Reumatologia kliniczna. TOM 1 i 2

Reumatologia kliniczna. TOM 1 i 2

1 opinia

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em.
Brak wydruku.

175,45

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Profesor dr hab. med. Irena Zimmermann-Górska jest kierownikiem Katedry i Kliniki Akademii Medycznej w Poznaniu, redaktorką i autorką wielu publikacji z dziedziny reumatologii. Współautorzy są doświadczonymi reumatologami.


Jest to podręcznik z dziedziny reumatologii klinicznej. Tekst podzielono na sześć części. Oprócz rozdziałów poświęconych poszczególnym działom reumatologii klinicznej podręcznik zawiera słownik rzadkich chorób reumatycznych, które nie zostały omówione w tekście.


Bogaty materiał ilustracyjny stanowi ważne uzupełnienie dydaktyczne przekazanych treści i pomaga w lepszym przyswojeniu materiału.


Podręcznik jest przeznaczony dla reumatologów, internistów i lekarzy rodzinnych, a także studentów AM.


Liczba stron1268
WydawcaPZWL Wydawnictwo Lekarskie
ISBN-13978-83-200-3155-3
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

POLECAMY

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Spis treściu Tomu    1
  
  Przedmowa XIII
  
  Część I. Podstawy reumatologii    1
  
  1. Historia reumatologii - Aleksandra Tuchocka    3
  
  1.1. Historyczna ewolucja pojęcia „reumatyzm"     4
  1.2. Źródła wiedzy historycznej o chorobach reumatycznych    8
  1.2.1. Paleopatologia     8
  1.2.2. Sztuka     9
  1.2.3. Literatura     11
  1.3. Historia chorób reumatycznych     13
  1.3.1. Reumatoidalne zapalenie stawów     13
  1.3.2. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów     15
  1.3.3. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa     17
  1.3.4. Łuszczycowe zapalenie stawów     20
  1.3.5. Zespół Reitera     20
  1.3.6. Toczeń rumieniowaty układowy     21
  1.3.7. Twardzina (scleroderma)     22
  1.3.8. Zespół suchości     23
  1.3.9. Mieszana choroba tkanki łącznej     24
  1.3.10. Zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe     24
  1.3.11. Dna moczanowa     24
  1.3.12. Zapalenia naczyń     25
  1.3.13. Neuropatyczne choroby stawów (stawy Charcota)     28
  1.3.14. Alkaptonuria i ochronoza     28
  1.3.15. Nawracające zapalenie chrząstek     28
  1.3.16. Zespół antyfosfolipidowy     29
  
  2. Genetyka w reumatologii - Anna Latos-Bieleńska    33
  
  2.1. Wprowadzenie     34
  2.2. Udział czynników genetycznych w patologii człowieka - uwagi ogólne     34
  2.3. Genom człowieka     35
  2.3.1. Chromosomy człowieka     35
  2.3.2. DNA i RNA     35
  2.3.3. Genom j ądrowy człowieka     36
  2.3.4. Geny człowieka     37
  2.3.5. Kod genetyczny     38
  2.3.6. Polimorfizm DNA     38
  2.4. Zmiany materiału genetycznego w chorobach genetycznych. Rodzaje chorób uwarunkowanych genetycznie     39
  2.4.1. Aberracje chromosomowe     39
  2.4.2. Choroby uwarunkowane jednogenowo     40
  2.4.3. Choroby uwarunkowane wieloczynnikowo     43
  2.5. Diagnostyka chorób uwarunkowanych genetycznie     44
  2.5.1. Diagnostyka cytogenetyczna     45
  2.5.2. Diagnostyka molekularna     46
  2.6. Poradnictwo genetyczne     50
  2.6.1. Etapy konsultacji genetycznej     51
  2.7. Podsumowanie     52
  
  3. Biochemia i fizjologia tkanki łącznej - Stanisław Moskalewski    55
  
  3.1. Wprowadzenie     57
  3.2. Fibroblasty     57
  3.3. Alitofibrocyty     58
  3.4. Miofibroblasty     58
  3.5. Makrofagi     58
  3.5.1 Aktywacja makrofagów     59
  3.6. Chondrocyty     59
  3.7. Budowa substancji pozakomórkowej     60
  3.7.1. Włókna kolagenowe (klejorodne)     60
  3.7.2. Nadrodzina kolagenu     61
  3.7.3. Właściwości antygenowe kolagenu     62
  3.8. Włókna siateczkowe (włókna retikulinowe, włókna srebrochłonne)     62
  3.9. Włókna sprężyste (elastynowe)     63
  3.10. Fibuliny     64
  3.11. Glikozaminoglikany     64
  3.12. Proteoglikany     64
  3.12.1. Proteoglikany błony podstawnej     65
  3.12.2. Hialektany (hyalectans, lecticans) - proteoglikany wiążące się z kwasem hialuronowym i lektynami     65
  3.12.3. Małe proteoglikany bogate w leucynę     65
  3.12.4. Proteoglikany związane z błoną komórkową     66
  3.12.5. Serglicyna     66
  3.13. Glikoproteiny substancji pozakomórkowej     66
  3.13.1. Fibronektyna     66
  3.13.2. Lamininy     67
  3.13.3. Nidogen (entaktyna)     67
  3.13.4. Trombospondyny 3-5     68
  3.14. Matrykiny     68
  3.15. Matryliny     68
  3.16. Białka pogranicza macierzy i komórek (matricellular proteins)     68
  3.16.1. Trombospondyny: 1 i 2     69
  3.16.2. SPARC     69
  3.16.3. Tenascyna-cytotaktyna     69
  3.16.4. Osteopontyna     69
  3.16.5. Witronektyna     69
  3.16.6. Czynnik wzrostu tkanki łącznej (CTGF)     70
  3.17. Metaloproteinazy (MMPs)     70
  3.17.1. Adamalizyny     71
  3.18. Płyn tkankowy     71
  3.19. Macierz chrząstki     71
  
  4. Rozwój narządów ruchu - Witold Woźniak    75
  
  4.1. Wprowadzenie     76
  4.2. Rozwój układu szkieletowego     76
  4.3. Rozwój kręgosłupa     76
  4.3.1. Okres prenatalny (zarodkowy i płodowy)     76
  4.3.2. Okres postnatalny     79
  4.3.3. Krzywizny kręgosłupa     79
  4.3.4. Naczynia krwionośne kręgosłupa     80
  4.4. Rozwój żeber     80
  4.5. Rozwój mostka     80
  4.6. Rozwój czaszki     81
  4.7. Rozwój kończyn     82
  4.8. Wady rozwojowe układu kostnego     84
  4.9. Rozwój połączeń kości     84
  
  5. Anatomia i fizjologia narządów ruchu - Teresa Wagner    87
  
  5.1. Wprowadzenie     88
  5.2. Mięśnie szkieletowe     88
  5.3. Ścięgna     90
  5.4. Powięzie     91
  5.5. Kość     91
  5.5.1. Rodzaje tkanki kostnej     92
  5.5.2. Kościotworzenie     93
  5.5.3. Modelowanie kości     93
  5.6. Staw jako narząd     94
  5.6.1. Torebka s tawowa     94
  5.6.2. Błona maziowa     94
  5.6.3. Płyn s tawowy     96
  5.7. Chrząstka stawowa     96
  5.8. Więzadła     98
  5.9. Łąkotki     98
  5.10. Krążki stawowe     99
  5.11. Obrąbki stawowe     99
  5.12. Kaletki maziowe     99
  
  6. Zaburzenia immunologiczne w patogenezie chorób reumatycznych - Ewa Kontny, Włodzimierz Maśliński    101
  
  6.1. Wprowadzenie     103
  6.2. Uwarunkowania genetyczne     103
  6.2.1. Główny układ zgodności tkankowej     103
  6.2.2. Prezentacja antygenów przez cząsteczki HLA     103
  6.2.3. Udział cząsteczek HLA w patogenezie chorób reumatycznych     104
  6.2.4. Współuczestnictwo wielu genów w tworzeniu genetycznego podłoża chorób reumatycznych     105
  6.3. Odporność nieswoista, czynniki infekcyjne, układ dopełniacza     106
  6.3.1. Układ odporności wrodzonej     106
  6.3.2. Układ dopełniacza     107
  6.3.3. Receptory dla fragmentu Fc immunoglobulin (FcR)     108
  6.4. Komórki prezentujące antygen     110
  6.5. Udział czynników infekcyjnych i odporności wrodzonej w patogenezie chorób reumatycznych     111
  6.6. Układ odporności nabytej i mechanizmy zapewniające autotolerancję     113
  6.7. Limfocyty B     114
  6.7.1. Przeciwciała: budowa, właściwości, wytwarzanie i źródła różnorodności     114
  6.7.2. Dojrzewanie, aktywacja i subpopulacje limfocytów B     115
  6.7.3. Udział limfocytów B w patogenezie chorób reumatycznych    116
  6.8. Limfocyty T     119
  6.8.1. Receptory limfocytów T dla antygenu: budowa i źródła różnorodności     119
  6.8.2. Dojrzewanie, aktywacja i subpopulacje limfocytów T     119
  6.8.3. Udział limfocytów T w patogenezie chorób reumatycznych    121
  6.9. Synowiocyty i śródbłonek naczyń     123
  6.10. Apoptoza     124
  6.10.1. Przebieg, regulacja i fizjologiczne znaczenie apoptozy     124
  6.10.2. Zaburzenia apoptozy w chorobach reumatycznych     125
  6.11. Cytokiny i czynniki wzrostu     126
  6.11.1. Cytokiny prozapalne podtrzymujące odpowiedź komórkową    127
  6.11.2. Cytokiny i cząsteczki o działaniu antagonizującym cytokiny prozapalne     128
  6.11.3. Interferony     129
  6.11.4. Chemokiny     129
  6.12. Destrukcja stawu     130
  6.13. Podsumowanie     130
  
  7. Zapalenie w patogenezie chorób reumatycznych - Danuta Maślińska, Sławomir Maśliński    133
  
  7.1. Wprowadzenie     134
  7.2. Komórki tuczne     136
  7.3. Granulocyty obojętnochłonne     137
  7.4. Makrofagi i limfocyty     139
  7.5. Białka adhezyjne     140
  7.6. Mediatory lipidowe     141
  7.7. Czynnik aktywujący płytki (PAF)     144
  7.8. Cytokiny     144
  7.9. Dopełniacz     145
  7.10. Kininy     146
  7.11. Proteazy     146
  7.12. Regulacja odpowiedzi zapalnej     146
  
  8. Ból w chorobach reumatycznych - Leon Drobnik     149
  
  8.1. Wprowadzenie     150
  8.2. Ból jako informacja w systemie obrony życia     150
  8.3. Neurofizjologia bólu     150
  8.3.1. Ból jako składowa odpowiedzi na uszkodzenie i odpowiedź zapalną     151
  8.3.2. Czuciowe unerwienie stawów     152
  8.3.3. Drogi przewodzenia bodźców bólowych     153
  8.3.4. Ośrodkowa kontrola czucia bólu     155
  8.4. Leczenie bólu     156
  8.4.1. Ocena natężenia bólu     156
  8.4.2. Drabina analgetyczna     156
  8.4.3. Niesteroidowe leki przeciwzapalne     157
  8.4.4. Glikokortykosteroidy     157
  8.4.5. Metotreksat     157
  8.4.6. Kapsaicyna     157
  8.4.7.Opioidy     157
  
  Część II. Diagnostyka chorób reumatycznych    159
  
  9. Badanie podmiotowe i przedmiotowe - Irena Zimmermann-Górska, Barbara Krzyśko    161
  
  9.1. Badanie podmiotowe - Irena Zimmermann-Górska     162
  9.1.1. Uwagi ogólne     162
  9.1.2. Objawy poprzedzające wystąpienie choroby i czynniki, które mogły zapoczątkować stan chorobowy     162
  9.1.3. Początek i przebieg choroby     162
  9.1.4. Dolegliwości ze strony układu ruchu     163
  9.1.5. Dolegliwości dotyczące innych układów i narządów     163
  9.1.6. Choroby przebyte     164
  9.1.7. Wywiad rodzinny     164
  9.1.8. Wywiad dotyczący wydolności czynnościowej i warunków socjalnych     165
  9.2. Badanie przedmiotowe - Irena Zimmermann-Górska     165
  9.2.1. Badanie przedmiotowe ogólne i szczegółowe (bez układu ruchu)     165
  9.2.2. Badanie przedmiotowe układu ruchu - Barbara Krzyśko     167
  
  10. Badania laboratoryjne    185
  
  10.1. Badania laboratoryjne określające proces zapalny - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska     187
  10.1.1. Szybkość opadania krwinek czerwonych - odczyn Biernackiego (OB) (erythrocyte sedimentation rate - ESR)    187
  10.1.2. Białko C-reaktywne (C-reactive protein - CRP)     187
  10.2. Badania serologiczne     188
  10.2.1. Czynnik reumatoidalny (rheumatoid factor - RF) - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska, Grażyna Białkowska-Puszczewicz     188
  10.2.2. Przeciwciała przeciw dwuniciowemu DNA (anti double stranded-DNA antibodies - ds-DNA) - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska, Grażyna Białkowska-Puszczewicz     189
  10.2.3. Przeciwciała przeciwfosfolipidowe (antiphospholipid antibodies - aPL) - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska, Grażyna Białkowska-Puszczewicz     189
  10.2.4. Krioglobuliny (cryoglobulins) - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska, Grażyna Białkowska-Puszczewicz     190
  10.2.5. Składowe dopełniacza (complement components) - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska, Grażyna Białkowska-Puszczewicz     191
  10.2.6. Przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi - Jakub Ząbek     192
  10.2.7. Przeciwciała przeciwjądrowe (antinuclear antibodies - ANA) - Mariusz Puszczewicz     196
  10.2.8. Przeciwciała antyfosfolipidowe - Jakub Ząbek     201
  10.2.9. Przeciwciała przeciw cytoplazmie granulocytów obojętnochłonnych - Mariusz Puszczewicz     206
  10.2.10. Antygeny i przeciwciała związane z zakażeniami w diagnostyce chorób reumatycznych - Jacek Noworyta    209
  10.3. Analiza płynu stawowego - Grażyna Białkowska-Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska, Mariusz Puszczewicz     214
  10.3.1. Definicja     214
  10.3.2. Metody     214
  10.3.3. Przydatność kliniczna     216
  
  11. Diagnostyka obrazowa - Jadwiga Staniszewska-Varga, Małgorzata Serafin-Król, Anna Ciechomska    219
  
  11.1. Uwagi ogólne     220
  11.2. Badanie radiologiczne     220
  11.3. Tomografia komputerowa     226
  11.4. Rezonans magnetyczny     229
  11.5. Scyntygrafia     233
  11.6. Ultrasonografia     234
  11.6.1. Technika badania     235
  11.6.2. Wskazania do badania USG     236
  11.6.3. Możliwości badania USG     236
  11.6.4. Najczęstsze zmiany widoczne w przebiegu chorób reumatycznych     241
  11.7. Podsumowanie     245
  
  12. Diagnostyka neurofizjologiczna - Juliusz Huber    247
  
  12.1. Metody diagnostyki neurofizjologicznej stosowane w reumatologii     248
  12.1.1. Badanie EMG     248
  12.1.2. Badanie ENG     251
  12.1.3. Badanie SCV     253
  12.1.4. Badanie SEP     254
  12.1.5. Badanie MEP     255
  12.1.6. Badanie IC-SD     256
  12.2. Niektóre aplikacje badań diagnostycznych neurofizjologii klinicznej w reumatologii     256
  
  13. Artroskopia - Władysław Manikowski, Leszek Romanowski    261
  
  14. Kapilaroskopia i inne metody diagnostyki zaburzeń mikrokrążenia Anna Kuryliszyn-Moskal    267
  
  14.1. Wstęp     268
  14.2. Techniki kapilaroskopowe     268
  14.2.1. Kapilaroskopia     268
  14.2.2. Mikroskopia szerokiego pola     269
  14.2.3. Kapilaroskopia dynamiczna     270
  14.2.4. Wideomikroskopia fluorescencyjna     270
  14.2.5. Wideomikroskopia cyfrowa     270
  14.3. Metoda laserowo-dopplerowska     270
  14.4. Termografia w podczerwieni     271
  14.5. Przezskórna oksymetria     271
  14.6. Podsumowanie     272
  
  15. Ocena aktywności procesu zapalnego, wydolności czynno-ściowej i jakości życia Witold Tłustochowicz, Artur Bachta    273
  
  15.1. Wstęp     274
  15.2. Ocena w reumatoidalnym zapaleniu stawów     275
  15.3. Ocena w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa     279
  15.4. Ocena w łuszczycowym zapaleniu stawów     282
  15.5. Ocena w toczniu rumieniowatym układowym     283
  15.6. Ocena w chorobie zwyrodnieniowej stawów     287
  
  Część III. Leczenie chorób reumatycznych    291
  
  16. Leczenie farmakologiczne    293
  
  16.1. Niesteroidowe leki przeciwzapalne - Mariusz Puszczewicz, Irena Zimmermann-Górska     296
  16.2. Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne - Andrzej Szczeklik     301
  16.2.1. Nadwrażliwość - definicja i podział     301
  16.2.2. Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy - rys historyczny i postacie kliniczne     301
  16.2.3. Astma aspirynowa     301
  16.2.4. Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy     303
  16.2.5. Nadwrażliwość na pochodne pirazolonu     304
  16.2.6. Inne reakcje na niesteroidowe leki przeciwzapalne     304
  16.3. Leki modyfikujące proces zapalny - Jacek Pazdur     304
  16.3.1. Sole złota     305
  16.3.2. Sulfasalazyna     306
  16.3.3. Leki przeciwzimnicze     307
  16.3.4. Penicylamina     308
  16.3.5. Metotreksat     309
  16.3.6. Leflunomid     312
  16.4. Leki immunosupresyjne - Jacek Pazdur     314
  16.4.1. Cyklofosfamid     314
  16.4.2. Azatiopryna     316
  16.4.3. Cyklosporyna A     317
  16.4.4. Chlorambucyl     320
  16.4.5. Mykofenolan mofetylu     321
  16.5. Leczenie metodą kojarzenia leków - Jacek Pazdur     321
  16.6. Glikokortykosteroidy - Jacek Musiał, Bogdan Jakieła     322
  16.6.1. Wprowadzenie     322
  16.6.2. Struktura i cechy farmakologiczne     323
  16.6.3. Molekularny mechanizm działania     324
  16.6.4. Wpływ glikokortykosteroidów na układ immunologiczny    325
  16.6.5. Podstawowe zasady leczenia glikokortykosteroidami     326
  16.6.6. Podstawowe zasady stosowania glikokortykosteroidów w reumatologii     329
  16.6.7. Działania niepożądane steroidoterapii     332
  16.7. Leki biologiczne - Irena Zimmermann-Górska     337
  16.7.1. Wprowadzenie     337
  16.7.2. Leki hamujące działanie cytokin prozapalnych     337
  16.7.3. Hamowanie chemokin     344
  16.7.4. Hamowanie czynności komórek uczestniczących w odpowiedzi immunologicznej i w procesie zapalnym     344
  16.7.5. Hamowanie cząsteczek „sygnału drugiego"     346
  16.7.6. Hamowanie składowej C5 dopełniacza     346
  16.7.7.Inhibitory angiogenezy     346
  16.7.8. Inhibitory układu sygnałów wewnątrzkomórkowych     347
  16.7.9. Inhibitory metaloproteaz     348
  16.8. Inne metody leczenia „biologicznego" - Mariusz Puszczewicz     349
  16.8.1. Immunoglobuliny podawane dożylnie     349
  16.8.2. Przeszczep komórek macierzystych     349
  16.8.3. Plazmafereza     350
  16.9. Leki stosowane w zapaleniach stawów wywoływanych przez kryształy - Irena Zimmermann-Górska     351
  16.9.1. Kolchicyna     351
  16.9.2. Leki obniżające stężenie kwasu moczowego w ustroju     352
  16.10. Leki przeciwbólowe stosowane w chorobach reumatycznych - Jacek Szechiński     354
  16.11. Leki stosowane w reumatologii a okres ciąży i karmienia piersią - Irena Zimmermann-Górska     358
  16.11.1. Zasady doboru leków     358
  16.11.2. Niesteroidowe leki przeciwzapalne     359
  16.11.3. Leki modyfikujące proces zapalny     361
  16.11.4. Glikokortykosteroidy     361
  16.11.5. Związki immunosupresyjne     362
  16.11.6. Leki przeciwbólowe     363
  16.11.7. Leki biologiczne     363
  16.12. Technika nakłuć stawów - Mariusz Puszczewicz     363
  16.12.1. Nakłucie jamy stawowej (artrocenteza)     363
  
  17. Leczenie operacyjne    369
  
  17.1 Zasady leczenia ortopedycznego w chorobach reumatycznych - Paweł Małdyk     371
  17.2 Leczenie operacyjne kończyny górnej - Władysław Manikowski     375
  17.2.1 Wstęp     375
  17.2.2 Zniekształcenia stawów rąk     376
  17.2.3 Zniekształcenia innych stawów kończyn górnych     379
  17.2.4 Postępowanie chirurgiczne     380
  17.2.5 Rehabilitacja     387
  17.3 Endoprotezoplastyka stawu biodrowego w chorobach reumatycznych - Paweł Małdyk     388
  17.4 Leczenie operacyjne stawu kolanowego - Mirosław Smiłowicz     393
  17.4.1 Wstęp     393
  17.4.2 Rodzaje zabiegów chirurgicznych     394
  17.5 Leczenie operacyjne stopy reumatoidalnej - Cezary Michalak     398
  17.5.1 Wstęp     398
  17.5.2 Patofizjologia zniekształceń stopy w rzs     398
  17.5.3 Leczenie zachowawcze     399
  17.5.4 Kwalifikacja do zabiegu     399
  17.5.5 Leczenie chirurgiczne     401
  17.5.6 Okres pooperacyjny     403
  17.6 Leczenie operacyjne kręgosłupa     404
  17.6.1 Wstęp - Jerzy E. Kiwerski, Marek Krasuski     404
  17.6.2 Leczenie operacyjne kręgosłupa w odcinku szyjnym w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów - Marek Krasuski     404
  17.6.3 Leczenie operacyjne kręgosłupa u chorych na zesztywnia¬jące zapalenie stawów kręgosłupa - Marek Krasuski     411
  17.6.4 Leczenie operacyjne kręgosłupa szyjnego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów - Jerzy E. Kiwerski     413
  17.6.5 Leczenie operacyjne lędźwiowego odcinka kręgosłupa w przebiegu choroby zwyrodnieniowej - Marek Krasuski    417
  
  18. Zasady rehabilitacji    423
  
  18.1. Leczenie ruchem - kinezyterapia - Aleksandra Kołczewska, Barbara Krzyśko     424
  18.1.1. Specyfika leczniczego usprawniania osób cierpiących na choroby reumatyczne     424
  18.1.2. Podział i charakterystyka ćwiczeń     425
  18.1.3. Cele leczenia usprawniającego     427
  18.1.4. Kinezyterapia w leczeniu zapalnych chorób stawów     429
  18.1.5. Kinezyterapia w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów     444
  18.1.6. Terapia zajęciowa     448
  18.2. Fizykoterapia - Włodzimierz Samborski     449
  18.2.1. Problemy terminologiczne     449
  18.2.2. Charakterystyka fizjoterapii     449
  18.2.3. Wybrane działy fizjoterapii     451
  
  19. Leczenie uzdrowiskowe - Irena Ponikowska, Włodzimierz Samborski    465
  
  19.1. Wprowadzenie do medycyny uzdrowiskowej     467
  19.2. Zasoby naturalnych surowców leczniczych i ich wykorzystanie w lecznictwie     467
  19.3. Mechanizmy działania bodźców leczniczych     469
  19.4. Uzdrowiskowe metody leczenia stosowane w chorobach reumatycznych     469
  19.4.1. Balneoterapia     470
  19.4.2. Zabiegi borowinowe     471
  19.4.3. Klimatoterapia     471
  19.4.4. Hydroterapia     472
  19.4.5. Termoterapia     472
  19.4.6. Kinezyterapia     473
  19.4.7. Fizykoterapia     473
  19.4.8. Edukacja zdrowotna     473
  19.4.9. Inne klasyczne metody lecznicze     473
  19.5. Cele leczenia uzdrowiskowego chorób reumatycznych    474
  19.6. Wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego chorób reumatycznych     474
  19.7. Leczenie uzdrowiskowe najważniejszych chorób reumatologicznych     475
  19.7.1. Reumatoidalne zapalenie stawów (rzs)     475
  19.7.2. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (zzsk)     477
  19.7.3. Łuszczycowe zapalenie stawów (artropatia łuszczycowa)     480
  19.7.4. Zapalenie stawów na tle dny moczanowej     481
  19.7.5. Choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych i kręgosłupa     482
  19.7.6. Zespoły bólowe w przebiegu reumatyzmu tkanek miękkich     484
  19.7.7. Stany pooperacyjne w przebiegu chorób reumatycznych     485
  
  Skorowidz    509
  
  Spis treści Tomu    2
  
  Część IV. Charakterystyka, diagnostyka i leczenie najczęstszych chorób reumatycznych    487
  
  20. Podział chorób reumatycznych - Irena Zimmermann-Górska    489
  
  20.1. Ogólna klasyfikacja chorób     490
  20.2. Klasyfikacja opracowana przez Światową Organizację Zdrowia     492
  20.3. Kryteria klasyfikacyjne i diagnostyczne     492
  20.4. Kryteria ułatwiające monitorowanie leczenia     492
  
  21. Reumatoidalne zapalenie stawów - Anna Filipowicz-Sosnowska    495
  
  21.1. Określenie     496
  21.2. Etiologia i patogeneza     496
  21.3. Zmiany morfologiczne     497
  21.4. Epidemiologia     497
  21.5. Obraz kliniczny     498
  21.5.1. Objawy podmiotowe     498
  21.5.2. Objawy przedmiotowe     498
  21.5.3. Zmiany stawowe     499
  21.5.4. Zmiany pozastawowe     501
  21.6. Badania laboratoryjne     503
  21.7. Badania obrazowe     504
  21.8. Przebieg choroby     506
  21.9. Rozpoznanie     506
  21.10. Ocena aktywności choroby i stopnia uszkodzenia stawów     508
  21.11. Rozpoznanie różnicowe     509
  21.12. Leczenie     512
  21.13. Rokowanie     517
  
  22. Choroby reumatyczne w wieku rozwojowym - Anna M. Romicka, Katarzyna Rostropowicz-Denisiewicz    519
  
  22.1. Klasyfikacja     521
  22.2. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów    522
  22.2.1. Określenie i kryteria     522
  22.2.2. Klasyfikacja mizs     522
  22.2.3. Występowanie     522
  22.2.4. Odrębności immunologiczne     522
  22.2.5.Obraz kliniczny     523
  22.2.6. Badania pomocnicze     526
  22.2.7. Różnicowanie     526
  22.2.8. Zasady leczenia     527
  22.3. Spondyloartropatie     528
  22.3.1. Młodzieńcze zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (mzzsk)     529
  22.3.2. Zapalenie stawów towarzyszące enteropatiom     530
  22.4. Zapalenie stawów towarzyszące różnym postaciom trądziku     530
  22.4.1. Badania pomocnicze     530
  22.4.2. Leczenie     531
  22.5. Młodzieńczy toczeń rumieniowaty układowy (mtru)     531
  22.5.1. Obraz kliniczny     531
  22.5.2. Przebieg i rokowanie     533
  22.5.3. Leczenie     533
  22.6. Młodzieńcze zapalenie skórno-mięśniowe     534
  22.6.1. Obraz kliniczny     534
  22.6.2. Rozpoznanie     535
  22.6.3. Różnicowanie     535
  22.6.4. Leczenie     536
  22.6.5. Przebieg i rokowanie     536
  22.7. Pierwotne układowe zapalenia naczyń     536
  22.7.1. Zespół Schonleina i Henocha     536
  22.7.2. Choroba Kawasaki     537
  22.7.3. Guzkowe zapalenie tętnic (gzt)     538
  22.8. Twardzina     538
  22.8.1. Twardzina uogólniona     538
  22.8.2. Twardzina ograniczona     539
  
  23. Choroba Stilla u dorosłych - Irena Zimmermann-Górska    541
  
  23.1. Określenie     542
  23.2. Etiopatogeneza     542
  23.3. Zmiany morfologiczne     542
  23.4. Występowanie     542
  23.5. Objawy kliniczne i przebieg     542
  23.6. Badania laboratoryjne     544
  23.7. Badania obrazowe     545
  23.8. Inne badania diagnostyczne     545
  23.9. Rozpoznanie     545
  23.10. Różnicowanie     545
  23.11. Leczenie     546
  23.12. Rokowanie     547
  
  24. Choroby układowe tkanki łącznej    549
  
  24.1. Toczeń rumieniowaty układowy - Hanna Chwalińska-Sadowska, Marzena Olesińska     553
  24.1.1. Określenie     553
  24.1.2. Etiopatogeneza     553
  24.1.3. Zmiany morfologiczne     556
  24.1.4. Występowanie     559
  24.1.5. Objawy kliniczne i przebieg     559
  24.1.6. Badania laboratoryjne     566
  24.1.7. Rozpoznanie     568
  24.1.8. Różnicowanie     570
  24.1.9. Leczenie     570
  24.1.10. Rokowanie     577
  24.2. Zespół antyfosfolipidowy    579
  24.2.1. Problemy koagulologiczne w zespole antyfosfolipidowym - Krystyna Zawilska     579
  24.2.2. Objawy kliniczne zespołu antyfosfolipidowego - Irena Zimmermann-Górska     589
  24.2.3. Położnicze konsekwencje zespołu antyfosfolipidowego - Jana Skrzypczak     597
  24.3. Twardzina układowa - Stanisław Sierakowski, Matylda Sierakowska     603
  24.3.1. Określenie i podział     603
  24.3.2. Występowanie     608
  24.3.3. Objawy kliniczne     608
  24.3.4. Przebieg     614
  24.3.5. Badania laboratoryjne     615
  24.3.6. Inne badania diagnostyczne     615
  24.3.7. Rozpoznanie     617
  24.3.8. Różnicowanie     617
  24.3.9. Leczenie     618
  24.3.10. Rokowanie     622
  24.4. Choroby twardzinopodobne - Stanisław Sierakowski, Matylda Sierakowska     624
  24.4.1. Ogólna charakterystyka i klasyfikacja chorób twardzinopodobnych     624
  24.5. Rozlane zapalenie powięzi z eozynofilią - Stanisław Sierakowski, Matylda Sierakowska     639
  24.5.1. Określenie     639
  24.5.2. Etiopatogeneza     640
  24.5.3. Zmiany morfologiczne     640
  24.5.4. Występowanie     640
  24.5.5. Objawy kliniczne i przebieg     640
  24.5.6. Badania laboratoryjne     641
  24.5.7. Badania obrazowe     641
  24.5.8. Rozpoznanie     641
  24.5.9. Różnicowanie     641
  24.5.10. Leczenie     641
  24.5.11. Rokowanie     642
  24.6. Zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe - Hanna Chwalińska-Sadowska, Paweł Mielnik     642
  24.6.1. Określenie     642
  24.6.2. Etiologia i patogeneza     643
  24.6.3. Zmiany morfologiczne     644
  24.6.4. Występowanie     644
  24.6.5. Obraz kliniczny     644
  24.6.6. Związek obecności przeciwciał mięśniowospecyficznych z obrazem klinicznym     647
  24.6.7. Badania laboratoryjne     648
  24.6.8. Inne badania diagnostyczne     648
  24.6.9. Rozpoznanie     649
  24.6.10. Różnicowanie     650
  24.6.11. Leczenie     651
  24.6.12. Ocena aktywności choroby i efektów leczenia     653
  24.6.13. Inne postacie miopatii zapalnych     653
  24.6.14. Rokowanie     655
  24.7. Zapalenia naczyń     657
  24.7.1. Zapalenia średnich naczyń - Henryka Małdyk     657
  24.7.2. Zapalenia małych naczyń - Henryka Małdyk     662
  24.7.3. Zapalenia dużych naczyń - Piotr Głuszko, Tomasz Löwenhoff     671
  24.8. Zespół Sjögrena     679
  24.8.1. Pierwotny i wtórny zespół Sjögrena - Irena Zimmermann-Górska     679
  24.8.2. Objawy dotyczące narządu wzroku - Krystyna Pecold     688
  24.8.3. Powikłania hematologiczne - Janusz Hansz     691
  24.9. Mieszana choroba układowa tkanki łącznej i zespoły nakładania - Irena Zimmermann-Górska     695
  24.9.1. Mieszana choroba układowa tkanki łącznej     695
  24.9.2. Zespoły nakładania układowych chorób tkanki łącznej     699
  24.10. Zapalenie tkanki tłuszczowej - Irena Zimmermann-Górska     701
  24.10.1. Określenie     701
  24.10.2. Etiopatogeneza     701
  24.10.3. Podział panniculitis     701
  24.10.4. Choroba Webera-Christiana     702
  24.10.5. Panniculitis Rothmanna i Makai     703
  24.10.6. Martwica tkanki tłuszczowej noworodków     703
  24.10.7. Obrzęk twardzinopodobny (sclerema) noworodków     703
  24.10.8. Panniculitis występujące po stosowaniu glikokortykosteroidów     703
  24.10.9. Panniculitis z towarzyszącym wapnieniem     703
  24.10.10. Panniculitis związane z zaburzeniami enzymatycznymi    704
  24.10.11. Panniculitis wywoływane przez samookaleczenia     704
  24.10.12. Panniculitis związane z histiocytozą     705
  24.10.13. Zespoły lipodystroficzne     705
  24.10.14. Lipodermatoskleroza     705
  24.10.15. Panniculitis w przebiegu tocznia rumieniowatego układowego     705
  24.10.16. Rumień stwardniały     705
  24.11. Rumień guzowaty - Irena Zimmermann-Górska     706
  24.11.1. Określenie     706
  24.11.2. Etiopatogeneza i zmiany morfologiczne     706
  24.11.3. Występowanie     706
  24.11.4. Objawy kliniczne i przebieg     707
  24.11.5. Badania laboratoryjne     707
  24.11.6. Badania obrazowe     707
  24.11.7. Inne badania diagnostyczne     707
  24.11.8. Rozpoznanie     707
  24.11.9. Różnicowanie     707
  24.11.10. Leczenie     707
  24.11.11. Rokowanie     708
  24.11.12. Podostre, wędrujące, guzkowe panniculitis (choroba Vilanovy)     708
  24.12. Polimialgia reumatyczna - Marek Brzosko     708
  24.12.1. Określenie     708
  24.12.2. Etiopatogeneza     708
  24.12.3. Zmiany morfologiczne     709
  24.12.4. Występowanie     709
  24.12.5. Objawy kliniczne i przebieg     709
  24.12.6. Badania laboratoryjne     710
  24.12.7. Badania obrazowe     710
  24.12.8. Rozpoznanie     710
  24.12.9. Różnicowanie     711
  24.12.10. Leczenie     711
  24.12.11. Rokowanie     712
  24.13. Nawracające zapalenie chrząstek - Mariusz Puszczewicz     713
  24.13.1. Określenie     713
  24.13.2. Epidemiologia     713
  24.13.3. Etiopatogeneza     713
  24.13.4.Obraz kliniczny     714
  24.13.5. Badania laboratoryjne     716
  24.13.6. Rozpoznanie     717
  24.13.7. Leczenie     717
  24.13.8. Rokowanie     718
  24.14. Sarkoidoza - Mariusz Puszczewicz     718
  24.14.1.Określenie     718
  24.14.2. Epidemiologia     718
  24.14.3. Etiologia     718
  24.14.4. Patogeneza     719
  24.14.5.Obraz kliniczny     719
  24.14.6. Rozpoznanie     723
  24.14.7. Leczenie     723
  24.14.8. Rokowanie     725
  
  25. Choroby zapalne stawów z zajęciem stawów kręgosłupa    727
  
  25.1. Wspólne cechy zapalnych chorób stawów z zajęciem Stawów kręgosłupa - Irena Zimmermann-Górska     729
  25.1.1. Określenie i podział     729
  25.1.2. Etiopatogeneza     729
  25.1.3. Objawy kliniczne     730
  25.2. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Irena Zimmermann-Górska     732
  25.2.1. Określenie     732
  25.2.2. Etiopatogeneza     732
  25.2.3. Zmiany morfologiczne     732
  25.2.4. Występowanie     733
  25.2.5. Objawy kliniczne i przebieg     733
  25.2.6. Badania laboratoryjne     735
  25.2.7. Badania obrazowe     736
  25.2.8. Rozpoznanie     737
  25.2.9. Różnicowanie     738
  25.2.10. Leczenie     739
  25.2.11. Rokowanie     740
  25.3. Łuszczycowe zapalenie stawów - Jacek Szechiński     741
  25.3.1. Określenie     741
  25.3.2. Etiopatogeneza     741
  25.3.3. Występowanie     742
  25.3.4. Objawy kliniczne i przebieg     742
  25.3.5. Rozpoznanie     743
  25.3.6. Różnicowanie     744
  25.3.7. Leczenie     744
  25.4. Reaktywne zapalenia stawów - Brygida Kwiatkowska     746
  25.4.1. Określenie     746
  25.4.2. Etiopatogeneza     747
  25.4.3. Zmiany morfologiczne     747
  25.4.4. Występowanie     748
  25.4.5. Objawy kliniczne i przebieg     748
  25.4.6. Badania laboratoryjne     750
  25.4.7. Badania obrazowe     752
  25.4.8. Inne badania diagnostyczne     753
  25.4.9. Rozpoznanie     754
  25.4.10. Różnicowanie     755
  25.4.11. Leczenie     755
  25.4.12. Rokowanie     756
  25.5. Zmiany stawowe w chorobach zapalnych jelit - Piotr Wiland     757
  25.5.1. Wprowadzenie i podział     757
  25.5.2. Enteropatyczne zapalenie stawów     757
  25.6. Zespół SAPHO - Honorata Pietrzak-Kaczmarek     760
  25.6.1. Określenie     760
  25.6.2. Etiopatogeneza     760
  25.6.3. Występowanie     761
  25.6.4. Objawy kliniczne i przebieg     761
  25.6.5. Badania laboratoryjne     761
  25.6.6. Badania obrazowe     762
  25.6.7. Inne badania diagnostyczne     762
  25.6.8. Rozpoznanie     762
  25.6.9. Różnicowanie     762
  25.6.10. Leczenie     762
  25.6.11. Rokowanie     763
  
  26. Choroba zwyrodnieniowa stawów - Leszek Szczepański    765
  
  26.1. Określenie     767
  26.2. Etiopatogeneza     768
  26.3. Zmiany morfologiczne     769
  26.4. Występowanie     771
  26.5. Obraz kliniczny i przebieg     771
  26.5.1. Obraz kliniczny choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego     772
  26.5.2. Obraz kliniczny choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego     773
  26.5.3. Obraz kliniczny choroby zwyrodnieniowej stawów rąk     774
  26.5.4. Obraz kliniczny choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa     775
  26.5.5. Obraz kliniczny chzs o innych lokalizacjach     776
  26.5.6. Postacie kliniczne chzs     777
  26.5.7. Powikłania     778
  26.5.8. Przebieg     778
  26.6. Badania laboratoryjne     779
  26.7. Badania obrazowe     779
  26.8. Rozpoznanie     779
  26.9. Różnicowanie     779
  26.10. Leczenie i zapobieganie     780
  26.10.1. Zasady ogólne i leczenie niefarmakologiczne     780
  26.10.2. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i acetaminofen (paracetamol)     781
  26.10.3. Opioidy     782
  26.10.4. Leki o przypuszczalnym wpływie na patomechanizm choroby zwyrodnieniowej stawów     783
  26.10.5. Leczenie miejscowe     783
  26.10.6. Leczenie operacyjne     784
  26.10.7. Leczenie eksperymentalne     785
  26.10.8. Monitorowanie leczenia i przebiegu     785
  26.10.9. Zapobieganie     785
  26.10.10. Rokowanie     785
  
  27. Zapalenie stawów wywołane bezpośrednio przez drobnoustroje - Mariusz Puszczewicz    787
  
  27.1. Określenie     788
  27.2. Epidemiologia     788
  27.3. Etiologia i patogeneza     788
  27.4. Obraz kliniczny     789
  27.4.1. Objawy podmiotowe i przedmiotowe     789
  27.4.2. Nieprawidłowości w badaniach pomocniczych     790
  27.5. Rozpoznanie     791
  27.6. Leczenie     791
  27.7. Powikłania i sytuacje szczególne     792
  27.8. Rokowanie     793
  27.9. Rzeżączkowe zapalenie stawów     793
  27.9.1. Określenie     793
  27.9.2. Epidemiologia, etiologia, patogeneza     793
  27.9.3. Obraz kliniczny     793
  27.9.4. Rozpoznanie     794
  27.9.5. Leczenie i kontrola     794
  
  28. Zapalenia stawów "zależne od zakażenia"    795
  
  28.1. Gorączka reumatyczna - Irena Zimmermann-Górska     796
  28.1.1. Określenie     796
  28.1.2. Etiopatogeneza     796
  28.1.3. Zmiany morfologiczne     796
  28.1.4. Występowanie     796
  28.1.5. Objawy kliniczne i przebieg     797
  28.1.6. Badania laboratoryjne     798
  28.1.7. Badania obrazowe     798
  28.1.8. Badanie elektrokardiograficzne     798
  28.1.9. Rozpoznanie     798
  28.1.10. Różnicowanie     798
  28.1.11. Leczenie     799
  28.1.12. Rokowanie     799
  28.2. Borelioza - Jacek Szechiński     799
  28.2.1. Określenie     799
  28.2.2. Etiologia i patogeneza     800
  28.2.3. Rys historyczny     800
  28.2.4. Epidemiologia     801
  28.2.5. Obraz kliniczny i przebieg     801
  28.2.6. Badania laboratoryjne     802
  28.2.7. Rozpoznanie i różnicowanie     802
  28.2.8. Zapobieganie i leczenie     803
  28.2.9. Powikłania i sytuacje szczególne     803
  28.2.10. Rokowanie     804
  
  29. Choroby wywoływane przez kryształy - Irena Zimmermann-Górska    805
  
  29.1. Zjawiska związane z patogenezą chorób wywoływanych przez kryształy     807
  29.1.1. Określenie     807
  29.1.2. Pochodzenie substancji krystalicznych i warunki sprzyjające krystalizacji     807
  29.1.3. Oddziaływanie kryształów na tkanki i narządy     807
  29.1.4. Identyfikacja kryształów     808
  29.2. Dna moczanowa     809
  29.2.1. Określenie     809
  29.2.2. Etiopatogeneza     809
  29.2.3. Hiperurykemia     810
  29.2.4. Patogeneza zmian zapalnych w stawach     811
  29.2.5. Zmiany morfologiczne     812
  29.2.6. Występowanie     812
  29.2.7. Objawy kliniczne i przebieg choroby     813
  29.2.8. Badania laboratoryjne     814
  29.2.9. Badania obrazowe     814
  29.2.10.Inne badania diagnostyczne     815
  29.2.11. Rozpoznanie     815
  29.2.12. Różnicowanie     816
  29.2.13. Leczenie dny moczanowej     817
  29.2.14. Rokowanie     821
  29.3. Choroba wywoływana przez kryształy dwuwodnego pirofosforanu wapnia     821
  29.3.1. Określenie     821
  29.3.2. Etiopatogeneza     821
  29.3.3. Zmiany morfologiczne     822
  29.3.4. Występowanie     822
  29.3.5. Objawy kliniczne i przebieg     822
  29.3.6. Badania laboratoryjne     824
  29.3.7. Badania obrazowe     824
  29.3.8. Inne badania diagnostyczne     825
  29.3.9. Rozpoznanie     825
  29.3.10. Różnicowanie     825
  29.3.11. Leczenie     827
  29.3.12. Rokowanie     827
  29.4. Choroby układu ruchu wywoływane przez hydroksyapatyt i inne substancje krystaliczne     827
  29.4.1. Choroby wywoływane przez hydroksyapatyt w obrębie stawów i tkanek okołostawowych     827
  29.4.2. Objawy wywoływane przez związki wapniowo-fosforanowe tworzące złogi w tkankach miękkich     830
  29.4.3. Zapalenia stawów wywoływane przez inne kryształy     832
  
  30. Choroby stawów związane z zaburzeniami metabolicznymi    835
  
  30.1. Skrobiawica - Anna Filipowicz-Sosnowska     837
  30.1.1. Określenie     837
  30.1.2. Etiopatogeneza     837
  30.1.3. Zmiany morfologiczne     837
  30.1.4. Klasyfikacja amyloidozy     838
  30.1.5. Występowanie     839
  30.1.6. Obraz kliniczny     839
  30.1.7. Rozpoznanie     840
  30.1.8. Leczenie     840
  30.1.9. Rokowanie     842
  30.2. Ochronoza - Irena Zimmermann-Górska     843
  30.2.1. Określenie     843
  30.2.2. Etiopatogeneza     843
  30.2.3. Zmiany morfologiczne     843
  30.2.4. Występowanie     844
  30.2.5. Objawy kliniczne     844
  30.2.6. Badania laboratoryjne     844
  30.2.7. Badania obrazowe     845
  30.2.8. Inne badania diagnostyczne     845
  30.2.9. Rozpoznanie     845
  30.2.10. Różnicowanie     846
  30.2.11. Leczenie     846
  30.2.12. Rokowanie     846
  30.3. Hiperlipoproteinemia - Irena Zimmermann-Górska     847
  30.3.1. Określenie     847
  30.3.2. Etiopatogeneza     847
  30.3.3. Zmiany morfologiczne     848
  30.3.4. Występowanie     848
  30.3.5. Objawy kliniczne     848
  30.3.6. Badania laboratoryjne     850
  30.3.7. Badania obrazowe     850
  30.3.8. Inne badania diagnostyczne     850
  30.3.9. Rozpoznanie     851
  30.3.10. Różnicowanie     851
  30.3.11. Leczenie     851
  30.3.12. Rokowanie     852
  30.4. Hemochromatoza - Irena Zimmermann-Górska     852
  30.4.1. Określenie     852
  30.4.2. Etiopatogeneza     852
  30.4.3. Zmiany morfologiczne     853
  30.4.4. Występowanie     853
  30.4.5. Objawy kliniczne     853
  30.4.6. Badania laboratoryjne     854
  30.4.7. Badania obrazowe     854
  30.4.8. Inne badania diagnostyczne     855
  30.4.9. Rozpoznanie     855
  30.4.10. Rozpoznanie różnicowe     855
  30.4.11. Leczenie     855
  30.4.12. Rokowanie     856
  30.5. Choroba Wilsona - Irena Zimmermann-Górska     856
  30.5.1. Określenie     856
  30.5.2. Etiopatogeneza     856
  30.5.3. Zmiany morfologiczne     857
  30.5.4. Występowanie     857
  30.5.5. Objawy kliniczne i przebieg     857
  30.5.6. Badania laboratoryjne     857
  30.5.7. Badania obrazowe     857
  30.5.8. Inne badania diagnostyczne     857
  30.5.9. Rozpoznanie     857
  30.5.10. Różnicowanie     858
  30.5.11. Leczenie     858
  30.5.12. Rokowanie     858
  
  31. Choroby stawów związane z zaburzeniami hormonalnymi    859
  
  31.1. Zmiany w narządach ruchu towarzyszące chorobom tarczycy - Eugeniusz Józef Kucharz, Anna Kotulska, Magdalena Kopeć-Mędrek     861
  31.1.1. Wprowadzenie     861
  31.1.2. Wpływ hormonów tarczycy na metabolizm kości, stawów i mięśni     862
  31.1.3. Tyreotoksykoza     862
  31.1.4. Niedoczynność tarczycy     864
  31.1.5. Rozpoznawanie i leczenie chorób układu ruchu związanych z zaburzeniami czynności tarczycy     865
  31.2. Zmiany w narządach ruchu towarzyszące chorobom przytarczyc - Eugeniusz Józef Kucharz     866
  31.2.1. Wprowadzenie     866
  31.2.2. Pierwotna nadczynność przytarczyc     866
  31.2.3. Wtórna nadczynność przytarczyc     867
  31.2.4. Niedoczynność przytarczyc     868
  31.3. Zmiany w narządach ruchu w cukrzycy - Eugeniusz Józef Kucharz     869
  31.3.1. Określenie i klasyfikacja cukrzycy     869
  31.3.2. Klasyfikacja zmian występujących w układzie ruchu u chorych na cukrzycę     870
  31.3.3. Zmiany stawowe     870
  31.3.4. Zmiany okołostawowe     871
  31.3.5. Zmiany mięśniowe     873
  31.3.6. Zmiany kostne     873
  31.3.7. Inne zmiany narządów ruchu towarzyszące cukrzycy     874
  31.4. Zmiany w układzie ruchu towarzyszące innym zaburzeniom endokrynologicznym - Eugeniusz Józef Kucharz     874
  31.4.1. Wprowadzenie     874
  31.4.2. Zmiany w układzie ruchu towarzyszące niedoborowi lub nadmiarowi hormonu wzrostu     875
  31.4.3. Zmiany w układzie ruchu w stanach nadmiaru prolaktyny    875
  31.4.4. Zmiany w układzie ruchu w rakowiaku     875
  31.4.5. Wpływ leptyny na narządy ruchu     876
  
  32. Choroby układu ruchu związane z defektami budowy kolagenu uwarunkowanymi genetycznie    877
  
  32.1. Zespół nadmiernej ruchomości stawów o przebiegu łagodnym - Irena Zimmermann-Górska     878
  32.1.1. Określenie     878
  32.1.2. Rozpoznanie i objawy     878
  32.2. Zespół Ehlersa-Danlosa - Irena Zimmermann-Górska     879
  32.2.1. Określenie     879
  32.2.2. Etiopatogeneza     879
  32.2.3. Zmiany morfologiczne     880
  32.2.4. Występowanie     880
  32.2.5. Objawy kliniczne i przebieg     880
  32.3. Zespół Marfana - Mariusz Puszczewicz     883
  32.3.1. Określenie     883
  32.3.2. Epidemiologia i etiopatogeneza     883
  32.3.3.Obraz kliniczny     883
  32.3.4. Rozpoznanie     884
  32.3.5. Leczenie i kontrola     884
  32.3.6. Rokowanie     885
  32.4. Skóra wiotka, kępki żółte rzekome - Mariusz Puszczewicz     885
  32.4.1. Skóra wiotka     885
  32.4.2. Kępki żółte rzekome     885
  
  33. Nowotwory związane z układem ruchu - Eugeniusz Józef Kucharz    887
  
  33.1. Wprowadzenie     888
  33.2. Nowotwory stawów i struktur okołostawowych     888
  33.2.1. Nowotwory łagodne stawów     888
  33.2.2. Nowotwory złośliwe stawów     891
  33.3. Nowotwory kości     891
  33.3.1. Nowotwory komórek wytwarzających kości     891
  33.3.2. Nowotwory wytwarzające chrząstkę     893
  33.3.3. Guz olbrzymiokomórkowy     893
  33.3.4. Mięsak Ewinga     893
  33.3.5. Inne nowotwory kości     894
  33.4. Nowotwory mięśni szkieletowych     894
  33.4.1. Mięśniaki     894
  33.4.2. Mięsak mięśni poprzecznie prążkowanych     895
  
  34. Objaw Raynauda - Mariusz Puszczewicz    897
  
  34.1. Określenie     898
  34.2. Epidemiologia i etiopatogeneza     898
  34.3. Obraz kliniczny     898
  34.4. Rozpoznanie     899
  34.4.1 Badania dodatkowe     899
  34.4.2 Rozpoznanie różnicowe     900
  34.5. Leczenie i kontrola     900
  34.6. Rokowanie     901
  
  35. Choroby kości i chrząstek    903
  
  35.1. Osteoporoza i osteomalacja - Witold Tłustochowicz     905
  35.1.1. Wprowadzenie     905
  35.1.2. Szczytowa masa kostna, utrata inwolucyjna i czynniki na nią wpływające     906
  35.1.3. Diagnostyka osteoporozy     908
  35.1.4. Rozpoznanie i ustalenie wskazań do leczenia     912
  35.1.5. Leczenie     914
  35.1.6. Osteoporoza u mężczyzn     915
  35.1.7. Osteomalacja     917
  35.2. Osteoporozy wtórne - Witold Tłustochowicz, Małgorzata Tłustochowicz     919
  35.2.1. Wprowadzenie     919
  35.2.2. Osteoporoza posteroidowa     919
  35.2.3. Osteoporoza w przewlekłych zapaleniach stawów     920
  35.2.4. Pierwotna nadczynność przytarczyc     922
  35.3. Choroba Pageta - Eugeniusz Józef Kucharz     923
  35.3.1. Określenie     923
  35.3.2. Etiopatogeneza     924
  35.3.3. Zmiany morfologiczne     924
  35.3.4. Występowanie     925
  35.3.5. Objawy kliniczne i przebieg     925
  35.3.6. Badania laboratoryjne     925
  35.3.7. Badania obrazowe     926
  35.3.8. Rozpoznanie i różnicowanie     926
  35.3.9. Leczenie     926
  35.3.10. Powikłania     927
  35.4. Dysplazje - Eugeniusz Józef Kucharz     927
  35.4.1. Określenie i klasyfikacja     927
  35.4.2. Patomechanizm rozwoju dysplazji     929
  35.4.3. Geny białek kolagenowych     929
  35.4.4. Diagnostyka dysplazji     931
  35.4.5. Leczenie     931
  35.4.6. Przegląd dysplazji     931
  35.5. Martwica jałowa kości - Eugeniusz Józef Kucharz     946
  35.5.1. Określenie i występowanie     946
  35.5.2. Etiologia i patogeneza     946
  35.5.3. Zmiany patomorfologiczne     947
  35.5.4. Objawy kliniczne     947
  35.5.5. Badania obrazowe     948
  35.5.6. Klasyfikacja zaawansowania choroby     949
  35.5.7. Rozpoznanie i rozpoznanie różnicowe     949
  35.5.8. Leczenie     950
  35.6. Osteoartropatia przerostowa - Irena Zimmermann-Górska, Mariusz Puszczewicz     950
  35.6.1. Określenie     950
  35.6.2. Etiopatogeneza     951
  35.6.3. Zmiany morfologiczne     951
  35.6.4. Występowanie     952
  35.6.5. Objawy kliniczne i przebieg     952
  35.6.6. Badania laboratoryjne     953
  35.6.7. Badania obrazowe     953
  35.6.8. Inne badania diagnostyczne     953
  35.6.9. Rozpoznanie     953
  35.6.10. Różnicowanie     953
  35.6.11. Leczenie     954
  35.6.12. Rokowanie     954
  
  36. Reumatyzm tkanek miękkich - Włodzimierz Samborski    955
  
  36.1. Wstęp     957
  36.2. Tendopatie i entezopatie     958
  36.2.1. Zespół bolesnego barku     958
  36.2.2. Zespół bolesnego łokcia     959
  36.2.3. Entezopatia „gęsiej stopy"     960
  36.2.4. Zapalenie ścięgna piętowego     960
  36.3. Periartropatie     960
  36.3.1. Zespół bolesnego biodra     960
  36.3.2. Zespół bolesnego kolana     960
  36.4. Zapalenie pochewek ścięgnistych (tendovaginitis)     961
  36.4.1. Zespół de Quervaina, choroba de Quervaina     961
  36.4.2. Zapalenie pochewek ścięgien prostowników i zginaczy nadgarstka     961
  36.4.3. Ganglion     961
  36.5. Zapalenia kaletek maziowych (bursitis)     962
  36.5.1. Zapalenie kaletki podkolanowej, torbiel Bakera, torbiel podkolanowa     962
  36.5.2. Zapalenie kaletki przedrzepkowej     962
  36.5.3. Zapalenie kaletki krętarzowej     962
  36.5.4. Zapalenie kaletki podbarkowej     962
  36.6. Fibromialgia     963
  36.6.1. Etiologia i patogeneza     963
  36.6.2. Obraz kliniczny i kryteria diagnostyczne     964
  36.6.3. Badania dodatkowe     965
  36.6.4. Różnicowanie     965
  36.6.5. Leczenie     966
  36.7. Zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa     967
  36.8. Inne zespoły bólowe     967
  36.8.1. Zespół kanału nadgarstka     967
  36.8.2. Zespół bólu mięśniowo-powięziowego     967
  36.8.3. Zapalenie rozcięgna dłoniowego (przykurcz Dupuytrena)     967
  
  Część V. Wybrane problemy kliniczne w reumatologii    969
  
  37. Regionalne zespoły bólowe - Tadeusz Styczyński    971
  
  37.1. Określenie     972
  37.2. Bóle szyi     972
  37.2.1. Epidemiologia     972
  37.2.2. Uwagi anatomiczne i źródła bólu w obrębie szyi     972
  37.2.3. Podział i charakterystyka kliniczna bólów szyi     974
  37.2.4. Badanie kliniczne chorych z bólem szyi     976
  37.3. Bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej     987
  37.3.1. Epidemiologia     987
  37.3.2. Klasyfikacja bólów w okolicy lędźwiowo-krzyżowej     988
  37.3.3. Bóle nieuwarunkowane organicznie     988
  37.3.4. Bóle uwarunkowane organicznie     989
  37.3.5. Podsumowanie     1004
  
  38. Nerki w chorobach reumatycznych - Stanisław Czekalski, Andrzej Oko    1005
  
  38.1. Wprowadzenie     1006
  38.2. Reumatoidalne zapalenie stawów     1007
  38.3. Toczeń rumieniowaty układowy     1009
  38.3.1. Obraz kliniczny i przebieg toczniowego zapalenia nerek    1010
  38.3.2. Leczenie toczniowego zapalenia nerek     1011
  38.4. Twardzina układowa     1012
  38.5. Mieszana choroba tkanki łącznej     1013
  38.6. Zespół Sjögrena     1013
  38.7. Sarkoidoza     1014
  38.8. Dna moczanowa     1014
  38.9. Zapalenie wielomięśniowe. Zapalenie skórno-mięśniowe     1014
  38.10. Układowe zapalenia naczyń     1015
  38.10.1. Zapalenie naczyń o dużym i średnim przekroju     1015
  38.10.2. Zapalenie naczyń o średnim i małym przekroju     1016
  38.10.3. Zapalenia naczyń o małym przekroju i włośniczek     1016
  
  39. Problemy hematologiczne wreumatologii - Janusz Hansz     1023
  
  39.1. Wstęp     1024
  39.2. Niedokrwistość chorób przewlekłych     1024
  39.3. Niedokrwistość z niedoboru żelaza     1025
  39.4. Niedokrwistość immunohemolityczna z przeciwciałami typu ciepłego     1027
  39.5. Niedokrwistość aplastyczna     1029
  39.6. Małopłytkowość polekowa na tle immunologicznym    1030
  39.7. Polekowe zaburzenia czynności płytek krwi     1031
  39.8. Granulocytopenia polekowa     1032
  39.9. Granulocytopenia autoimmunologiczna wtórna     1033
  39.9.1. Granulocytopenia autoimmunologiczna wtórna w reumatoidalnym zapaleniu stawów     1033
  39.9.2. Granulocytopenia autoimmunologiczna wtórna w toczniu rumieniowatym układowym     1034
  39.10. Powikłania zakrzepowe     1035
  39.11. Szpiczak plazmocytowy uogólniony     1035
  39.12. Ostre białaczki     1039
  39.12.1. Ostre białaczki szpikowe     1039
  39.12.2. Ostre białaczki limfoblastyczne     1042
  
  40. Objawy związane zuszkodzeniem układu krążenia wchorobach reumatycznych - Jerzy Głuszek    1047
  
  40.1. Wstęp     1048
  40.2. Reumatoidalne zapalenie stawów     1048
  40.3. Toczeń rumieniowaty układowy     1049
  40.4. Twardzina układowa     1051
  40.5. Zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe     1053
  40.6. Zapalenia naczyń     1054
  40.7. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa     1054
  40.8. Gorączka reumatyczna     1055
  
  41. Przewód pokarmowy w chorobach reumatycznych - Anna Zubrzycka-Sienkiewicz    1059
  
  41.1. Wprowadzenie     1060
  41.2. Twardzina układowa     1060
  41.3. Mieszana choroba tkanki łącznej     1067
  41.4. Choroby zapalne mięśni     1067
  41.5. Toczeń rumieniowaty układowy     1068
  41.6. Zespół Sjögrena     1068
  41.7. Guzkowe zapalenie tętnic     1069
  41.8. Zespół Churga-Strauss     1069
  41.9. Zespół Henocha-Schonleina     1069
  41.10. Zespół Behçeta     1069
  41.11. Ziarniniak Wegenera     1069
  41.12. Reumatoidalne zapalenie stawów     1070
  41.13. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów     1070
  41.14. Spondyloartropatie     1070
  41.15. Choroba zwyrodnieniowa stawów     1071
  41.16. Zmiany w przewodzie pokarmowym wywołane przez leki stosowane w terapii chorób reumatycznych     1071
  
  42. Problemy pulmonologiczne w reumatologii - Małgorzata Rzymkowska    1077
  
  42.1. Wstęp     1078
  42.1.1. Zapalenie opłucnej     1078
  42.1.2. Zajęcie tkanki śródmiąższowej     1080
  42.1.3. Zapalenie naczyń układu oddechowego     1081
  42.2. Najczęstsze postacie zmian w układzie oddechowym w poszczególnych chorobach reumatycznych     1082
  42.2.1. Reumatoidalne zapalenie stawów     1082
  42.2.2. Toczeń rumieniowaty układowy     1084
  42.2.3. Zespół antyfosfolipidowy     1086
  42.2.4. Twardzina układowa     1087
  42.2.5. Zapalenia wielomięśniowe i skórno-mięśniowe     1089
  42.2.6. Zespoły zapalenia naczyń     1089
  42.2.7. Zespół Sjögrena     1091
  42.2.8. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i inne spondyloartropatie     1092
  42.3. Sarkoidoza     1092
  
  43. Choroby reumatyczne a ciąża - Jana Skrzypczak    1095
  
  43.1. Toczeń rumieniowaty układowy     1096
  43.2. Reumatoidalne zapalenie stawów     1097
  43.3. Choroba Stilla u dorosłych     1098
  43.4. Mieszana choroba tkanki łącznej     1098
  43.5. Twardzina układowa     1098
  43.6. Zespół Sjögrena     1100
  
  44. Objawy ze strony układu nerwowego w przebiegu chorób reumatycznych - Irena Fiedorowicz-Fabrycy, Marek Brzosko    1101
  
  44.1. Wstęp     1103
  44.2. Reumatoidalne zapalenie stawów     1104
  44.3. Toczeń rumieniowaty układowy     1105
  44.4. Zespół antyfosfolipidowy     1106
  44.5. Zespół Sjögrena     1106
  44.6. Twardzina układowa     1106
  44.7. Zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe     1107
  44.8. Układowe zapalenia naczyń     1107
  44.8.1. Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnicy skroniowej     1107
  44.8.2. Choroba Takayasu     1107
  44.8.3. Choroba Behęeta     1107
  44.8.4. Guzkowe zapalenie tętnic     1107
  44.8.5. Zespół Churga-Strauss     1108
  44.8.6. Ziarniniak Wegenera     1108
  44.9. Zapalenia stawów z zajęciem kręgosłupa (spondyloartropatie seronegatywne)     1108
  44.10. Krioglobulinemia mieszana     1108
  44.11. Zapalenia stawów zależne od zakażenia     1108
  44.11.1. Choroba z Lyme     1109
  44.11.2. Gorączka reumatyczna     1109
  44.12. Choroba zwyrodnieniowa stawów     1109
  44.13. Diagnostyka powikłań neuropsychiatrycznych     1110
  44.14. Leczenie powikłań neuropsychiatrycznych     1111
  
  45. Choroby reumatyczne w wieku podeszłym - Irena Zimmermann-Górska    1115
  
  45.1. Dane demograficzne     1117
  45.2. Występowanie chorób reumatycznych w wieku podeszłym     1117
  45.3. Czynniki patofizjologiczne istotne w patogenezie chorób reumatycznych w podeszłym wieku     1117
  45.3.1. Zmiany w układzie immunologicznym     1118
  45.3.2. Zmiany w strukturze tkanki łącznej     1118
  45.4. Choroby, które wyłącznie lub najczęściej rozpoczynają się w starszym wieku     1118
  45.4.1. Polimialgia reumatyczna     1118
  45.4.2. Zapalenia naczyń     1118
  45.4.3. Wtrętowe zapalenie mięśni     1118
  45.4.4. Uogólniona samoistna hiperostoza szkieletu (choroba Forestiera)     1119
  45.4.5. Choroba Pageta     1119
  45.5. Choroby ze zwiększoną zapadalnością w starszym wieku     1119
  45.5.1. Choroba zwyrodnieniowa     1119
  45.5.2. Choroby wywoływane przez kryształy     1119
  45.6. Choroby występujące w każdym wieku, których późny początek związany jest z „modyfikacją" objawów     1120
  45.6.1. Reumatoidalne zapalenie stawów     1120
  45.6.2. Serologicznie ujemne reumatoidalne zapalenie stawów     1121
  45.6.3. Serologicznie ujemne zapalenie stawów z ciastowatym obrzękiem     1121
  45.6.4. Toczeń rumieniowaty układowy     1121
  45.6.5. Twardzina układowa     1121
  45.6.6. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa     1121
  45.6.7. Reumatyzm tkanek miękkich     1122
  45.6.8. Choroby tkanki łącznej uwarunkowane genetycznie     1122
  45.7. Leczenie chorób reumatycznych w starszym wieku    1122
  45.7.1. Leczenie farmakologiczne     1122
  45.7.2. Leczenie niefarmakologiczne     1125
  45.7.3. Leczenie operacyjne     1125
  
  Część VI. Rzadko występujące objawy i choroby zaliczane do reumatologii - Irena Zimmermann-Górska, Mariusz Puszczewicz, Aleksandra Tuchocka, Dominik Majewski    1127
  
  Skorowidz    1157
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia