Literackość. Modele, gradacje, eksperymenty

Literackość. Modele, gradacje, eksperymenty

1 opinia

Format:

ibuk

Każde nowe zjawisko literackie zagraża tożsamości literatury, ale i jej tożsamość potwierdza. Nowość inicjuje zmianę hierarchii tematów, powoduje deregulację norm wysłowienia, wzmaga zamieszanie pośród gatunków, wymusza rewizję granic oddzielających literaturę od nieliteratury i paraliteratury oraz komunikację werbalną od niewerbalnej. Najgłębsze wstrząsy i najgwałtowniejsze zwroty nie niszczą jednak uniwersalnego modelu literackości, dlatego pozostaje on nieodmiennie atrakcyjny dla pisarzy, tłumaczy, czytelników, krytyków, historyków i teoretyków sztuki słowa.


Spośród wielu teorii „tego, co literackie”, wyróżnia się teoria sprzecznościowa. Powtarza się ona w kolejnych epokach i poetykach, utworach i manifestach – zachowawczych i nowatorskich, rodzimych i wzorowanych na inwencji cudzej. Literackość polega tu na zawieszeniu obowiązującej poza sztuką słowa formalno-logicznej normy niesprzeczności (lex contraditionis), wedle której nie mogą być uznane za równocześnie prawdziwe dwa przeciwstawne sądy na temat tego samego przedmiotu, ujęte w tym samym trwaniu. W komunikacji praktycznej nie jest dopuszczalne, by jednocześnie było A i nie-A; w komunikacji literackiej jest to nieodzowne. Nie chodzi tylko o sądy, ale o napięcia między aktywnymi w danym dziele literackim składnikami: sztucznością a naturalnością mowy, porządkiem a chaosem fabuły, eksperymentem a wznowieniem chwytów oswojonych, bezstronną obserwacją a stronniczą oceną świata, jego widzialnością a niewidzialnością, wyrażalnością a niewyrażalnością intuicji autorskich, orientacją realistyczną a imaginatywną itd. Model sprzecznościowy jest otwarty dla odmiennych stylów i poetyk – z uwagi na gradacyjny charakter wyzwalanych w literaturze energii.


Rok wydania2013
Liczba stron477
WydawcaWydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
ISBN-13978-83-231-3065-9
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

PayPo - Promocja!

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Punkt wyjścia. Impulsy literackości /    9
  Impuls formalno-językowy /    10
  Impuls emocjonalny /    12
  Impuls ideologiczny /    27
  Dygresja o (literaturoznawczej) metaforze /    35
  Impuls naukowy /    39
  
  Rozdział 1. Struktury literackości /    45
  „Sprzecznościowa” koncepcja literackości. Model uniwersalny /    46
  Awarie i energie komunikacyjne /    62
  Między wyrażalnym a niewyrażalnym /    67
  Niewyrażalne czy niewyrażone? /    78
  Między widzialnym a niewidzialnym /    83
  Wiersz księżycowy Bolesława Leśmiana /    95
  Między ontologią a poetyką /    102
  Ontologia dzieła „tektonicznego” /    113
  Ontologia „modelu świata” /    123
  
  Rozdział 2. Paradygmaty literackości /    135
  Literatura jako paradygmat /    136
  Literatura wyczuwalna /    138
  Rozstaje leksykograficzne /    142
  Termin „literatura” w kalejdoskopie historycznym /    147
  Literatura literaturoznawców /    151
  Wyobraźnia limitatywna /    156
  Granice literatury, granice historii, granice granic /    158
  Komunikacyjny paradygmat literacki /    161
  
  Rozdział 3. Literackość w czasoprzestrzeniach recepcji /    169
  Literackość rodowodowa /    169
  Szeregi (auto)recepcji /    170
  Literatura z literatury, ale i skądinąd /    173
  Literatura in statu nascendi /    185
  Szeregi (auto)komunikacji literackiej w poetykach autorskich i w specjalizacjach badawczych /    203
  
  Rozdział 4. Metafory, interpretacje, wielkie sylwy /    207
  Metafora a interpretacja /    208
  Przykład: róże Stanisława Grochowiaka /    221
  Porwani przez przenośnie /    224
  Literackość interpretacji /    226
  Całości literackie w perspektywie gradacyjnej /    235
  Sylwy mniejsze i większe /    238
  Wielka interpretacja wielkiej sylwy /    240
  Przykład: Mickiewicziana /    241
  Pierwszy cel aksjologiczny, czyli wielkość i małość /    249
  Drugi cel aksjologiczny, czyli aktualność i historyczność /    259
  Cele komunikacyjne, czyli pewność i niepewność sensu /    267
  Wielka interpretacja awangardy krakowskiej /    273
  Awangarda rozrzucona /    274
  Krąg pierwszy: rozrzucenie nomenklatury /    275
  Krąg drugi: rozrzucenie wyznaczników /    279
  Krąg trzeci: rozrzucenie czasoprzestrzeni /    285
  
  Rozdział 5. Strukturalizm powrotny /    291
  Zwroty, odwroty, powroty (metodologiczne) /    291
  Zwrot antystrukturalistyczny /    293
  Spór o wartościowanie /    293
  Przymusy aksjologiczne /    299
  Badawcze normy stabilne /    304
  Odwrót od literatury /    307
  Ogród rozkoszy prywatnych czy nowy instytucjonalizm? /    312
  Dekonstrukcja? – raczej eksperyment /    318
  Miejsce w historii /    328
  Oświetlenia strukturalizmu /    332
  
  Rozdział 6. Paraliteratura. Obszar trzeci, a właściwie pierwszy /    351
  Jeszcze jeden spór: o dychotomie /    351
  Załamania dychotomii /    357
  Pogranicze czy obszary mowy w pełni suwerenne? /    359
  Paraliteratura a specjalizacje mowy /    362
  Próbka paraliteratury: świat w liście /    365
  
  Rozdział 7. Sobowtóry i refleksy literackości w uniwersum semiotycznym /    381
  Literackość przestrzeni /    388
  Czas mówi przestrzenią, przestrzeń mówi czasem /    393
  Przestrzenie, gatunki, reguły spójności /    403
  W stronę genologii multimedialnej /    407
  W stronę multimedialnej teorii gatunku /    411
  W stronę multimedialnej teorii rodzajów /    421
  Bibliografia /    431
  Summary /    447
  Indeks osobowy /    453
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia