X

  Przedmowa 5
  Rozwiązanie skrótów 6
  CZĘŚĆ I 7
    I. POCHODZENIE JĘZYKA POLSKIEGO 7
      1. JĘZYKI INDOEUROPEJSKIE 7
      2. RODZINA JĘZYKÓW SŁOWIAŃSKICH 8
        2.1. Językowe wyznaczniki podziałów Słowiańszczyzny 8
        2.2. Język staro-cerkiewno-słowiański 10
        2.3. Grupa lechicka 11
        2.4. Język polski 11
          2.4.1. Dialekty języka polskiego 13
          Pytania i zagadnienia 14
          2.4.2. Najważniejsze zabytki języka polskiego 14
            2.4.2.1. Zabytki dobry przedpiśmiennej 15
            2.4.2.2. Zabytki epoki piśmiennej 15
          2.4.3. Dzieje polskiej ortografii 20
            2.4.3.1. Grafia niezłożona – XII-XIII w. 21
            2.4.3.2. Grafia złożona – XIV-XV w. 23
            2.4.3.3. Okres znaków diakrytycznych – od XV w. 25
            2.4.3.4. Ortografia polska w XVI w. 26
            2.4.3.5. Podstawy polskiej ortografii 26
          Pytania i zagadnienia 27
    II. FONETYKA 29
      1. SYSTEM WOKALICZNY 29
        1.1. Język prasłowiański i staro-cerkiewno-słowiański 29
          1.1.1. Zmiany w systemie wokalicznym w prasłowiańszczyźnie 30
        1.2. Język polski i gwary 33
          1.2.1. Artykulacja samogłosek 33
          1.2.2. Grupy *tort, *tolt, *tert, *telt 34
          1.2.3. Rozwój sonantów 34
            1.2.3.1. Rozwój °r, °ŕ 35
            1.2.3.2. Sonanty °r, °ŕ w gwarach 36
            1.2.3.3. Rozwój °l, °l' 36
            1.2.3.4. Sonanty °l, °l’ w gwarach 37
          1.2.4. Przegłos (zwany lechickim) 37
            1.2.4.1. Przegłos ’e > ’o 37
            1.2.4.2. Przegłos ’ě > ’a 37
            1.2.4.3. Przegłos ’ę > ’ą 38
            1.2.4.4. Przegłos °ŕT > °rT > arT 38
            1.2.4.5. Przegłos °l’T > °lT > ełT 38
            1.2.4.6. Chronologia przegłosu 38
            1.2.4.7. Następstwa przegłosu 39
            1.2.4.8. Następstwa od przegłosu 40
            1.2.4.9. Przegłos w gwarach 41
          1.2.5. Ewolucja jerów 42
            1.2.5.1. Zanik i wokalizacja jerów 42
            1.2.5.2. Jery w sąsiedztwie j 43
            1.2.5.3. Skutki zaniku i wokalizacji jerów 43
            1.2.5.4. Gwary 45
          1.2.6. Iloczas 45
            1.2.6.1. Źródła samogłosek długich w języku staropolskim 45
            1.2.6.2. Przyczyny zaniku iloczasu 47
            1.2.6.3. Skutki zaniku iloczasu 48
            1.2.6.4. Samogloski jasne i pochodne w gwarach 49
          1.2.7. Samogłoski nosowe 50
            1.2.7.1. Rozwój samogłosek nosowych w okresie staropolskim 50
            1.2.7.2. Samogłoski nosowe w gwarach 53
          1.2.8. Akcent 54
            1.2.8.1. Akcent w gwarach 55
          1.2.9. Inne zmiany samogłoskowe 55
            1.2.9.1. Rozwój i-y 55
            1.2.9.2. Rozwój i-y w gwarach 56
            1.2.9.3. Wpływ spółgłosek półotwartych m, n, r, l, na poprzedzające 56
            1.2.9.4. Samogłoski przed spółgłoskami półotwartymi w gwarach 57
            1.2.9.5. Zmiana -’ew- > -’ow- 57
            1.2.9.6. Grupy -’er- ev-//-ov- w gwarach 58
            1.2.9.7. Zmiana ky, gy > ki, gi 58
            1.2.9.8. Zanik wygłosowego i, o 58
            1.2.9.9. Samogłoski w nagłosie 59
            1.2.9.10. Samogłoski w nagłosie w gwarach 59
            1.2.9.11. Dialektalna wymiana jă- > je, ră- > re, ar > er 59
        Podsumowanie systemu wokalicznego 60
        Pytania i zagadnienia 61
      2. SYSTEM KONSONANTYCZNY 62
        2.1. Język prasłowiański i staro-cerkiewno-słowiański 62
        2.2. System konsonantyczny w języku polskim 66
          2.2.1. Palatalizacje 67
            2.2.1.1. Palatalizacje wargowych 67
            2.2.1.2. Spółgłoski wargowe w gwarach 67
            2.2.1.3. Palatalizacje tylnojęzykowych 68
            2.2.1.4. Spółgłoski tylnojęzykowe w gwarach 68
            2.2.1.5. Palatalizacja przedniojęzykowo-zębowych 69
            2.2.1.6. Powstanie ł 70
            2.2.1.7. Spółgłoski przedniojęzykowo-zębowe w gwarach 71
          2.2.2. Dyspalatalizacje 72
            2.2.2.1. Dyspalatalizacja š?, ž?, č?, ?*?, c'?, ?’? 72
            2.2.2.2. Dyspalatalizacja spółgłosek wargowych 72
          2.2.3. Powstanie fonemów f i f’ 73
          2.2.4. Gwary 74
        2.3. Zmiany w grupach spółgłoskowych 74
          2.3.1. Asymilacje 74
            2.3.1.1. Upodobnienie pod względem dźwięczności 74
            2.3.1.2. Upodobnienie co do miejsca artykulacji 75
            2.3.1.3. Upodobnienia pod względem miękkości 75
          2.3.2. Dysymilacje 76
          2.3.3. Grupy spółgłoskowe w gwarach 77
        2.4. Podsumowanie wiadomości o polskim konsonantyzmie 78
        Zestawienie genezy samogłosek i spółgłosek polskich 79
        Pytania i zagadnienia 83
    III. FLEKSJA 85
      1. RZECZOWNIK 86
        1.1. Doba prasłowiańska 86
        1.2. Deklinacja rzeczowników w języku polskim 87
          1.2.1. Deklinacja męska 88
            1.2.1.1. Omówienie deklinacji męskiej 92
          1.2.2. Deklinacja żeńska 93
            1.2.2.1. Omówienie deklinacji żeńskiej 96
          1.2.3. Deklinacja nijaka 97
            1.2.3.1. Omówienie deklinacji nijakiej 99
          1.2.4. Deklinacja IV mieszana 99
          1.2.5. Liczba dualna 100
          1.2.6. Fleksja rzeczownika w gwarach 101
            1.2.6.1. Wahania w zakresie rodzaju 102
            1.2.6.2. Kategoria liczby 102
            1.2.6.3. Przypadki 102
      2. ZAIMEK 104
        2.1. Doba prasłowiańska 104
          2.1.1. Zaimki rodzajowe 104
          2.1.2. Zaimki nierodzajowe 105
          2.1.3. Odmiana 105
            2.1.3.1. Osobliwości niektórych form zaimkowych 105
        2.2. Deklinacja zaimków w języku polskim 106
          2.2.1. Najważniejsze tendencje w odmianie zaimków 106
          2.2.2. Odmiana zaimka on 106
          2.2.3. Zaimki osobowe i zwrotne 106
          2.2.4. Zaimki dzierżawcze 107
          2.2.5. Zaimek co 107
          2.2.6. Liczba podwójna 107
          2.2.7. Odmiana zaimków rodzajowych 108
        2.3. Odmiana zaimków w gwarach 112
      3. PRZYMIOTNIKI 112
        3.1. Doba prasłowiańska 112
          3.1.1. Odmiana rzeczownikowa 112
          3.1.2. Odmiana zaimkowa 113
        3.2. Deklinacja przymiotników w języku polskim 113
          3.2.1. Odmiana rzeczownikowa (prosta, niezłożona) 113
          3.2.2. Odmiana zaimkowa (złożona) 115
          3.2.3. Zmiany w języku polskim 116
          3.2.4. Pozostałości liczby podwójnej 117
        3.3. Odmiana przymiotników w gwarach 117
          3.3.1. Odmiana złożona 117
          3.3.2. Odmiana rzeczownikowa 117
      4. LICZEBNIKI 118
        4.1. Doba prasłowiańska 118
          4.1.1. Liczebniki główne 118
          4.1.2. Liczebniki porządkowe 118
          4.1.3. Liczebniki zbiorowe 119
        4.2. Deklinacja rzeczowników w języku polskim 119
          4.2.1. Liczebniki główne 119
            4.2.1.1. Odmiana 119
            4.2.1.2. Podsumowanie odmiany liczebników głównych 121
          4.2.2. Liczebniki porządkowe 121
          4.2.3. Liczebniki zbiorowe 121
          4.2.4. Liczebniki zespołowe 122
        4.3. Odmiana liczebników w gwarach 122
        Pytania i zagadnienia 123
      5. KONIUGACJA 124
        5.1. Doba prasłowiańska 124
        5.2. Koniugacja w języku polskim 125
          5.2.1. Czas teraźniejszy 126
          5.2.2. Formy dualne 128
          5.2.3. Czasy przeszłe 128
            5.2.3.1. Czasy przeszłe w języku psł. i polskim 129
            5.2.3.2. Aoryst i imperfectum 129
            5.2.3.3. Czas zaprzeszły 130
            5.2.3.4. Czas przeszły złożony 130
          5.2.4. Czas przyszły 131
            5.2.4.1. Stan prasłowiański 131
            5.2.4.2. Język polski 131
          5.2.5. Tryb rozkazujący 132
          5.2.6. Tryb warunkowy 133
            5.2.6.1. Stan prasłowiański 133
            5.2.6.2. Język polski 133
          5.2.7. Imiesłowy 134
            5.2.7.1. Stan prasłowiański 134
            5.2.7.2. Imiesłowy w języku polskim 134
          5.2.8. Bezokolicznik 139
        5.3. Koniugacja w gwarach 139
          5.3.1. Czas teraźniejszy 139
          5.3.2. Czas przeszły 140
          5.3.3. Czas przyszły 141
          5.3.4. Tryb rozkazujący 141
          5.3.5. Tryb warunkowy 141
          5.3 6. Imiesłów 141
        Pytania i zagadnienia 142
    IV. SŁOWOTWÓRSTWO, SŁOWNICTWO 144
      1. MORFOLOGICZNA A SŁOWOTWÓRCZA ANALIZA WYRAZÓW 145
      2. POWSTAWANIE NOWYCH FORMANTÓW 146
        2.1. Formanty pochodzące z samoistnych wyrazów 146
        2.2. Powstanie formantów z końcówek fleksyjnych 147
        2.3. Powstawanie formantów przez kontaminację 147
        2.4. Formanty pochodzenia obcego 147
        2.5. Powstawanie nowych formantów przez perintegrację i absorbcję 148
      3. PRODUKTYWNOŚĆ FORMANTÓW 148
      4. WIELOFUNKCYJNOŚĆ FORMANTÓW 148
      5. WSPÓŁFUNKCYJNOŚĆ FORMANTÓW 150
      6. LEKSYKALIZACJA 150
        6.1. Przyczyny zacierania przejrzystości budowy słowotwórczej wyrazów 151
      7. KRYSTALIZACJA DOMINANT SŁOWOTWÓRCZYCH 151
      8. KRYSTALIZACJA DOMINANT ZNACZENIOWYCH 152
      9. REPARTYCJA ZNACZEŃ 152
      10. ZMIANY SEMANTYCZNE 152
        10.1. Kierunki zmian semantycznych 153
        10.2. Przyczyny zmian semantycznych 153
      11. NAZWY WŁASNE (NOMINA PROPRIA) 154
        11.1. Onomastyka i jej działy 154
        11.2. Nazwa własna a wyraz pospolity 154
        11.3. Staropolskie nazwy osobowe 155
          11.3.1. Imiona jednoczłonowe 156
          11.3.2. Imiona dwuczłonowe 156
          11.3.3. Imiona imiesłowowe 157
          11.3.4. Imiona hipokorystyczne i skrócone 157
          11.3.5. Imiona chrześcijańskie 157
          11.3.6. Nazwiska polskie 158
        11.4. Nazwy miejscowe 159
          11.4.1. Klasyfikacja strukturalno-gramatyczna 160
          11.4.2. Klasyfikacja semantyczno-etymologiczna 160
          Pytania i zagadnienia 162
        11.5. Słowotwórstwo i słownictwo w gwarach 162
          11.5.1. Słowotwórstwo w gwarach 162
            11.5.1.1. Słowotwórstwo rzeczowników 162
            11.5.1.2. Słowotwórstwo przymiotników 163
            11.5.1.3. Słowotwórstwo zaimków i przysłówków 163
            11.5.1.4. Słowotwórstwo czasowników 164
            11.5.1.5. Formacje przedrostkowe 164
          11.5.2. Słowotwórstwo gwarowe 165
          Pytania i zagadnienia 167
    V. SKŁADNIA 169
      1. WIADOMOŚCI OGÓLNE 169
      2. ZDANIE POJEDYNCZE 170
        2.1. Związek główny 170
          2.1.1. Podmiot 170
          2.1.2. Zdania bezpodmiotowe 171
          2.1.3. Podmiot w gwarach 171
          2.1.4. Orzeczenie 172
            2.1.4.1. Formy orzecznika 172
          2.1.5. Składnia orzeczenia w gwarach 173
        2.2. Związki poboczne 174
          2.2.1. Dopełnienie 174
            2.2.1.1. Dopełnienie w gwarach 174
          2.2.2. Okolicznik 174
            2.2.2.1. Okolicznik w gwarach 175
          2.2.3. Przydawka 175
            2.2.3.1. Przydawka w gwarach 176
          2.2.4. Użycie imiesłowu w zdaniu 177
            2.2.4.1. Konstrukcje imiesłowowe w gwarach 177
      3. ZDANIA ZŁOŻONE 178
        3.1. Zdanie współrzędnie złożone 178
          3.1.1. Doba staropolska 178
          3.1.2. Gwary 178
        3.2. Zdanie podrzędnie złożone 178
          3.2.1. Doba staropolska 178
          3.2.2. Gwary 181
          Pytania i zagadnienia 181
    VI. DIALEKTY POLSKIE 183
      1. SYSTEM WOKALICZNY 183
      2. DIALEKT KASZUBSKI 185
      3. DIALEKT MAZOWIECKI 186
      4. DIALEKT WIELKOPOLSKI 188
      5. DIALEKT MAŁOPOLSKI 189
      6. DIALEKT ŚLĄSKI 191
  CZĘŚĆ II – WYBÓR TEKSTÓW 193
    Ojcze nasz 193
    Teksty do ćwiczeń z gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego 196
    Teksty do ćwiczeń z gramatyki historycznej języka polskiego 201
      Bulla gnieźnieńska 201
      Modlitwy powszechne 206
      Psałterz floriański 207
      Psałterz puławski 209
      Zestawienie psałterzy 212
      Kazania świętokrzyskie 216
      Kazanie na Dzień Trzech Króli 217
      Kazania gnieźnieńskie 219
      Biblia królowej Zofii 221
      Bogurodzica 224
      Posłuchajcie bracia miła 224
      Legenda o św. Aleksym 225
      Wiersz Słoty o zachowaniu się przy stole 226
      Serdeczne pokłonienie 226
      Żywot Pana Jezu Krysta Baltazara Opecia 227
      Roty przysiąg sądowych 229
        poznańskie 229
        kaliskie 230
        warszawskie 231
        krakowskie 234
    Teksty do ćwiczeń z dialektologii 235
      Dialekt śląski 235
        Istebna (Jabłonkowskie) 235
        Czarne (Czadeckie) 236
        Góra św. Anny (Strzeleckie) 236
        Stare Kolnie (Brzeskie) 237
      Dialekt małopolski 237
        Zakopane i Kościelisko (Podhale) 237
        Nowy Targ 238
        Inwałd (pow. wadowicki) 239
        Niedźwiedź (Gorce) 239
        Brzezna-Litacz (Sądeckie) 239
        Krzęcin (pow. krakowski) 240
        Śmigno (pow. tarnowski) 241
        Huta Brzuska (pow. przemyski) 241
        Niedzieliska (pow. zamojski) 242
        Klonów (przysiółek Grębowa) 242
        Mazury (pow. kolbuszowski) 243
        Rudy (Puławskie) 243
        Sulisławice (Sandomierskie) 243
        Laskowa (pow. jędrzejowski) 244
        Kocierzew (Łowickie) 244
        Mała Wieś (Radomszczańskie) 245
      Dialekt wielkopolski 246
        Kwiatków (Kaliskie) 246
        Gorzupia (pow. krotoszyński) 247
        Lubasz (Czarnkowskie) 247
        Krobielewko (pow. skwierzyński) 248
        Ocieszyn (pow. obornicki) 249
        Łopienno (pow. wągrowiecki) 249
        Podróżna (Krajna) 250
        Stobno (Bory Tucholskie) 250
        Turzany (Kujawy) 251
        Siemoń (pow. toruński) 251
        Żegloszcz (Kociewie) 252
        Podlesie Wielkie (pow. kościerski) 253
        Plemięta (pow. grudziądzki) 253
      Dialekt mazowiecki 254
        Ulaszewo (Płockie) 254
        Gózd (pow. miński) 255
        Łukówiec (pow. garwoliński) 255
        Trojanów (pow. miński) 256
        Pieróg (pow. siedlecki) 257
        Dylewo (pow. ostrołęcki) 257
        Charciabałda (pow. ostrołęcki) 258
        Janki Młode 259
        Dłużniewo (pow. płocki) 259
        Maruzek 260
        Siedliska (pow. szczycieński) 261
        Szestno (pow. mrągowski) 262
        Prawdziska (pow. ełcki) 262
        Rygol (pow. suwalski) 263
        Sobolewo (pow. suwalski) 264
        Węgój (pow. reszelski) 264
        Woryty (pow. olsztyński) 264
        Zwierzewo (Ostródzkie) 265
        Złotowo (Lubawskie) 265
        Sztumska Wieś (Malborskie) 266
      Dialekt kaszubski 267
        Izbica (pow. słupski) 269
        Sławoszyno (pow. pucki) 269
        Góra (pow. wejherowski) 270
        Wielka Wieś (pow. pucki) 271
        Skrzeszewo (pow. kartuski) 271
        Jelonowo (pow. kartuski) 272
        Wiele (pow. chojnicki) 272
  Bibliografia 274
  Słownik ważniejszych terminów 276
  Indeks wybranych wyrazów i form 285
Gramatyka historyczna języka polskiego z elementami języka staro-cerkiewno-słowiańskiego i dialektologii

SZCZEGÓŁY WYDANIA

Spis treści

Liczba stron  

318

Kategoria

Gramatyka języka polskiego

ISBN-13

978-83-8873-123-5

Numer wydania

3

Język publikacji

polski

Akceptowalne sposoby płatności

Karta kredytowa, przelew elektroniczny, płatny SMS

Informacja o sprzedawcy

Ravelo Sp. z o.o.

0.0 / 5 (0 głosów)
Wypożyczenie

Dostęp online przez aplikację myIBUK. Formaty plików: ibuk

X Format IBUK - ebook dostępny do wypożyczenia

- format książki elektronicznej
- bez instalowania oprogramowania, wystarczy przeglądarka internetowa oraz dostęp do Internetu,
- książka dostępna na Twojej półce w koncie myIBUK,
- dodatkowe funkcje: dodawanie notatek, tagów, zaznaczania fragmentów i cytatów,
- po pobraniu książka dostępna również bez dostępu do internetu.

Więcej informacji o formacie i wymaganiach technicznych IBUK »


od 4,92

Wypożycz teraz

Opis

Podręcznik opracowany przez dr Danielę Podlawską - długoletniego dydaktyka, specjalistę w dziedzinie językoznawstwa diachronicznego – ma na celu przekazanie studentom filologii polskiej podstawowych wiadomości potrzebnych do przedmiotu Gramatyka historyczna języka polskiego z elementami języka staro-cerkiewno-słowiańskiego i dialektologii. Ułatwi on także pracę nad przygotowaniem analizy tekstów staropolskich i gwarowych. Oprócz części teoretycznej w książce umieszczono wybór tekstów staro-cerkiewno-słowiańskich, staropolskich oraz gwarowych. Podane po każdej partii materiału pytania i zagadnienia kontrolne pomogą studentom sprawdzić stopień opanowania materiału.


Inne ebooki autora Inne ebooki wydawcy Bestsellery w kategorii

Oceny użytkowników

Średnia ocena: ( 0 )
0
0
0
0
0
Oceń:  
Opinie użytkowników
Bądź pierwszy!