Tora – Pięcioksiąg. Wprowadzenie w zagadnienia teologiczne i historyczno-krytyczne

Tora – Pięcioksiąg. Wprowadzenie w zagadnienia teologiczne i historyczno-krytyczne

1 opinia

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em.
Brak wydruku.

35,00

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

[Z] początkiem XXI wieku, po „chaosie” spowodowanym zanegowaniem Wellhausenowskiego modelu wyjaśniania genezy Pięcioksięgu, wyłoniła się wreszcie nowa koncepcja opisująca proces powstania tego dzieła. Wyniki współczesnych badań pozwalają dziś ułożyć się we w miarę koherentny schemat, wyjaśniający, jak powstał Pięcioksiąg oraz jakie towarzyszyły temu uwarunkowania historyczno-społeczne.
W polskiej literaturze biblijnej cały proces przemian na tym polu nie doczekał się jeszcze kompleksowego opracowania. Pierwszym polskim egzegetą, który dokonał recepcji aktualnego na początku lat 90. ubiegłego wieku stanu badań i wykorzystał je owocnie w swojej pracy badawczej, był Waldemar Chrostowski. Później pojawiło się jednak jedynie kilka ogólnych opracowań poświęconych głównie tezom Johna Van Setersa. W ostatnim czasie na uwagę zasługuje natomiast książka habilitacyjna dra Marcina Majewskiego. Jednak i ona prezentuje zaledwie fragment szerokiego spektrum zagadnień dyskutowanych w ostatnim czasie w związku z Pięcioksięgiem. Podjęcie więc próby zaprezentowania etapów badawczych nad Pięcioksięgiem, wraz z prezentacją aktualnego status quaestionis w tej dziedzinie, wydaje się dzisiaj przedsięwzieciem koniecznym, zwłaszcza w obszarze polskiej biblistyki.
[P]ierwsza wersja tej książki powstała w 2009 roku. Z pewnych przyczyn nie doczekała się jednak wówczas publikacji. Nie wyszło to jednak samej książce na złe. Obecna jej wersja jest bowiem dzięki temu co najmniej kilka razy obszerniejsza od pierwowzoru, znacznie zmodyfikowana i uzupełniona o nowsze publikacje oraz zawarte w nich efekty badań.


fragment Wstępu


Liczba stron720
WydawcaWydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego
ISBN-13978-83-7972-341-6
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp    13
  Rozdział I. Pięcioksiąg – zagadnienia wstępne    17
  1. Nazwa     17
  2. Struktura literacko-teologiczna Pięcioksięgu     19
    2.1. Księga Rodzaju: stworzenie świata i pochodzenie przodków    26
    2.2. Od Księgi Wyjścia do Księgi Powtórzonego Prawa: biografia Mojżesza i wybawienie Izraelitów    28
      2.2.1. Mojżesz i pierwsze pokolenie Izraelitów    28
      2.2.2. Mojżesz i drugie pokolenie Izraelitów    30
  3. Forma literacka Pięcioksięgu     31
    3.1. Narracja biblijna     31
      3.1.1. Historiografia    32
      3.1.2. Koncepcja     34
      3.1.3. Estetyka    34
    3.2. Prawa    35
  4. Główne postaci     37
    4.1. Jhwh    37
    4.2. Abraham     40
    4.3. Jakub-Izrael    43
    4.4. Mojżesz    45
  5. Czas i przestrzeń w Pięcioksięgu    46
    5.1. Wymiar czasowy    46
    5.2. Wymiar przestrzenny     48
  6. Powtórzenia    49
  7. Styl i język Pięcioksięgu     51
  8. Od Czteroksięgu do Dziewięcioksięgu     52
  9. Kontekst literacki Pięcioksięgu     57
    9.1. Pięcioksiąg i Prorocy     57
      9.1.1. Prorocy wcześniejsi     58
      9.1.2. Prorocy późniejsi     61
    9.2. Pięcioksiąg i Pisma     63
  Rozdział II. Zarys historii badań nad Pięcioksięgiem     65
  1. Okres przedkrytyczny    66
  2. Początki studiów krytyczno-literackich    68
  3. Początki klasycznej hipotezy dokumentów    71
  4. Nowa hipoteza dokumentów     77
  5. Krytyka form, tradycji i redakcji 84
    5.1. Od historii form do historii tradycji i redakcji     84
    5.2. Szkoła z Uppsali     94
    5.3. Szkoła Albrighta    98
    5.4. Podsumowanie     105
  6. Krytyka teorii Wellhausena i nowe propozycje    107
    6.1. Prekursorzy    109
    6.2. Dalszy rozwój    121
    6.3. Podsumowanie     135
  7. Aktualna debata 140
    7.1. Pięcioksiąg przed- czy postkapłański?     141
    7.2. Jahwista i Elohista     142
    7.3. Deuteronomista     151
    7.4. Powrót do hipotezy fragmentów    154
    7.5. Prehistoria Rdz 1–11: późniejszy dodatek?    155
    7.6. Mojżesz i wyjście z Egiptu: pytanie otwarte?     158
    7.7. Kodeksy     160
    7.8. Dokument kapłański     161
    7.9. Pochodzenie, natura i znaczenie tekstu podstawowego (Grundschrift P)    165
    7.10. Pochodzenie i rola Tory kapłańskiej (Kpł 1–16)     171
    7.11. Kodeks Świętości (Kpł 17–26/27)     172
    7.12. Powstanie aktualnego Pięcioksięgu     175
    7.13. Szkoła Świętości a problem powstania Pięcioksięgu    178
    7.14. Fragmenty nie-P/nie-D i kwestia ostatniej redakcji     184
  8. Kontekst historyczny     187
  Rozdział III. Księga Rodzaju    206
  1. Struktura     206
  2. Tło historyczno-społeczne    211
    2.1. Prehistoria biblijna    211
    2.2. Patriarchowie     216
  3. Teologia 226
  4. Czym jest prehistoria (Rdz 1–11) i o czym się w niej opowiada?    230
    4.1. Jaki jest temat przewodni w prehistorii?     232
    4.2. Potop jako klucz interpretacyjny     233
      4.2.1. Upadek ludzkości    237
      4.2.2. Genealogie i kwestia wieku ludzi     239
      4.2.3. Oddzielenie nieba i ziemi     239
    4.3. Jaka jest rola dubletów i kto jest ich autorem?     242
    4.4. Dwa niezależne opowiadania złączone w jedno?    248
      4.4.1. Wersja P     250
      4.4.2. Wersja nie-P    252
      4.4.3. Połączenie P/nie-P    255
  5. Kim są patriarchowie (Rdz 12–36) i jak się o nich opowiada?    256
    5.1. Cykl o Abrahamie (Rdz 12–25) .258
      5.1.1. Podejście synchroniczne    259
        5.1.1.1. Abraham i Sara: obietnica potomstwa     261
        5.1.1.2. Abraham i Lot: obietnica ziemi     263
        5.1.1.3. Relacje intertekstualne     267
      5.1.2. Podejście diachroniczne     270
        5.1.2.1. Dwa podstawowe rodzaje tekstów    272
          5.1.2.1.1. Wersja P     272
          5.1.2.1.2. Wersja nie-P     275
          5.1.2.1.3. Połączenie P/nie-P     278
    5.2. Izmael (Rdz 25,12–18) i Izaak (Rdz 25,19–35,29)     284
    5.3. Cykl o Jakubie (Rdz 25,19–37,1)     285
      5.3.1. Podejście synchroniczne    286
        5.3.1.1. Jakub i Ezaw     293
        5.3.1.2. Jakub i Laban     294
        5.3.1.3. Jakub i Bóg    295
      5.3.2. Podejście diachroniczne    297
        5.3.2.1. Jakub i kult w Betel    306
        5.3.2.2. Dwa podstawowe źródła     307
          5.3.2.2.1. Wersja P     307
          5.3.2.2.2. Wersja nie-P     308
  6. Józef i bracia (Rdz 37–50)     311
    6.1. Podejście synchroniczne    311
    6.2. Podejście diachroniczne    317
      6.2.1. W poszukiwaniu źródeł     318
      6.2.2. Wersja P     332
      6.2.3. Wersja nie-P    334
  Rozdział IV. Księga Wyjścia    338
  1. Struktura     338
  2. Tło historyczno-społeczne    342
    2.1. Historyczny Mojżesz    344
      2.1.1. Imię Mojżesza i jego związki z Madianitami    344
      2.1.2. Historyczność exodusu    348
        2.1.2.1. Hyksosi    360
        2.1.2.2. Amoryci (Amurru)    361
        2.1.2.3. Hapiru/Hab.[i]eru/’Apiru     363
        2.1.2.4. Szaszu (Szosu, Š3św, Sutu)    365
        2.1.2.5. Kananejczycy     367
        2.1.2.6. Czy i kiedy mógłby mieć miejsce biblijny exodus?     370
      2.1.3. Początki jahwizmu     374
  3. Podejście synchroniczne i diachroniczne     381
    3.1. Proces powstawania     383
    3.2. Jhwh ukazuje swoją potęgę w Egipcie (Wj 1,1–15,21)    390
      3.2.1. Dlaczego exodus (1,1–2,25)?    391
        3.2.1.1. Kompozycja    393
          3.2.1.1.1. Wersja (post-) P     393
          3.2.1.1.2. Wersja nie-P     394
      3.2.2. Główni bohaterowie exodusu (3,1–7,7)    395
        3.2.2.1. Kompozycja    398
          3.2.2.1.1. Wersja P     399
        3.2.2.1.2. Wersja nie-P    400
      3.2.3. Konflikt (7,8–15,21)    405
        3.2.3.1. Kompozycja    409
          3.2.3.1.1. Wersja P     410
          3.2.3.1.2. Wersja nie-P    413
    3.3. Obecność Jhwh na pustyni (Wj 15,22–40,38)    415
      3.3.1. Wędrówka po pustyni (15,22–18,27)     415
        3.3.1.1. Kompozycja    417
          3.3.1.1.1. Wersja P     418
          3.3.1.1.2. Wersja nie-P    418
      3.3.2. Objawienie (19,1–24,11)     421
        3.3.2.1. Kompozycja    423
          3.3.2.1.1. Wersja P     425
          3.3.2.1.2. Wersja nie-P     425
      3.3.3. Sanktuarium (24,12–40,38)    429
        3.3.3.1. Struktura literacka i główne tematy     431
        3.3.3.2. Kompozycja    433
          3.3.3.2.1. Wersja P     434
          3.3.3.2.2. Wersja nie-P     437
  4. Teologia 439
    4.1. Bóg    439
    4.2. Poznanie Jhwh    441
    4.3. Od służby faraonowi do służby Jhwh    443
    4.4. Motyw „exodus” i jego rola w literaturze starotestamentalnej    446
  Rozdział V. Księga Kapłańska     448
  1. Struktura     449
  2. Podejście synchroniczne    458
    2.1. Świętość     458
      2.1.1. Sacrum–profanum     460
      2.1.2. Czysty–nieczysty    461
      2.1.3. Świętość i sanktuarium    463
    2.2. Świętość kultowa (Kpł 1–16)    466
      2.2.1. Teologia rytuału ofiarniczego (1–7)     466
      2.2.2. Krew ofiary     470
      2.2.3. Ofiary przebłagalne/ekspiacyjne    472
      2.2.4. Konsekracja i kult (8–10)    476
        2.2.4.1. Strój (arcy)kapłana     477
        2.2.4.2. Oczyszczenie z pomocą krwi    478
        2.2.4.3. Kult oraz chwała Jhwh     479
        2.2.4.4. Kapłan a rytualne nadużycia    480
      2.2.5. Religia ucieleśniona (11–15)     480
      2.2.6. Dzień Przebłagania (16)     484
    2.3. Kodeks Świętości (Kpł 17–27)     487
      2.3.1. Wprowadzenie .489
      2.3.2. Świętość i ziemia    491
      2.3.3. Świętość i lud     492
  3. Podejście diachroniczne    494
    3.1. Przepisy rytualne (Kpł 1–16)    495
    3.2. Kodeks Świętości (Kpł 17–26)     498
    3.3. Powiązanie P i H     503
  Rozdział VI. Księga Liczb     506
  1. Struktura     508
  2. Podejście synchroniczne    512
    2.1. Pustynia Synaj (Lb 1,1–10,10)    512
      2.1.1. Świętość obozu (1,1–6,27)     513
        2.1.1.1. Sposób zorganizowania obozu (1,1–2,34)    513
        2.1.1.2. Lewici (3,1–4,49)    516
        2.1.1.3. Zasady zapobiegania zanieczyszczeniu obozu (5,1–6,27)    518
      2.1.2. Świętość i Przybytek (7,1–10,10)    520
        2.1.2.1. Konsekracja Przybytku i lewitów (7,1–8,26)    520
        2.1.2.2. Pascha i przygotowania do marszu przez pustynię (9,1–10,10)     521
    2.2. Pierwsze pokolenie i nieudane zakończenie wędrówki po pustyni (Lb 10,11–21,35)     522
      2.2.1. Wymarsz z Synaju (10,11–36)    524
      2.2.2. Bunt i śmierć (11,1–21,35)    525
        2.2.2.1. Przywódcy     527
          2.2.2.1.1. Spór o przywództwo profetyczne (11–12)     528
          2.2.2.1.2. Przywództwo kapłańskie (16–17)    530
          2.2.2.1.3. Kara dla Mojżesza i Aarona (20)     530
        2.2.2.2. Utrata prawa do Ziemi Obiecanej (13–14)     531
        2.2.2.3. Prawo z pustyni (15; 18–19)     533
        2.2.2.4. Zwątpienie i nadzieja (20–21)    536
    2.3. Drugie pokolenie i przygotowania do wejścia do Ziemi Obiecanej (Lb 22,1–36,13)     537
      2.3.1. Zagrożenia na równinach Moabu (22–25)     540
      2.3.2. Przygotowania wejścia do Ziemi Obiecanej (26–36)    542
  3. Tematy teologiczne    547
    3.1. Obecność Boga     547
    3.2. Mojżesz     548
    3.3. Umieć wędrować z Jhwh     548
    3.4. Ziemia    550
    3.5. Obowiązki kapłanów i lewitów    551
    3.6. Rytualna czystość i świętość    552
  4. Podejście diachroniczne    554
  Rozdział VII. Księga Powtórzonego Prawa     567
  1. Struktura     567
  2. Koncepcja literacko-teologiczn    576
    2.1. Nauka płynąca z historii i objawienie słowa Bożego (Pwt 1,1–4,43)     576
      2.1.1. Objawienie na Horebie (1,6–18)    577
      2.1.2. Strach i „święta wojna” (1,19–3,29)     579
      2.1.3. Spojrzenie na Ziemię Obiecaną (4,1–43)    579
    2.2. Słowo Boże jako Prawo (Pwt 4,44–28,68)     580
      2.2.1. Dekalog i autorytet Mojżesza (5,1–33)    581
      2.2.2. Miłość do Boga (6,1–11,32)    584
      2.2.3. Kodeks Deuteronomistyczny (12,1–26,19)     586
        2.2.3.1. Instrukcje kultowo-religijne (12,2–16,17)     589
          2.2.3.1.1. Centralizacja kultu – tylko jedno sanktuarium    589
          2.2.3.1.2. Miejsce dla imienia Bożego     590
          2.2.3.1.3. Przelewanie krwi     591
        2.2.3.2. Instrukcje dotyczące urzędów cywilnych i religijnych (16,18–18,22)     592
          2.2.3.2.1. Urzędy cywilne     592
          2.2.3.2.2. Przywódcy religijni    593
        2.2.3.3. Instrukcje jurydyczne i militarne (19,1–21,9)     593
          2.2.3.3.1. Wartość ludzkiego życia    594
          2.2.3.3.2. Wojna i wina za krew    595
        2.2.3.4. Życie społeczne i domowe (21,10–25,19)     596
          2.2.3.4.1. Prawa dotyczące rodziny i pożycia intymnego    596
          2.2.3.4.2. Prawa dotyczące wspólnoty i zasad społecznych    597
          2.2.3.4.3. Przepisy dotyczące kultu i prawa naturalne    598
        2.2.3.5. Rytuał     598
      2.2.4. Błogosławieństwa i przekleństwa (27,1–28,68)     600
    2.3. Od Mojżesza do czasów po Mojżeszu (Pwt 28,69–31,29)    601
    2.4. Pieśń pożegnalna i końcowe błogosławieństwo (Pwt 31,30–34,12)    603
  3. Tematy teologiczne    604
    3.1. Bóg    605
    3.2. Przymierze    610
    3.3. Izrael a inne narody    612
    3.4. Społeczeństwo i ziemia (obiecana)    614
  4. Podejście diachroniczne    616
    4.1. Zarys historii badań     618
    4.2. Kim był Deuteronomista?    624
    4.3. W poszukiwaniu źródeł    626
    4.4. Tradycja przymierza Horeb-Moab    633
    4.5. Wyniki współczesnych badań    635
  Bibliografia    639
  Teksty źródłowe    639
  Słowniki    640
  Komentarze     642
  Księga Rodzaju    642
  Księga Wyjścia     643
  Księga Kapłańska     644
  Księga Liczb     645
  Księga Powtórzonego Prawa    646
  Inne    647
  Opracowania    648
  Skróty bibliograficzne    713
  Summary     719
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia