Stara rebeliantka. Studia nad semantyką obrazu

Stara rebeliantka. Studia nad semantyką obrazu

2 oceny

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

20,48

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

Tytułowa stara rebeliantka to figura mająca moc wyzwalania z ram otaczających praw. W swym wizualnym i językowym wymiarze przyjmuje kształt lubieżnej, starej pijaczki (łac. anus ebria), której wulgarne zachowanie jest odwróceniem naturalnego, pożądanego przez społeczeństwo stanu bycia.
Ten szczególny obraz został zbudowany na anty-ideach, kliszach łamiących lub w bardzo wyraźny sposób naruszających kulturowe tabu, jak kobiece pijaństwo, swoboda seksualna czy wyzwolenie spod władzy ukształtowanych przez tradycję norm. Tylko tak skrajnie wyrazista konstrukcja mogła stać się fundamentem dla znaku wyrażającego jednocześnie idee protestu i nadziei. Z wnętrza swego ciała-obrazu „pijana starucha” czerpie więc swoją moc uzdrawiania (remediatio), pocieszenia (consolatio), wyzwalania (liberatio) i negacji śmierci (negatio mortis). Jako kpiarska i komiczna „demaskatorka” norm i zasad postać ta stała się jednym z bardziej charakterystycznych znaków „eschatologii upojenia”. W obecnej kulturze relacje obrazu „starej pijanej kobiety” ze sferą sacrum uległy znacznemu zatarciu. Dziś jej bunt zdaje się mieć głównie wymiar naturalistyczny, tymczasem polska literatura współczesna odkrywa tę postać na nowo, przywołując zapomniane konteksty, odsłania eschatologiczny sens tej konstrukcji. „Stara pijaczka” znów staje się pełną ekspresji „dionizyjską starą babą”, jej realistyczny „szkielet” ponowie obrasta w warstwy należnych tej postaci sensów, treści i ulotnych metafor.


Wysoce oryginalne trans-dyscyplinowe studium przypadku nie mające precedensu w literaturze przedmiotu, stanowiące ewenement wśród bieżących publikacji polskiego środowiska humanistycznego […] wykonane na bardzo wysokim poziomie profesjonalnego warsztatu, a przy tym stanowiące dobrze napisaną i ciekawą propozycję lekturową.


Prof. dr hab. Ryszard Nycz


Liczba stron384
WydawcaWydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
ISBN-13978-83-233-8999-6
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp (S. Borowicz)    9
  1. Eschatologia upojenia    17
  2. Uchylić zasłonę śmierci    21
  3. Nowożytne intermezzo    24
  Rozdział II „O winożłopki! O baby pijaczki”. Językowy obraz „pijanej staruchy” w literaturze antycznej (S. Borowicz, R. Przybylska)    43
  1. Język – obraz – literatura    43
  2. Pojęcia γραῦς i anus – sieć semantyczna „kobiecej starości”    46
  2.1. Leksem γραῦς    47
  2.2. Leksem anus    52
  3. Leksykalizacja pojęcia „starej pijaczki”    56
  4. Profile semantyczne „starej pijanej kobiety” w tekstach greckich i łacińskich    64
  4.1. Wiek i wygląd: anus deformis    65
  4.2. Usposobienie i typowe zachowania    71
  4.2.1. Gadatliwość: Multiloqua et multibiba, est anus    71
  4.2.2. Pijaństwo: nomen Leaenae est, multibiba atque merobiba    72
  4.2.3. Rozwiązłość: „dostałem się na nocleg do pewnej karczmarki, niejakiej Meroe, starki wprawdzie, ale jeszcze mocno jurnej”    77
  4.3. Typowe sytuacje, w których uczestniczą stare pijące kobiety    82
  4.4. Typowe role społeczne związane ze starymi pijącymi kobietami    83
  4.4.1. Rajfurki, hetery i karczmarki: „Na straży u drzwi stoi koczota starucha/ A ta lubi pociągnąć dobrze”    83
  4.4.2. Piastunki: „Kto ukochane twe dziecię... opróżnił?”    85
  4.4.3. Kapłanki, guślarki, wiedźmy i bachantki: „Maciora w ludzkim kształcie, pijaczka i wiedźma”    86
  5. Stara baba to dzban na wino    87
  6. Językowy obraz reviviscentia    90
  Rozdział III Znak zapomnianej eschatologii (S. Borowicz)    93
  1. Pocieszająca moc obrazów    95
  2. Postać – wizerunek – znak: „Lubieżna i pijana starucha o twarzy bardzo szpetnej”    102
  3. Obraz i literatura    120
  3.1 Žραῦς μέθσση w brzuchu wieloryba – literacki obraz przejścia    120
  3.1.1. Stara pijaczka, kordaks i ketos    121
  3.1.2. Konstrukcja postaci    123
  3.1.3. Konstrukcja sceny    124
  3.2. Fantasmagoria śmierci vs fantasmagoria obrazu    125
  4. Obraz i sztuka    130
  4.1. Žραῦς οἰνοφόρος – „starucha pełna wina”    130
  4.2. „Rodzina” przedstawień typu anus ebria w okresie hellenistycznym i rzymskim    136
  4.3. Archaiczne i klasyczne prototypy    142
  4.4. Rzymskie monumentalne rzeźby w typie γραῦς οἰνοφόρος – analiza semantyczna obrazu    163
  4.4.1. „Starość bowiem cień śmierci rzuca” – kobieca starość jako znak    163
  4.4.2. Ekspresja twarzy    167
  4.4.3. Strój    172
  4.4.4. „Zataczająca się od pijaństwa flasza” – atrybut    179
  4.4.5. „Gromada starych wiedźm, siedząca / W kuczki, w żałości grzęznąc niemey” – pozycja postaci    185
  4.5. Anus ebria est Zmyrnae in primis incluta – stara pijaczka ze Smyrny    198
  4.5.1. Pliniusz, Mucjanus i Myron    198
  4.5.2. Kontekst religijny smyrneńskiej rzeźby    204
  4.6. Funkcja monumentalnych rzymskich przedstawień    210
  5. Žραῦς οἰνοφόρος jako znak remediatio i zwycięstwa wina    214
  6. „Co ostatecznie w tej babie siedzi?”    218
  7. La monde renversé    226
  Rozdział IV Językowy obraz „starej pijanej kobiety” w polszczyźnie (R. Przybylska)    233
  1. Ujęcie metodologiczne: analiza semantyczna i onomazjologiczna    233
  1.1. Zespół cech definicyjnych i fasety (aspekty znaczenia)    235
  1.2. Kolokacje i pozycje składniowe    236
  2. Pojęcie starej pijanej kobiety w ujęciu onomazjologicznym    237
  3. Struktura kognitywna leksemu baba    239
  3.1. Etymologia    239
  3.2. Współczesne znaczenia    241
  3.3. Rodzina słowotwórcza wyrazu baba    242
  3.4. Frazeologia    243
  3.5. Kolokacje    243
  3.6. Parametry semantyczne    245
  3.7. Definicja kognitywna słowa baba    247
  4. Pozostałe leksemy    247
  4.1. Żona    247
  4.2. Matka    248
  4.3. Kobieta    248
  4.4. Niewiasta    249
  4.5. Pani    249
  4.6. Dziewczyna    250
  4.7. Starucha    250
  5. Atrybut upojenia    251
  6. Figura „starej pijanej kobiety” w folklorze ludowym i literaturze staropolskiej    252
  Rozdział V Wobec śmierci i upojenia. Dionizyjska baba w polskiej literaturze współczesnej (J. Hobot)    259
  1. „Dlaczego nie chcecie stworzyć mitologii nowej?”    259
  2. Dionizyjska baba    264
  2.1. „Raskolnikow uderza siekierą”    271
  2.2. „Lubię stare kobiety”    275
  2.3. Źródło młodości    279
  2.4. „Piję późne wino”    281
  2.5. „Szczęśliwa jak hipopotam”    287
  2.6. „A ja cię synku rodziłam na wieczne konanie / A ja cię synku chowałam na ciężkie odpoczywanie”    288
  2.7. „Dziecko to ja”    290
  2.8. Stary Sokrates – Stara Baubo    293
  2.9. „Wciągnę go w siebie”    295
  2.10. „Na pohybel szczawiom!”    297
  2.11. „Nigdy jeszcze tak władczy nie wydał się Eros”    302
  2.12. „Won ty z cuchnącą dziurą”    305
  2.13. „Ciągle coś dźwigam, jak ten tragarz stary:/ Ciebie przygniotą już milsze ciężary”    308
  2.14. „Stary lubieżny dziadu pora tobie do grobu”    310
  2.15. „Szalona starość”    313
  2.16. Wie eine Mädchen    314
  2.17. „Oszukana”    315
  2.18. Pergamońscy barbarzyńcy    317
  2.19. Omofagia    319
  2.20. Stara Ofelia    320
  Rozdział VI Zakończenie: „Stara rebeliantka” (J. Hobot)    327
  1. „Filozofia... żeńskiej szpary”    331
  2. Je déteste mon visage    334
  3. „Ta stara pijaczka – Europa”    336
  Bibliografia    343
  Wykaz skrótów odnoszących się do autorów i dzieł antycznych    361
  Spis tabel    367
  Spis ilustracji    369
  Indeks nazwisk    375
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia