Hylé i noesis. Trzy międzywojenne koncepcje literatury stosowanej

Hylé i noesis. Trzy międzywojenne koncepcje literatury stosowanej

1 opinia

Format:

ibuk

Rozprawa jest poświęcona analizie trzech koncepcji „literatury stosowanej”, jakie zapisano w międzywojennych publikacjach trojga polskich badaczy (Romana Ingardena, Stefanii Skwarczyńskiej, Konstantego Troczyńskiego). Została w niej podjęta problematyka materialności świata realnego, jej wpływu na to, co symboliczne, a także trybów referencji w gatunkach literatury stosowanej. W tym samym 1931 roku zostały wydane: Romana Ingardena Das literarische Kunstwerk, Stefanii Skwarczyńskiej O pojęcie literatury stosowanej oraz Konstantego Troczyńskiego Rozprawa o krytyce literackiej. Wszystkie trzy publikacje odbiły się głośnym echem pośród literaturoznawców, wszystkie trzy wniosły niebagatelny wkład w ówczesne rozważania teoretycznoliterackie, krytycznoliterackie oraz estetyczne, a także wyznaczyły pole do dalszych poszukiwań i dociekań. Ingarden, Skwarczyńska i Troczyński dążą do zdobycia wiedzy pewnej, do zbudowania takich metodologii, które spełnią wymogi tradycyjnej, scjentystycznie pojmowanej épistéme. Zarazem jednak cały ich wysiłek jest skoncentrowany na umożliwieniu dotarcia do materialnych rzeczy świata realnego i zachowaniu właściwej im osnowy ontologicznej w obrębie samych doświadczeń poznawczych, a także konkretnych ich wyników. Chcą te dwie strony: podmiot ze szkiełkiem i okiem narzędzi badawczych oraz samoistną bytowo, transcendentną, materialną rzeczywistość, zachować we wzajemnym, genetycznym uwikłaniu. Ich badania i koncepcje zdają sprawę z przeświadczenia o tym, że oddanie rzeczy w zamian za jej stabilny semantycznie znak idzie w parze z gestem opanowania kosmosu, zaś rzeczowość rzeczy – stawiająca opór poznaniu – prowadzi w głąb życia. Znajomość geometrii przedmiotu nie wystarczy do tego, by rzeczy dotknąć, by móc odczuć jej narzucającą się obecność. Niebezpieczeństwo zawsze tkwi bowiem w nadmiernie gładkiej eksplikacji. Ingardenowi, Skwarczyńskiej i Troczyńskiemu idzie o taki projekt gatunków literatury stosowanej, dzięki któremu poznający podmiot – biologiczny i kruchy – nie będzie apodyktycznie górował nad czarnymi blankami bytu, a zarazem efekty ich obecności wprowadzi w obręb swoich doświadczeń poznawczych.


Rok wydania2013
Liczba stron390
KategoriaPublikacje darmowe
WydawcaWydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
ISBN-13978-83-231-2947-9
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp /    9
  Rozdział 1. Hylé i noesis /    23
  Sonaty nocy /    23
  Perspektywa noetyczna /    59
  Perspektywa hyletyczna /    73
  Rozdział 2. „Wśrod wizyj dawno już czułem ślubny Śpiew nocy”. Fenomenologia dzieł naukowych (Roman Ingarden) /    97
  O nieusuwalności tego, co realne /    97
  Ingardenowska koncepcja ja materialnego /    122
  Fenomenologia dzieł naukowych /    144
  Rozdział 3. Stefanii Skwarczyńskiej koncepcja literatury stosowanej /    181
  Primum vivere /    181
  Okruchy życia / 207Rozdział 4. Konstantego Troczyńskiego ujęcie literatury faktu /    239
  Na progu koszmaru /    239
  Fakt krytycznoliteracki /    274
  Prus, Schulz i reporter na moście /    305
  Zakończenie /    333
  Bibliografia /    345
  Summary. Hylé and noesis. Three interwar conceptions of applied literature /    361
  Indeks osobowy /    365
RozwińZwiń