Świat człowieka - świat kultury

Świat człowieka - świat kultury

Wydanie nowe

4 oceny

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

29,50

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Systematyczny wykład antropologii, opisujący zagadnienia teoretyczne, metodologiczne oraz praktyczne tej prężnie rozwijającej się dyscypliny. Autorka przedstawia zakres wiedzy niezbędny do sprawnego poruszania się w świecie różnorodności kulturowej, łącząc zdobycze antropologii światowej z polskim dziedzictwem badań etnologicznych i antropologicznych. Ważne miejsce w podręczniku zajmują zagadnienia etyczne związane z prowadzeniem badań antropologicznych.

W nowym wydaniu:

- dodano rozdziały o etniczności i płci kulturowej,
- zaktualizowany został rozdział o antropologii fizycznej,
- pozostałe rozdziały przejrzane i unowocześnione pod względem formy i przystępności dla czytelnika,
- usunięto szczegółową bibliografię – w zamian za to są lektury polecane,
- czytelny skład i czcionka.

Książka została podzielona na 2 części.

Pierwsza została poświęcona samej analizie dyscypliny, mającej dostarczyć niejako oglądu zewnętrznego:

- przedmiot antropologii,
- miejsce antropologii wśród nauk o człowieku,
- podstawowe pojęcia antropologii,
- metodologiczna charakterystyka antropologii,
- problemy praktyki badawczej i zastosowanie wyników badań.

Druga ukazuje pewien zakres wiedzy pozytywnej, którą zgromadzono dzięki badaniom autorki; prezentuje ustalenia empiryczne osiągnięte w ciągu stulecia jej trwania. Ta wiedza empiryczna dotyczy przede wszystkim społeczeństwa pierwotnego – zbiorowości zarówno współczesnych czy żyjących do niedawna, jak i dawno już wymarłych:

- geneza kultury, najwcześniejsze okresy rozwoju kultury ludzkiej,
- gospodarka i sposoby adaptacji do środowiska naturalnego,
- struktura społeczna: pokrewieństwo i powinowactwo,
- struktura społeczna: hierarchia, organizacja polityczna, terytorium i etniczność,
- współczesność i przyszłość różnorodności kulturowej.

Pozycja jest adresowana do studentów socjologii oraz kierunków pokrewnych – historii, psychologii, filozofii. Autorka akcentuje w niej problematykę społeczną, kładąc niewielki nacisk na elementy kultury materialnej.

Wszystkim zainteresowanym tą tematyką polecamy także książki pt. Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej oraz Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej – kontynuacje, obie zredagowane przez Mariana Kempnego i Ewę Nowicką


Liczba stron483
WydawcaWydawnictwo Naukowe PWN
ISBN-13978-83-01-15936-8
Numer wydania7
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Od Autorki    11
  Podziękowania    14
  CZĘŚĆ I. CZYM JEST ANTROPOLOGIA    17
    Rozdział 1. Przedmiot antropologii    17
      1. Kłopoty z określeniem zakresu zainteresowań antropologii    18
        1.1. Różnorodność kultur    21
        1.2. Obcość, odmienność, egzotyka    22
      2. Osobliwości przedmiotu badań antropologii    24
        2.1. Społeczeństwo pierwotne    24
          Czynniki metodologiczne    24
          Czynniki historyczne    25
          Czynniki praktyczne    26
          Przemiany społeczeństwo pierwotnych a badania antropologiczne    28
        2.2. Subiektywny sens zjawisk kulturowych    30
          Świadomościowy aspekt zjawisk kulturowych    32
          Ponadsubiektywny sens zjawisk kulturowych    33
        2.3. Całościowe podejście do człowieka i kultury    34
        2.4. Współczesne przemiany przedmiotu badań    37
      3. Miejsce antropologii wśród nauk o człowieku    38
        3.1. Poddyscypliny antropologii    39
        3.2. Antropologia fizyczna    40
        3.3. Antropologia kulturowa i jej działy    40
        3.4. Antropologia społeczna    42
        3.5. Antropologia historyczna    44
    Rozdział 2. Podstawowe pojęcia antropologii    45
      1. Kultura    46
        1.1. Wartościujące i niewartościujące rozumienie kultury    47
        1.2. Atrybutywne i dystrybutywne rozumienie kultury    48
        1.3. Definicje kultury    49
        1.4. Istotne cechy zjawisk kulturowych    52
        1.5. Płaszczyzny zjawisk kulturowych    55
      2. Jednostki elementarne w badaniu kultury    60
        2.1. Cechy kulturowe    60
        2.2. Temat kulturowy    61
        2.3. Wzór kulturowy    62
        2.4. Instytucja    66
      3. Systemowe podejście do kultury    71
        3.1. Relacje między elementami kultury    71
        3.2. Wzór kultury (geniusz kultury, konfiguracja)    73
      4. Pojęcia służące do badania związku osobowości i kultury    78
        4.1. Jednostka a kultura    78
        4.2. Osobowość podstawowa    79
      5. Pojęcia służące do badania dynamiki zjawisk kultury    81
        5.1. Ewolucja    81
        5.2. Dyfuzja    83
        5.3. Akulturacja    86
        5.4. Synkretyzm kulturowy    87
    Rozdział 3. Metodologiczna charakterystyka antropologii    89
      1. Spory wokół statusu teoretycznego antropologii    90
        1.1. Poziom ogólności twierdzeń    91
        1.2. Dwa nurty w badaniach antropologicznych    91
        1.3. Podejście historyczne (partykularystyczne)    94
        1.4. Nurt scjentystyczny    100
      2. Techniki badań    103
        2.1. Metoda terenowa    103
          Co to jest „metoda terenowa”?    103
          Pojęcie „teren”    106
          Badanie terenowe a teoria    107
          Znajomość języka badanych    109
          Dystans i asymilacja w obcej kulturze    110
        2.2. Obserwacja    111
        2.3. Wywiad    112
          Wywiad – wybór informatora    112
        2.4. Badanie kultury poprzez jednostki    114
          Autobiografia    115
          Biografia rodzinna    117
      3. Analiza faktów    117
        3.1. Opis i interpretacja    118
        3.2. Opis gęsty – interpretacja jako dystynktywna procedura antropologii    119
        3.3. Dialog badacza i badanego – wielogłosowość antropologii    120
        3.4. Metoda porównawcza    120
        3.5. Wyjaśnianie i rozumienie w antropologii    125
          Wyjaśnienia genetyczne, czyli przyczynowe    126
          Wyjaśnienia teleologiczne, czyli funkcjonalne    126
          Wyjaśnienia kontekstowe, czyli strukturalne    128
          Quasi-wyjaśnienia, czyli zaklasyfikowanie badanego zjawiska do szerszej kategorii    129
      4. Granice poznania antropologicznego – problemy wynikające z badania obcych kultur    130
        4.1. Dystans kulturowy    131
        4.2. Antropolog tubylczy    134
        4.3. Wspólnota natury ludzkiej    135
        4.4. Wspólnota kulturowej natury człowieka    137
        4.5. Przenoszenie kategorii kultury badacza na kulturą badań    138
        4.6. Dylematy psychologiczne badacza obcych kultur    140
      5. Problemy związane z badaniem własnej kultury    142
        5.1. Element subiektywny w badaniach antropologicznych    143
    Rozdział 4. Problemy praktyki badawczej i zastosowanie wyników badań    147
      1. Ideologiczne uwikłania zainteresowań antropologa    148
        1.1. Antropologia i tolerancja    150
        1.2. Relatywizm kulturowy    151
      2. Etyczne problemy uprawiania antropologii    151
        2.1. Wybór przedmiotu badań    152
        2.2. Relacja badacz–badany a wybór przedmiotu badań    154
        2.3. Przyjaźń jako narzędzie pracy antropologa – wątpliwości etyczne    156
          Dlaczego przyjaźń – względy metodologiczne    158
        2.4. Procedura badawcza    161
        2.5. Problemy moralne związane z zastosowaniem wyników badań    163
      3. Kulturowe i społeczne uwikłania antropologa    164
        3.1. Antropolog jako badacz i jako działacz    164
        3.2. Wybór hierarchii wartości w działaniu    166
        3.3. Kultura badacza w praktyce antropologicznej    167
        3.4. Antropolog a ideologie    170
      4. Polityczne uwikłania antropologa    171
        4.1. Uzależnienie instytucjonalne antropologa    171
        4.2. Praktyczne efekty badań antropologicznych    174
        4.3. Zaangażowanie antropologa    176
  CZĘŚĆ II. SPOŁECZEŃSTWO PIERWOTNE    179
    Rozdział 5. Geneza kultury    179
      1. Człowiek w Świecie zwierząt    180
        1.1. Wstępna definicja człowieka    180
        1.2. Systematyczna pozycja człowieka w Świecie zwierząt    181
        1.3. Cechy typowo ludzkie a biologiczna wspólnota rzędu naczelnych    183
          Cechy anatomiczne    183
          Cechy fizjologiczne    185
          Cechy behawioru    187
          Cechy intelektualne    188
      2. Rozwój cech typowo ludzkich    191
        2.1. Rodzina Hominidae    192
        2.2. Pierwsze istoty Człowiekowate – Australopithecus (Australopitek)    194
        2.3. Rodzaj Homo (Człowiek)    198
          Homo habilis    198
          Homo ergaster (afrykański Homo erectus)    200
          Homo erectus    200
          Homo sapiens    206
      3. Punkty zwrotne procesu hominizacji    214
        3.1. Sekwencja rozwoju cech typowo ludzkich    214
        3.2. Pojęcie ludzkości    218
      4. Człowiek jako istota biologiczna    219
        4.1. Pojęcie rasy    220
        4.2. Rasy ludzkie    222
    Rozdział 6. Najwcześniejsze okresy rozwoju kultury ludzkiej    225
      1. Kultura myśliwych górnego paleolitu    226
        1.1. Jedność i różnorodność w kulturze górnopaleolitycznej    226
        1.2. Rozprzestrzenianie się kultur górnego paleolitu oraz migracje współczesnego człowieka    230
      2. Rewolucja neolityczna    232
        2.1. Istota rewolucji neolitycznej    232
        2.2. Proces neolityzacji i jego mechanizmy    234
        2.3. Neolityzacja w Starym i Nowym Świecie    239
      3. Pierwsze cywilizacje    245
        3.1. Pojęcie cywilizacji    245
        3.2. Narodziny i rozwój cywilizacji    246
        3.3. Teorie powstania cywilizacji    250
      4. Typowe cechy społeczeństwa pierwotnego    253
        4.1. Mała liczebność, rozproszenie, izolacja    254
        4.2. Prostota technik i systemu gospodarczego    254
        4.3. Bezklasowy charakter struktury społecznej    255
        4.4. Typ więzi i kontroli społecznej    256
        4.5. Brak pisma    256
        4.6. Stabilność    257
        4.7. Społeczeństwa bez historii – ahistoryczność    258
    Rozdział 7. Gospodarka i sposoby adaptacji do Środowiska naturalnego    259
      1. Człowiek i Środowisko    260
        1.1. Pojęcie Środowiska przyrodniczego    260
        1.2. Podstawowe problemy ekologii    261
        1.3. Środowisko ubogie i bogate    264
        1.4. Środowisko a różne dziedziny kultury    266
        1.5. Bezpośrednie i pośrednie wpływy Środowiska na kulturę    269
        1.6. Dyktat Środowiska i margines swobody kulturowej    270
      2. Gospodarka a Środowisko    272
        2.1. Definicja gospodarki    272
        2.2. Specyfika gospodarki pierwotnej i sposoby jej badania    274
        2.3. Środowisko a gospodarka – aspekt technologiczny    276
        2.4. Typy gospodarki pierwotnej    282
      3. Dystrybucja dóbr    288
        3.1. Własność    289
        3.2. Dziedziczenie    293
        3.3. Dar, wzajemność, wymiana    294
        3.4. Handel    295
    Rozdział 8. Struktura społeczna: pokrewieństwo i powinowactwo    298
      1. Koncepcje struktury społecznej    299
        1.1. Tradycja marksizująca    299
        1.2. Tradycja socjologiczna    300
      2. Elementarne formy zróżnicowania społecznego    302
        2.1. Różnice związane z wiekiem    302
          Obrzędy przejścia    303
          Dzieciństwo    304
          Starość    306
          Śmierć    307
        2.2. Płeć jako podstawa podziałów międzyludzkich    308
          Problem podziału ludzkości na płcie w antropologii dawnej i współczesnej    308
          Płeć kulturowa: sens pojęcia    309
          Płeć kulturowa jako konstrukcja    310
          Płeć i status    312
          Różnice statusu kobiet i mężczyzn    314
          Kompetencje kulturowe: wiedza męska i kobieca    316
          Erotyka i seksualność    317
      3. Elementarne instytucje społeczne – struktury związane z pokrewieństwem    319
        3.1. Koncepcje form pokrewieństwa, małżeństwa i rodziny    319
        3.2. Macierzyństwo i ojcostwo    320
        3.3. Rodzina    321
        3.4. Definicje małżeństwa    322
        3.5. Pokrewieństwo i powinowactwo    324
          Kazirodztwo    325
          Egzogamia i endogamia    327
        3.6. Zawiązywanie i rozwiązywanie małżeństwa    331
          Obrzędy małżeńskie    331
          „Cena za narzeczoną”    331
          Życie seksualne    332
          Ojcostwo i macierzyństwo    333
          Rozwód    334
          Matrylinearyzm i patrylinearyzm    334
          Małżeństwo preferencyjne i nakazowe w koncepcji Claude’a Lévi-Straussa    339
        3.7. Stosunki wzajemnego unikania się i stosunki żartobliwe    341
        3.8. Przykłady organizacji małżeństwa i rodziny    343
          Społeczeństwo Suazi: południowo-wschodnia Afryka    343
          Społeczeństwo Najara: Indie, Wybrzeże Malabarskie    344
          Społeczeństwo Tiwi: Australia    344
          Indianie Tlingit: Północno-Zachodnie Wybrzeże Ameryki Północnej    344
    Rozdział 9. Struktura społeczna: hierarchia, organizacja polityczna, terytorium i etniczność    347
      1. Struktury hierarchiczne    348
        1.1. Pojęcia „status” i „ranga”    348
        1.2. Statusy przypisane i osiągane    349
        1.3. Specjalne pozycje społeczne    352
        1.4. Typ gospodarki a hierarchiczne zróżnicowanie społeczeństwa    352
        1.5. Struktura kastowa    355
        1.6. Niewolnictwo    356
      2. Organizacja polityczna    357
        2.1. Pojęcie organizacji politycznej    358
        2.2. Organizacja polityczna a struktura społeczna: typy struktur politycznych    360
          Struktury segmentarne    360
          Wodzostwo    363
        2.3. Przywództwo polityczne    364
        2.4. Kontrola społeczna: konformizm i konflikt    367
        2.5. Prawo w społeczeństwie bezpaństwowym    369
        2.6. Jednostka, osoba ludzka    374
      3. Terytorium a organizacja społeczna    375
        3.1. Organizacja społeczna i podziały terytorialne    375
        3.2. Poziomy integracji społecznej    377
      4. Etniczność    379
        4.1. Problematyka etniczności i narodu w antropologii    379
          Waga problematyki etniczności i narodu    381
        4.2. Grupa etniczna i naród    382
          Etniczność i nacjonalizm    384
        4.3. Typy grup etnicznych    385
        4.4. Dwie koncepcje etniczności    387
          Koncepcja prymordialistyczna    387
          Koncepcja instrumentalna    388
    Rozdział 10. System wyobrażeń o Świecie    389
      1. Specyfika myślenia pierwotnego    390
        1.1. Ogólnoludzka wspólnota myślenia    391
        1.2. Typ społeczeństwa a typ myślenia: myślenie pierwotne    394
      2. Podstawowe kategorie myślenia pierwotnego    402
        2.1. Religia    402
        2.2. Magia    406
        2.3. Czarownictwo    408
        2.4. Rytuał    409
          Rytualna czystość i skalanie    410
        2.5. Sakralne role społeczne: szaman i kapłan    410
    Rozdział 11. Współczesność i przyszłość różnorodności kulturowej    415
      1. Powszechność i skala zmiany kulturowej a specyfika współczesności    416
      2. Czy istnieją dziś społeczeństwa pierwotne?    418
        2.1. Przemiany życia gospodarczego    418
        2.2. Przemiany struktury społeczeństw pierwotnych    421
      3. Typy przemian kulturowych    423
        3.1. Przymusowa akulturacja    423
        3.2. Zmiany destrukcyjne    424
        3.3. Degradacja: życie na śmietniku cywilizacji    428
        3.4. Zmiany konstruktywne    428
        3.5. Synkretyzm i nowe ruchy religijne    429
      4. Globalizacja – zróżnicowanie kulturowe, zmiana społeczna i Trzeci Świat    430
        4.1. Homogenizacja i unifikacja kultury    432
        4.2. Aspekt ekonomiczny globalizacji    432
        4.3. Lokalne i globalne    433
        4.4. Odrębność kulturowa jako wartość    433
      5. Etniczność w procesie przemian    434
        5.1. Upolitycznienie i instrumentalizacja więzi etnicznej    434
          Polityczne pożytki z etniczności    436
          Folkloryzacja    437
        5.2. Rola etnicznej inteligencji i jej działania    438
        5.3. Psychologiczny aspekt więzi etnicznej    444
          Przemiany tożsamości    444
  Bibliografia    446
  Indeks nazwisk    455
  Indeks rzeczowy    458
  Spis ramek    481
  Spis tabel i wykresów    482
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia