępowanie w SOR     493
    17.8. Leczenie specjalistyczne     493
      17.8.1. Żołądek     495
      17.8.2. Dwunastnica     495
      17.8.3. Jelito cienkie i krezka     496
      17.8.4. Jelito grube i odbytnica     496
      17.8.5. Wątroba     497
      17.8.6. Trzustka     497
      17.8.7. Śledziona     498
    17.9. Zespół ciasnoty wewnątrzbrzusznej     498
    17.10. Podsumowanie     500
    Piśmiennictwo     500
  18. Obrażenia wątroby Krzysztof Zieniewicz    501
    18.1. Definicja     501
    18.2. Epidemiologia     501
    18.3. Etiopatogeneza     502
    18.4. Objawy     503
    18.5. Rozpoznanie     503
    18.6. Medyczne czynności ratunkowe prowadzone na miejscu zdarzenia, w transporcie i w SOR     506
    18.7. Leczenie specjalistyczne     507
      18.7.1. Leczenie zachowawcze     508
      18.7.2. Leczenie chirurgiczne doraźne     509
      18.7.3. Leczenie chirurgiczne w ośrodku specjalistycznym     510
    18.8. Podsumowanie     512
    Piśmiennictwo     513
  19. Urazy układu moczowo-płciowego Andrzej Prajsner    515
    19.1. Wprowadzenie     515
      19.1.1. Definicja     515
      19.1.2. Epidemiologia     515
      19.1.3. Etiopatogeneza     515
      19.1.4. Postępowanie w warunkach przedszpitalnych     516
      19.1.5. Postępowanie w SOR     516
      19.1.6. Podsumowanie     517
    19.2. Urazy nerek     517
      19.2.1. Epidemiologia     517
      19.2.2. Etiopatogeneza     518
      19.2.3. Objawy     518
      19.2.4. Postępowanie w warunkach przedszpitalnych     518
      19.2.5. Postępowanie w SOR     518
      19.2.6. Leczenie specjalistyczne na oddziale urologicznym     519
      19.2.7. Podsumowanie     523
    19.3. Uszkodzenia moczowodu     525
      19.3.1. Epidemiologia     525
      19.3.2. Etiopatogeneza     525
      19.3.3. Objawy     525
      19.3.4. Postępowanie w warunkach przedszpitalnych     526
      19.3.5. Postępowanie w SOR     526
      19.3.6. Leczenie specjalistyczne na oddziale urologicznym     526
      19.3.7. Podsumowanie     527
    19.4. Uszkodzenia pęcherza moczowego     528
    19.4.1. Epidemiologia i etiopatogeneza     528
      19.4.2. Objawy     529
      19.4.3. Postępowanie w warunkach przedszpitalnych     530
      19.4.4. Postępowanie w SOR     530
      19.4.5. Leczenie specjalistyczne na oddziale urologicznym     530
      19.4.6. Podsumowanie     531
    19.5. Uszkodzenia cewki moczowej     532
      19.5.1. Epidemiologia     532
      19.5.2. Etiopatogeneza     532
      19.5.3. Objawy     533
      19.5.4. Postępowanie w warunkach przedszpitalnych     533
      19.5.5. Postępowanie w SOR     534
      19.5.6. Leczenie specjalistyczne na oddziale urologicznym     534
      19.5.7. Podsumowanie     538
    19.6. Uszkodzenia zewnętrznych narządów płciowych     538
      19.6.1. Epidemiologia     538
      19.6.2. Etiopatogeneza     539
      19.6.3. Objawy i wynik badania fizykalnego     541
      19.6.4. Postępowanie w warunkach przedszpitalnych     542
      19.6.5. Postępowanie w SOR     542
      19.6.6. Leczenie specjalistyczne na oddziale urologicznym     542
      19.6.7. Uwagi dotyczące uszkodzenia narządów urogenitalnych w przebiegu urazów wielonarządowych     543
      19.6.8. Postępowanie w trakcie laparotomii eksploracyjnej     544
    Piśmiennictwo     545
  20. Obrażenia kości i stawów Krzysztof Słowiński, Karol Szymański    547
    20.1. Wprowadzenie     547
    20.2. Obrażenia stawów – skręcenia i zwichnięcia. Uwagi ogólne     548
      20.2.1. Skręcenie stawu     548
      20.2.2. Zwichnięcie stawu     549
    20.3. Złamania kości     550
      20.3.1. Pojęcia ogólne i podziały złamań     550
      20.3.2. Objawy złamania kości     552
      20.3.3. Wczesne powikłania złamań kości     552
      20.3.4. Późne powikłania złamań kości     557
      20.3.5. Powikłania zrostu kostnego    559
      20.3.6. Złamania patologiczne     561
      20.3.7. Doraźne postępowanie w złamaniach kości     562
    20.4. Złamania kości i zwichnięcia stawów     563
      20.4.1. Kończyna górna     563
      20.4.2. Kończyna dolna     594
    20.5. Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych     630
      20.5.1. Definicja     630
      20.5.2. Rodzaje ZCPP     630
      20.5.3. Przyczyny OZCPP     631
      20.5.4. Patomechanizm     631
      20.5.5. Skutki OZCPP     632
      20.5.6. Objawy i badanie kliniczne     633
      20.5.7. Badania i pomiary    634
      20.5.8. Leczenie     635
    Piśmiennictwo     637
  21. Mnogie obrażenia ciała Krystyn Sosada, Wojciech Żurawiński    639
    21.1. Definicje     639
    21.2. Epidemiologia     639
    21.3. Rola centrum urazowego i zespołu urazowego w leczeniu MOC     640
    21.4. Diagnostyka poszkodowanych z MOC     641
    21.5. Leczenie osób poszkodowanych z MOC     644
      21.5.1. Obrażenia OUN     644
      21.5.2. Leczenie zachowawcze po urazie brzucha     649
      21.5.3. Techniki małoinwazyjne w leczeniu MOC     650
      21.5.4. Leczenie preparatami krwiopochodnymi     650
      21.5.5. Płynoterapia w leczeniu poszkodowanych z MOC     652
      21.5.6. Leki hamujące fibrynolizę w leczeniu poszkodowanych z krwotokiem pourazowym     653
      21.5.7. Ocena ryzyka wystąpienia wstrząsu pourazowego u poszkodowanych z MOC     654
      21.5.8. Niewydolność wielonarządowa u poszkodowanych z MOC     654
      21.5.9. Czynniki rokownicze w leczeniu poszkodowanych z MOC     655
      21.5.10. Ocena funkcji nerek u poszkodowanych z MOC     658
      21.5.11. Niewydolność nadnerczy w MOC     658
      21.5.12. Insulinooporność w MOC     659
      21.5.13. Ocena koagulopatii pourazowej     659
    21.5.14. Profilaktyka zakrzepicy żylnej u poszkodowanych z MOC     659
      21.5.15. Mnogie obrażenia ciała u poszkodowanych stosujących leki przeciwkrzepliwe     660
    21.6. Podsumowanie     663
    Piśmiennictwo     669
  22. Leczenie ran Adam Dziki, Marta Fijałkowska, Bogusław Antoszewski    671
    22.1. Wprowadzenie     671
    22.2. Podział ran     672
    22.3. Gojenie ran     672
      22.3.1. Hemostaza     673
      22.3.2. Faza zapalna     674
      22.3.3. Faza proliferacyjna     675
      22.3.4. Faza przebudowy, dojrzewania, remodelingu     676
    22.4. Ciała obce w ranie     677
    22.5. Opracowanie rany     678
    22.6. Opatrunki     679
    22.7. Rodzaje nici stosowanych w chirurgii     680
    22.8. Rodzaje szwów stosowanych w chirurgii     682
    Piśmiennictwo     685
  23. Obrażenia ciała w następstwie oparzeń Anna Chrapusta, Jerzy Strużyna    689
    23.1. Wprowadzenie     689
    23.2. Rodzaje oparzeń     691
      23.2.1. Oparzenia cieplne     691
      23.2.2. Oparzenia chemiczne     692
      23.2.3. Oparzenia elektryczne     692
      23.2.4. Oparzenia popromienne     693
    23.3. Ocena głębokości i powierzchni oparzenia     693
      23.3.1. Głębokość oparzenia     693
      23.3.2. Powierzchnia oparzenia     694
    23.4. Okresy choroby oparzeniowej     696
    23.5. Oparzenia dróg oddechowych     697
    23.6. Podział oparzeń     697
    23.7. Epidemiologia     699
    23.8. Etiopatogeneza     699
    23.9. Objawy     701
    23.10. Rozpoznanie     703
    23.11. Medyczne czynności ratunkowe prowadzone przez zespoły ratownictwa medycznego na miejscu zdarzenia i podczas transportu     704
    23.12. Postępowanie w SOR     705
    23.13. Leczenie specjalistyczne     707
    23.14. Podsumowanie     708
    Piśmiennictwo     710
  24. Pourazowe operacje rekonstrukcyjne i plastyczne Anna Chrapusta, Jerzy Strużyna    711
    24.1. Wprowadzenie     711
    24.2. Fizjologia gojenia ran i ich remodeling     713
    24.3. Sposoby rekonstrukcji skóry     714
      24.3.1. Rys historyczny     714
      24.3.2. Rodzaje przeszczepów    714
      24.3.3. Procesy i problemy towarzyszące przeszczepom     716
      24.3.4. Wgajanie się przeszczepu     717
      24.3.5. Nowoczesne techniki    717
    24.4. Przeszczepy śluzówki, ścięgien, powięzi, kości i chrząstek     718
      24.4.1. Przeszczepy śluzówki     718
      24.4.2. Przeszczepy ścięgien i powięzi     719
      24.4.3. Przeszczepy chrząstek     720
      24.4.4. Przeszczepy kości     723
    24.5. Płaty     723
      24.5.1. Rodzaje płatów i ich zastosowanie     723
      24.5.2. Unaczynienie mięśni     727
      24.5.3. Plastyki z odległych okolic ciała     728
      24.5.4. Reguła 6C Cormacka i Lamberty’ego     728
      24.5.5. Wolne płaty mikrochirurgiczne     729
      24.5.6. Rekonstrukcje pourazowe z wykorzystaniem płatów skórno-podskórnych, mięśniowych, skórno-powięziowych, skórno-mięśniowych     731
    Piśmiennictwo     740
  25. Wskazania do replantacji kończyn Adam Domanasiewicz    741
    25.1. Wprowadzenie     741
    25.2. Amputacje i pokrewne dewaskularyzacyjne obrażenia kończyn     743
    25.3. Badanie, postępowanie, zgłoszenie     744
      25.3.1. Stan miejscowy     744
      25.3.2. Hipotermia terapeutyczna     745
      25.3.3. Mechanizm urazu     746
      25.3.4. Wiek, stan ogólny, współistniejące urazy, schorzenia przewlekłe    749
      25.3.5. Zabezpieczenie pacjenta     749
    25.4. Wskazania do replantacji     751
    Piśmiennictwo     755
  26. Obrażenia ciała u dzieci Tomasz Koszutski, Andrzej M. Bulandra    759
    26.1. Obrażenia ciała u dzieci – ogólne zasady postępowania     759
      26.1.1. Definicje     759
      26.1.2. Epidemiologia     759
      26.1.3. Etiopatogeneza     759
      26.1.4. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     762
      26.1.5. Transport dziecka do SOR     764
      26.1.6. Postępowanie w SOR     765
      26.1.7. Leczenie specjalistyczne     767
      26.1.8. Podsumowanie (ryc. 26.1)     768
    26.2. Obrażenia głowy u dzieci     768
      26.2.1. Definicje     768
      26.2.2. Epidemiologia     769
      26.2.3. Etiopatogeneza     769
      26.2.4. Objawy     769
      26.2.5. Rozpoznanie     769
      26.2.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     770
      26.2.7. Postępowanie w SOR     771
      26.2.8. Leczenie specjalistyczne     772
      26.2.9. Podsumowanie (ryc. 26.2 i 26.3)     773
    26.3. Obrażenia klatki piersiowej u dzieci     774
      26.3.1. Definicje     774
      26.3.2. Epidemiologia     775
      26.3.3. Etiopatogeneza     775
      26.3.4. Objawy     775
      26.3.5. Rozpoznanie     776
      26.3.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     776
      26.3.7. Postępowanie w SOR     777
      26.3.8. Leczenie specjalistyczne     778
      26.3.9. Podsumowanie (ryc. 26.4)     779
    26.4. Obrażenia brzucha u dzieci     779
      26.4.1. Definicje     779
      26.4.2. Epidemiologia     780
      26.4.3. Etiopatogeneza     780
      26.4.4. Objawy     780
      26.4.5. Rozpoznanie     780
      26.4.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     781
      26.4.7. Postępowanie w SOR     781
      26.4.8. Leczenie specjalistyczne     782
      26.4.9. Podsumowanie (ryc. 26.5)     784
    26.5. Oparzenia u dzieci     784
      26.5.1. Definicje     784
      26.5.2. Epidemiologia     785
      26.5.3. Etiopatogeneza     785
      26.5.4. Objawy     785
      26.5.5. Rozpoznanie     785
      26.5.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     785
      26.5.7. Postępowanie w SOR     786
      26.5.8. Leczenie specjalistyczne     786
      26.5.9. Podsumowanie (ryc. 26.6)     787
    Piśmiennictwo     788
  27. Chory w starszym wieku po upadku Jarosław Derejczyk, Elżbieta Pyrkosz-Cifonelli    789
    27.1. Wprowadzenie     789
    27.2. Epidemiologia upadków i omdleń u osób starszych     790
    27.3. Etiopatogeneza omdleń i upadków u osób starszych     790
    27.4. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     794
    27.5. Postępowanie w SOR z chorym w starszym wieku po upadku     796
    27.6. Postępowanie diagnostyczno-lecznicze u osoby z omdleniem i upadkiem prowadzone na oddziale obserwacyjnym/specjalistycznym     800
      27.6.1. Ogólne zasady postępowania     800
      27.6.2. Leki przeciwkrzepliwe     803
      27.6.3. Profilaktyka przeciwzakrzepowa     804
      27.6.4. Badania obrazowe     804
      27.6.5. Badania laboratoryjne     805
      27.6.6. Postępowanie u chorych z majaczeniem     806
    27.7. Leczenie specjalistyczne chorych ze złamaniem kości udowej     806
      27.7.1. Objawy i rodzaje złamań, rozpoznanie różnicowe, czas zabiegu     806
      27.7.2. Optymalizacja leczenia złamania kości udowej zgodnie ze standardami ortogeriatrycznymi     808
    Piśmiennictwo     809
  28. Obrażenia ciała u kobiet ciężarnych Andrzej Witek    811
    28.1. Wprowadzenie     811
    Piśmiennictwo     812
    28.2. Urazy kobiety w ciąży     812
      28.2.1. Postępowanie przedszpitalne     813
      28.2.2. Postępowanie w SOR     813
    Piśmiennictwo     814
    28.3. Poronienia     814
      28.3.1. Postępowanie przedszpitalne     815
      28.3.2. Postępowanie w SOR     815
      28.3.3. Leczenie specjalistyczne     815
    28.4. Pęknięcie ciężarnej macicy     815
      28.4.1. Postępowanie przedszpitalne     816
      28.4.2. Postępowanie w SOR     817
      28.4.3. Leczenie specjalistyczne     817
    Piśmiennictwo     817
    28.5. Przedwczesne oddzielenie łożyska     818
      28.5.1. Postępowanie przedszpitalne     818
      28.5.2. Postępowanie w SOR     819
    Piśmiennictwo     819
    28.6. Wypadnięcie pępowiny     819
      28.6.1. Postępowanie przedszpitalne     821
      28.6.2. Postępowanie w SOR     821
    Piśmiennictwo     821
    28.7. Nagłe zatrzymanie krążenia u kobiet ciężarnych w następstwie urazu     822
      28.7.1. Postępowanie przedszpitalne     823
      28.7.2. Postępowanie w SOR     826
      28.7.3. Procedura ratunkowego cięcia cesarskiego     828
    Piśmiennictwo     829
    28.8. Badanie e-FAST (extended focus assessment with sonography for trauma)     831
      28.8.1. Projekcja podmostkowa (subcostal)     832
      28.8.2. Zachyłek wątrobowo-nerkowy – tzw. zachyłek Morrisona     832
      28.8.3. Zachyłek śledzionowo-nerkowy     832
      28.8.4. Zachyłek pęcherzowo-odbytniczy     833
      28.8.5. Projekcje płucne     833
    Piśmiennictwo    834
  29. Specyfika bojowych obrażeń ciała w następstwie terroru Przemysław Guła    835
    29.1. Wprowadzenie     835
    29.2. Damage control resuscitation i damage control surgery     835
    29.3. Broń i środki bojowe     839
    29.4. Aspekty medyczne aktów terroru     839
    29.5. Oddziaływanie broni palnej     841
    29.6. Następstwa wybuchów     845
    29.7. Broń biała     846
    29.8. Paralizatory     847
    29.9. Główne aspekty oceny i postępowania z osobami z obrażeniami bojowymi     847
    29.9.1. Elementy oceny     847
    29.9.2. Ocena poszkodowanego po wybuchu     848
    29.9.3. Ocena ran postrzałowych     848
    Piśmiennictwo     849
  30. Postępowanie ratunkowe w bojowych obrażeniach ciała Waldemar Machała    851
    30.1. Wprowadzenie     851
    30.2. Obrażenia bojowe     852
      30.2.1. Obrażenia postrzałowe     853
      30.2.2. Obrażenia wybuchowe     857
    30.3. Przyczyny śmierci     864
    30.4. Zgony możliwe do uniknięcia – co robić, żeby przeżyła największa liczba rannych?     864
    30.5. Zasady udzielania pomocy ofiarom eksplozji i postrzału na miejscu zdarzenia – faza przedszpitalna     865
    30.6. Faza szpitalna     866
      30.6.1. Segregacja medyczna     866
      30.6.2. Medyczne czynności ratunkowe w SOR     866
      30.6.3. Badanie ultrasonograficzne     870
      30.6.4. Transport rannego na blok operacyjny     871
      30.6.5. Czynności ratunkowe w warunkach sali operacyjnej     872
      30.6.6. Okres pooperacyjny – oddział intensywnej terapii     880
      30.6.7. Czas obserwacji poszkodowanych w szpitalu     881
    Piśmiennictwo     882
  31. Wybrane problemy w leczeniu obrażeń ciała u pacjentów z otyłością Krzysztof Paśnik, Michał Janik    883
    31.1. Epidemiologia otyłości     883
    31.2. Wpływ otyłości na leczenie pacjentów z obrażeniami ciała     883
    31.3. Urazy przenikające     886
    31.4. Urazy tępe     886
    31.5. Trudności techniczne u pacjentów otyłych w dostępach operacyjnych     887
    31.6. Sprzęt     887
    31.7. Podsumowanie     888
    Piśmiennictwo     888
  32. Substancje psychoaktywne a obrażenia ciała Magdalena Łukasik-Głębocka    891
    32.1. Wprowadzenie     891
    32.2. Epidemiologia     891
    32.3. Etiopatogeneza     892
    32.4. Objawy zatrucia     892
      32.4.1. Alkohol etylowy     892
      32.4.2. Benzodiazepiny     896
      32.4.3. Opioidy     897
      32.4.4. Kannabinoidy naturalne i syntetyczne     899
      32.4.5. Substancje o działaniu psychostymulującym     902
    32.5. Rozpoznanie w warunkach przedszpitalnych     908
      32.5.1. Badanie podmiotowe     908
      32.5.2. Badanie przedmiotowe     910
    32.6. Medyczne czynności ratunkowe w miejscu wezwania i podczas transportu.Ocena miejsca zdarzenia pod względem bezpieczeństwa     910
      32.6.1. A – ocena i zapewnienie drożności dróg oddechowych     910
      32.6.2. B – ocena i zapewnienie wydolnego oddechu     910
      32.6.3. C – ocena i stabilizacja krążenia     910
      32.6.4. D – ocena stanu neurologicznego     911
    32.7. Rozpoznanie w warunkach szpitalnych     911
    32.8. Leczenie w SOR przez specjalistę medycyny ratunkowej     912
    32.9. Leczenie na oddziale docelowym     913
    32.10. Podsumowanie     913
    Piśmiennictwo     913
  33. Specyfika obrażeń ciała w urazach sportowych Juliusz Dec     915
    33.1. Wprowadzenie     915
    33.2. Zaburzenia świadomości, zadławienie, wstrząs i krwawienie     916
      33.2.1. Zaburzenia świadomości     916
      33.2.2. Zadławienie     917
      33.2.3. Postępowanie we wstrząsie i krwawieniu     917
    33.3. Urazy głowy     918
      Piśmiennictwo    918
    33.4. Urazy barku     919
      33.4.1. Anatomia     919
      33.4.2. Wywiad     920
      33.4.3. Badanie kliniczne     920
      33.4.4. Schorzenia stawu ramiennego     921
      Piśmiennictwo    931
    33.5. Staw łokciowy     932
      33.5.1. Badanie kliniczne     932
      33.5.2. Zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej – tzw. łokieć golfisty     932
      33.5.3. Wolne ciała chrzęstno-kostne śródstawowe (osteochondritis dissecans)     934
      33.5.4. Niestabilność rotacyjna tylno-boczna     934
      33.5.5. Zerwanie ścięgna bicepsa     935
      33.5.6. Zerwanie mięśnia trójgłowego ramienia     936
      33.5.7. Zwichnięcie stawu łokciowego     936
      Piśmiennictwo    937
    33.6. Nadgarstek, ręka     937
      33.6.1. Uszkodzenie więzadła pobocznego łokciowego kciuka     938
      33.6.2. Uszkodzenie kompleksu chrząstki trójkątnej     938
      Piśmiennictwo    939
    33.7. Staw biodrowy     939
      33.7.1. Złamanie zmęczeniowe szyjki kości udowej     940
      33.7.2. Zapalenie kaletki krętarza większego i biodro przeskakujące     941
      33.7.3. Ból pachwiny     942
      33.7.4. Zespół mięśnia gruszkowatego     943
    33.8. Staw kolanowy     944
      33.8.1. Urazy stawu kolanowego     945
      33.8.2. Uszkodzenia łąkotek stawu kolanowego     950
      33.8.3. Zwichnięcie rzepki     950
      Piśmiennictwo    951
    33.9. Staw skokowy     952
      Piśmiennictwo    953
  34. Choroba zakrzepowo-zatorowa – profilaktyka i leczenie Wacław Kuczmik    955
    34.1. Wprowadzenie     955
    34.2. Definicje     955
    34.3. Epidemiologia     956
    34.4. Etiopatologia     956
    34.5. Pierwotna profilaktyka ŻChZZ podczas leczenia chirurgicznego     959
    34.6. Profilaktyka ŻChZZ u poszkodowanych z ciężkimi obrażeniami ciała     960
    34.7. Objawy zapalenia żył głębokich     960
    34.8. Rozpoznanie     962
      34.8.1. Rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich     962
      34.8.2. Rozpoznanie zatoru płucnego     963
    34.9. Leczenie     964
      34.9.1. Leczenie antykoagulacyjne zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej     964
      34.9.2. Leczenie trombolityczne ZŻG     965
      34.9.3. Leczenie trombolityczne ZTP     965
      34.9.4. Leczenie ŻChZZ u poszkodowanych z ciężkimi obrażeniami ciała     967
      34.9.5. Wszczepienie filtra do żyły głównej dolnej     967
    34.10. Powikłania     968
      34.10.1. Powikłania stosowania leków przeciwzakrzepowych     968
      34.10.2. Powikłania leczenia ŻChZZ     969
    Piśmiennictwo     969
  35. Profilaktyka infekcji w urazach Zygmunt Grzebieniak, Grzegorz Marek    971
    35.1. Wprowadzenie     971
    35.2. Epidemiologia i etiopatogeneza zakażeń pourazowych     973
    35.3. Objawy zakażeń pourazowych     974
    35.4. Postępowanie przedszpitalne w przypadku infekcji pourazowych     976
    35.5. Postępowanie w SOR     977
    35.6. Postępowanie specjalistyczne w przypadku infekcji pourazowych     985
    35.7. Podsumowanie – ogólne zasady zapobiegania zakażeniom w obrażeniach ciała     989
    Piśmiennictwo     990
  36. Podtopienie Jacek Kot    993
    36.1. Wprowadzenie     993
    36.2. Epidemiologia     994
    36.3. Etiopatogeneza     995
    36.4. Objawy     998
    36.5. Rozpoznanie     999
    36.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     1000
    36.7. Postępowanie w SOR     1002
    36.8. Leczenie specjalistyczne     1004
    Piśmiennictwo    1005
  37. Wypadek nurkowy Jacek Kot    1007
    37.1. Wprowadzenie     1007
    37.2. Epidemiologia     1007
    37.3. Etiopatogeneza     1007
    37.4. Objawy     1009
    37.5. Rozpoznanie     1010
    37.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     1011
    37.7. Postępowanie w SOR     1012
      37.7.1. Postępowanie w wyszczególnionych przypadkach     1012
      37.7.2. Transport poszkodowanego do miejsca leczenia rekompresyjnego     1014
    37.8. Leczenie specjalistyczne     1014
      37.8.1. Rekompresja lecznicza – informacje ogólne     1014
      37.8.2. Główne zasady rekompresji leczniczej     1015
      37.8.3. Tabele rekompresji leczniczej     1016
      37.8.4. Stosowanie leków podczas rekompresji     1017
    37.9. Podsumowanie     1017
    Piśmiennictwo    1018
  38. Terapia hiperbaryczna Jacek Kot    1019
    38.1. Wprowadzenie     1019
    38.2. Mechanizm działania     1020
    38.3. Wskazania do terapii hiperbarycznej     1021
    38.4. Działania niepożądane i powikłania terapii hiperbarycznej     1025
    38.5. Przeciwwskazania do terapii hiperbarycznej     1026
    Piśmiennictwo    1026
  39. Hipotermia Sylweriusz Kosiński, Paweł Podsiadło    1027
    39.1. Wprowadzenie     1027
    39.2. Epidemiologia     1027
    39.3. Etiopatogeneza     1028
      39.3.1. Termoregulacja     1028
      39.3.2. Układ krążenia     1029
      39.3.3. Układ oddechowy     1030
      39.3.4. Metabolizm     1030
      39.3.5. Układ krzepnięcia     1031
      39.3.6. Hipotermia miejska     1031
      39.3.7. Hipotermia pourazowa     1032
    39.4. Objawy     1033
    39.5. Rozpoznanie     1034
    39.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     1034
      39.6.1. Hipotermia łagodna (HT1)     1034
      39.6.2. Hipotermia umiarkowana (HT2)     1035
      39.6.3. Hipotermia głęboka (HT3)     1036
      39.6.4. Hipotermia z zatrzymaniem krążenia (HT4)     1038
      39.6.5. Hipotermia pourazowa     1038
    39.7. Postępowanie w SOR     1039
      39.7.1. Badania i sposoby dostarczania ciepła     1039
      39.7.2. Szybkość ogrzewania     1040
    39.8. Leczenie specjalistyczne     1041
    39.9. Podsumowanie     1042
    Piśmiennictwo    1045
  40. Ugryzienie, ukąszenie, użądlenie Sylweriusz Kosiński, Tomasz Darocha     1047
    40.1. Wprowadzenie     1047
    40.2. Epidemiologia     1047
    40.3. Etiopatogeneza     1048
      40.3.1. Uszkodzenia i zakażenia związane z ukąszeniami     1048
      40.3.2. Wścieklizna     1049
      40.3.3. Ukąszenia przez zwierzęta jadowite     1050
    40.4. Objawy     1051
      40.4.1. Ugryzienia przez ssaki    1051
      40.4.2. Ukąszenie przez żmiję     1052
    40.5. Rozpoznanie     1053
      40.5.1. W warunkach przedszpitalnych     1053
      40.5.2. W warunkach szpitalnych     1054
      40.5.3. Ukąszenie przez żmiję zygzakowatą     1055
      40.6. Medyczne czynności ratunkowe na miejscu zdarzenia i podczas transportu     1056
    40.7. Postępowanie w SOR     1058
      40.7.1. Wywiad, badania     1058
      40.7.2. Profilaktyka tężca     1060
      40.7.3. Ukąszenie przez żmiję zygzakowatą     1060
      40.8. Leczenie specjalistyczne – profilaktyka wścieklizny     1063
      40.9. Podsumowanie     1063
    Piśmiennictwo    1065
  41. Choroba wysokościowa Paweł Lampe    1067
    41.1. Wprowadzenie     1067
    41.2. Czynniki ryzyka     1067
    41.3. Etiopatogeneza     1068
    41.4. Objawy     1069
    41.5. Profilaktyka i leczenie AMS     1071
    41.6. Profilaktyka i leczenie HAPE     1073
    41.7. Inne schorzenia związane z wysokością     1074
    41.8. Podsumowanie     1074
    Piśmiennictwo    1078
  42. Wybrane zagadnienia prawa medycznego i medycyny sądowej związane z obrażeniami ciała Tomasz Jurek     1081
    42.1. Wprowadzenie     1081
    42.2. Prawny obowiązek ratowania życia i zdrowia     1081
    42.3. Informacja o stanie zdrowia. Osoby upoważnione do uzyskiwania informacji     1083
    42.4. Prawnie ważna zgoda albo prawnie ważny sprzeciw pacjenta     1087
    42.5. Obowiązek zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa     1094
    42.6. Postępowanie związane ze zgonem pacjenta     1098
      42.6.1. Stwierdzanie zgonu – kryteria formalne     1098
      42.6.2. Stwierdzanie zgonu – kryteria merytoryczne     1100
      42.6.3. Stwierdzenie urazu niemożliwego do przeżycia     1101
      42.6.4. Brak wskazań do resuscytacji krążeniowo-oddechowej lub wskazania do zaprzestania prowadzenia resuscytacji     1102
    42.7. Ustalenie wskazań do sekcji zwłok     1103
      42.7.1. Sekcja zwłok patomorfologiczna (inaczej: anatomopatologiczna, szpitalna, naukowa)     1104
      42.7.2. Sekcja zwłok administracyjna     1105
    42.8. Hierarchia i określanie przyczyn zgonu     1105
    42.9. Dokumentowanie obrażeń ciała i rozpoznania sądowo-lekarskie     1106
      42.9.1. Zasady opisu obrażeń     1106
      42.9.2. Rodzaje obrażeń     1109
    Piśmiennictwo    1112
  43. Wybrane problemy psychologiczne związane z urazami ciała Bernadetta Izydorczyk    1113
    43.1. Psychologiczne reakcje w urazach ciała – charakterystyka i podstawowe pojęcia     1113
    43.2. Zabiegi medyczne jako sytuacje urazu ciała u osób dorosłych – charakterystyka psychologiczna     1117
    43.3. Reakcje psychologiczne u dzieci doświadczających procedur medycznych     1121
    43.4. Próby samobójcze i samookaleczenia ciała – psychologiczne działania zespołów ratownictwa medycznego     1123
    43.5. Nagłe kalectwo – reakcja adaptacyjna wobec urazu ciała     1125
    43.6. Psychologiczne wytyczne w działaniach medycznych wobec osób z urazami ciała     1126
      43.6.1. Psychoedukacja i wsparcie psychospołeczne w działaniach medycznych     1126
      43.6.2. Pomoc psychologiczna i psychoterapia pacjenta oraz jego rodziny     1127
    43.7. Podsumowanie     1128
    Piśmiennictwo    1130
  44. Zabiegowe procedury ratunkowe Leszek Brongel, Urszula Kowalewska     1131
    44.1. Wprowadzenie     1131
    44.2. Niewydolność oddechowa     1132
      44.2.1. Niedrożność górnych dróg oddechowych     1132
      44.2.2. Odma opłucnowa (pneumothorax)     1135
      44.2.3. Krwiak opłucnej (haemothorax)     1137
    44.3. Wstrząs (shock) i krwotok (haemorrhagia)     1141
      44.3.1. Definicje     1141
      44.3.2. Etiologia i patogeneza     1141
      44.3.3. Krwotok     1143
      44.3.4. Pourazowa tamponada osierdzia     1149
      44.3.5. Damage control     1151
    44.4. Zakażenia chirurgiczne     1154
      44.4.1. Etiologia i patogeneza     1154
      44.4.2. Medyczne czynności ratunkowe ZRM     1156
      44.4.3. Objawy, rozpoznanie i postępowanie w SOR     1156
    44.5. Obrażenia układu ruchu     1159
      44.5.1. Definicje     1159
      44.5.2. Etiologia i patogeneza     1160
      44.5.3. Objawy i rozpoznanie     1162
      44.5.4. Medyczne czynności ratunkowe ZRM     1162
      44.5.5. Postępowanie w SOR     1163
      44.5.6. Złamania kości     1165
    44.6. Zespoły ciasnoty międzypowięziowej     1167
      44.6.1. Definicja     1167
      44.6.2. Etiologia i patogeneza     1168
      44.6.3. Objawy, rozpoznanie i różnicowanie     1168
      44.6.4. Medyczne czynności ratunkowe ZRM     1168
      44.6.5. Postępowanie w SOR     1168
      44.6.6. Leczenie specjalistyczne     1170
    Piśmiennictwo    1170
  DODATEK     1171
  Środki farmakologiczne znajdujące zastosowanie do sedacji, analgezji i anestezji chorych urazowych oraz drogi ich podania Cezary Pakulski     1171
  1. Charakterystyka środków sedujących, przeciwbólowych i znieczulających oraz ich zastosowanie u pacjentów urazowych     1172
    Analgezja i leki przeciwbólowe     1172
      Paracetamol     1174
      Metamizol     1174
      Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)     1175
      Opioidy     1175
    Sedacja i leki sedujące     1180
    Leki uspokajające     1180
      Benzodiazepiny     1182
      Agoniści receptorów α2-adrenergicznych     1183
    Znieczulenie ogólne     1185
      Anestetyki dożylne     1185
      Leki znieczulające wziewnie     1190
    Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe     1192
      Środki zwiotczające mięśnie działające depolaryzująco     1192
      Środki zwiotczające mięśnie działające niedepolaryzująco     1194
  2. Drogi i sposoby podania środków farmakologicznych znajdujących zastosowanie do sedacji, analgezji i anestezji pacjentów urazowych     1196
    Drogi podania leku     1196
      Droga doustna     1196
      Drogi donosowa i przezśluzówkowa     1198
      Drogi przezskórna i podskórna     1198
      Droga domięśniowa     1198
      Droga doodbytnicza     1198
      Droga dożylna     1198
      Droga doszpikowa     1199
      Droga wziewna     1199
  Skorowidz     1201
RozwińZwiń
Informacja o cookies
Strona ibuk.pl korzysta z plików cookies w celu dostarczenia Ci oferty jak najlepiej dopasowanej do Twoich oczekiwań i preferencji, jak również w celach marketingowych i analitycznych.
Nasi partnerzy również mogą używać ciasteczek do profilowania i dopasowywania do Ciebie pokazywanych treści na naszych stronach oraz w reklamach.
Poprzez kontynuowanie wizyty na naszej stronie wyrażasz zgodę na użycie tych ciasteczek. Więcej informacji, w tym o możliwości zmiany ustawień cookies, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia