Zawód psycholog

Regulacje prawne i etyka zawodowa. Wydanie nowe

1 opinia

Format:

mobi, epub, ibuk

DODAJ DO ABONAMENTU

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

34,30  49,00

Format: mobi, epub

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

34,3049,00

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Niezależnie od charakteru i obszaru działalności wspólna dla psychologów jest szczególna natura więzi z podmiotem oddziaływań i wynikające z niej zobowiązania etyczne.
Książka ta powstała z myślą o psychologach praktykach oraz adeptach psychologii niezależnie od specjalizacji i obszaru pracy zawodowej. Czytelnik znajdzie tu wiedzę dotyczącą:
• kontekstu prawnego wykonywania zawodu psychologa,
• obowiązujących zasad i standardów etycznych oraz sposobów ich realizacji.
Autorka poruszyła zagadnienia etyczne specyficznie związane z najważniejszymi obszarami zastosowań psychologii: w diagnozie i interwencji psychologicznej. Szczegółowo omówiła etyczne kwestie i zasady dotyczące takich specyficznych sytuacji, jak:
• świadczenie usług na zlecenie strony trzeciej, na odległość, wobec nieletnich,
• problem przeciwdziałania dyskryminacji,
• prowadzenie badań naukowych i publikowanie ich wyników, oraz wielu innych.
W nowym, zaktualizowanym wydaniu książki Czytelnik znajdzie także informacje dotyczące:
• ochrony dokumentacji psychologicznej,
• przetwarzania danych osobowych,
• poufności w usługach psychologicznych,
• zasada oceny skuteczności interwencji psychologicznej.
Autorka odwołuje się do opracowanego na nowo Kodeksu Etycznego Psychologa Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Aktualizacja obejmuje także nowe regulacje prawne związane z dokumentacją psychologiczną – Rozporządzenie RODO oraz nowelizację prawnego obowiązku denuncjacji. Zmiany te mają głęboki wpływ na to, jakie decyzje psychologowie będą podejmować w niektórych szczególnie trudnych sytuacjach związanych z tajemnicą zawodową.


Liczba stron440
WydawcaWydawnictwo Naukowe PWN
ISBN-13978-83-01-21135-6
Numer wydania2
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Podziękowania     15
  Wstęp     17
  1. Zawód psychologa w świetle prawa     21
    1.1. Prawna definicja zawodu psychologa     21
    1.2. Psycholog jako zawód zaufania publicznego     22
      1.2.1. Prawne koncepcje zawodu zaufania publicznego i zawodu regulowanego     22
      1.2.2. Zawody zaufania publicznego w świadomości współczesnych Polaków     28
    1.3. Samorząd zawodowy i inne organizacje zawodowe     29
      1.3.1. Regulacje prawne i organizacje zawodowe psychologów w innych krajach     29
      1.3.2. Sytuacja prawna innych zawodów zaufania publicznego w Polsce     32
      1.3.3. Samorząd zawodowy psychologów w Polsce     35
      1.3.4. Zrzeszenia psychologów w Polsce     35
      1.3.5. Międzynarodowe zrzeszenia psychologów     38
    1.4. Prawo do wykonywania zawodu psychologa     40
      1.4.1. Prawo do wykonywania zawodu psychologa w zapisie ustawy     40
      1.4.2. Faktyczne prawo do wykonywania zawodu psychologa    42
      1.4.3. Konsekwencje niejasności prawnychw regulacji zawodu psychologa i losy ustawy     51
    Literatura zalecana     56
    Bibliografia     56
    Akty prawne     57
  2. Odpowiedzialność w zawodzie psychologa     61
    2.1. Rodzaje odpowiedzialności psychologów w praktyce zawodowej     61
      2.1.1. Odpowiedzialność karna     61
      2.1.2. Odpowiedzialność cywilna     63
      2.1.3. Odpowiedzialność dyscyplinarna     64
    2.2. Prawa klienta/pacjenta w kontekście odpowiedzialności zawodowej psychologa     70
    Akty prawne     72
  3. Źródła zasad etycznych w zawodzie psychologa     75
    3.1. Etyka filozoficzna a etyka stosowana     75
    3.2. Kodeksy etyki różnych zawodów     79
    3.3. Etyka zawodowa w zawodzie psychologa     81
      3.3.1. Kodeksy etyczne Polskiego Towarzystwa Psychologicznego     82
      3.3.2. Zasady etyki zawodu psychologa wg Kodeksu Etyki Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego     84
      3.3.3. Kodeksy etyczne innych stowarzyszeń psychologicznych    85
    3.4. Zasady etyczne a regulacje prawne     86
      3.4.1. Konflikt zasad etycznych i przepisów prawa     87
      3.4.2. Konflikt zasad etycznych i wymogów organizacji     88
      3.4.3. Absolutny zakaz łamania praw człowieka     88
    3.5. Kontrowersje wokół kodeksów etyki     88
    3.6. Jak rozstrzygać wątpliwości etyczne?     90
    Literatura zalecana     94
    Bibliografia     94
  4. Podstawowe zasady etyczne w pracy psychologa     97
    4.1. Zasada A: Działanie dla dobra i nieszkodzenie     99
    4.2. Zasada B: Wierność i odpowiedzialność     102
    4.3. Zasada C: Uczciwość i prawość     126
    4.4. Zasada D: Sprawiedliwość     128
    4.5. Zasada E: Szacunek dla ludzkich praw i ludzkiej godności     129
    Literatura zalecana     135
    Bibliografia     135
    Akty prawne     137
  5. Tajemnica zawodowa     139
    5.1. Pojęcie tajemnicy zawodowej     139
    5.2. Tajemnica w zawodzie psychologa – podstawy prawne     141
    5.3. Jak długo obowiązuje tajemnica zawodowa?     143
    5.4. Ograniczenia tajemnicy zawodowej w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia     143
    5.5. Tajemnica zawodowa psychologa a sąd, prokuratura i policja    146
      5.5.1. Bezwzględny zakaz dowodowy     146
      5.5.2. Społeczny obowiązek denuncjacji     148
      5.5.3. Prawny obowiązek denuncjacji     156
      5.5.4. Psycholog jako świadek w procesie karnym     162
      5.5.5. Psycholog jako świadek w postępowaniu cywilnym     164
      5.5.6. Tajemnica w pracy biegłego sądowego     165
    5.6. Zagrożenie poufności w kontekście terapii grupowej lub terapii par     166
    5.7. Ograniczenia poufności w usługach na zlecenie strony trzeciej     167
    5.8. Ujawnienie informacji w celach dydaktycznych     167
    5.9. Ujawnienie informacji w celu uzyskania konsultacji     168
    5.10. Ujawnienie informacji poufnej na życzenie klienta     169
    5.11. Ujawnienie informacji poufnych w związku z obroną psychologa     170
    5.12. Zabezpieczenie poufności przy współpracy z innymi specjalistami     171
    Literatura zalecana     171
    Bibliografia     172
    Akty prawne     173
  6. Dokumentacja psychologiczna     177
    6.1. Standardy APA w zakresie dokumentacji     178
      6.1.1. Cel tworzenia dokumentacji     178
      6.1.2. Co podlega udokumentowaniu     179
      6.1.3. Sposób organizacji dokumentacji     181
      6.1.4. Etyczne standardy tworzenia i zabezpieczania dokumentacji psychologicznej     183
    6.2. Regulacje prawne związane z przetwarzaniem danych osobowych (RODO)     189
      6.2.1. Dane osobowe w praktyce psychologicznej     190
      6.2.2. Podstawa prawna przetwarzania danych osobowych    192
      6.2.3. Prawa osoby, której dotyczą dane osobowe     194
      6.2.4. Zasady ochrony prywatności i danych osobowych     198
    6.3. Prawne regulacje dotyczące dokumentacji w niektórych obszarach praktyki
      6.3.1. Dokumentacja psychologiczna – ogólna     200
      6.3.2. Dokumentacja medyczna i dokumentacja psychologiczna w kontekście świadczeń leczniczych     201
    6.4. Prywatność a dokumentacja zewnętrzna („jawna”)     206
    6.5. Okres przechowywania dokumentacji psychologicznej     208
    6.6. Etyczne i prawne zasady udostępniania dokumentacji innym podmiotom     211
      6.6.1. Opracowania statystyczne na podstawie dokumentacji psychologicznej     212
      6.6.2. Dostęp do dokumentacji innych specjalistów pracujących z klientem     213
      6.6.3. Opracowania do celów naukowych     214
    6.7. Ograniczenie uprawnień organów ścigania w dostępie do dokumentacji psychologicznej     214
      6.7.1. Dokumentacja psychologiczna jako dowód w procesie karnym     215
      6.7.2. Dokumentacja psychologiczna jako dowód w procesie cywilnym     220
    Literatura zalecana     222
    Bibliografia     222
    Akty prawne     223
  7. Świadoma zgoda na usługę psychologiczną     225
    7.1. Prawo klienta do dobrowolnego i świadomego korzystania z usług psychologicznych     225
      7.1.1. Zgoda na przetwarzanie danych osobowych     227
      7.1.2. Zgoda na usługę psychologiczną osób z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych     227
      7.1.3. Usługa psychologiczna bez zgody     228
    7.2. Informacje niezbędne do podjęcia świadomej zgody     234
      7.2.1. Rzetelna informacja o kwalifikacjach psychologa     235
      7.2.2. Rzetelna informacja o metodzie pracy i jej alternatywach     235
      7.2.3. Rzetelna informacja o poufności i jej ograniczeniach     236
      7.2.4. Uzgodnienie celu, zakresu i sposobu realizacji usługi    236
      7.2.5. Rzetelna informacja o prawach klienta     237
    7.3. Uzgodnienie praktycznych aspektów usługi     239
      7.3.1. Konflikt interesów i różnorodność ról     239
      7.3.2. Odpłatność     239
      7.3.3. Wymiar czasowy     240
    Załącznik 1. Lista kontrolna zagadnień etycznych związanych z poinformowaną zgodą     240
    Załącznik 2. Lista kontrolna związana z podjęciem się usługi psychologicznej     242
    Literatura zalecana     243
    Bibliografia     243
    Akty prawne     243
  8. Standardy etyczne w diagnozie psychologicznej     245
    8.1. Opinia psychologiczna na podstawie badania diagnostycznego    245
    8.2. Zasady ogólne etycznego postępowania diagnostycznego     246
    8.3. Podmiotowe traktowanie klienta     246
      8.3.1. Minimalizacja wtargnięcia (standard 4.04 – Minimalizacja wtargnięcia; APA, 2017)     247
      8.3.2. Diagnoza a badania naukowe     247
    8.4. Zapewnienie optymalnego funkcjonowania klienta     248
    8.5. Standardy diagnozy     249
    8.6. Dobór narzędzi diagnostycznych     250
      8.6.1. Odpowiedzialne rozróżnienie między diagnozą psychologiczną a badaniem testowym     250
      8.6.2. Kontrowersje wokół technik projekcyjnych     252
      8.6.3. Prawo do stosowania narzędzia diagnostycznego     253
      8.6.4. Kwalifikacje użytkownika narzędzi diagnostycznych     255
    8.7. Przedstawienie wniosków diagnostycznych     256
      8.7.1. Pisemna opinia, orzeczenie, raport     257
      8.7.2. Ustna informacja zwrotna     258
    8.8. Diagnoza grup szczególnych (niepełnosprawność, obca kultura/ obcy język)     260
      8.8.1. Bariera językowa     260
      8.8.2. Bariera kulturowa     262
      8.8.3. Modyfikacja procedury i niedostosowanie prób normalizacyjnych     263
    Literatura zalecana     266
    Bibliografia     267
    Akty prawne     269
  9. Standardy etyczne w pomocy psychologicznej     271
    9.1. Kwalifikacje do udzielania pomocy psychologicznej     272
      9.1.1. Interwencja oparta na dowodach     273
      9.1.2. Kontekst prawny     275
    9.2. Pomoc psychologiczna a autonomia i integralność klienta     276
    9.3. Zawarcie kontraktu na pomoc psychologiczną     278
    9.4. Terapia dla rodzin lub grup     279
    9.5. Terapia dla osób znajdujących się już pod opieką psychologa    280
    9.6. Niedostępność terapii     280
    9.7. Zakończenie terapii     281
    9.8. Monitorowanie skuteczności interwencji. Superwizja     282
    Literatura zalecana     284
    Bibliografia     284
  10. Usługi psychologiczne na zlecenie strony trzeciej – problem dobrowolności, podmiotowości i poufności     287
    10.1. Diagnoza psychologiczna w procesie ubiegania się o pracę    290
    10.2. Prawnie wymagana ocena psychologiczna w celu określenia zdolności do wykonywania zawodu lub funkcji     291
    10.3. Pobór do wojska     291
    10.4. Usługa psychologiczna na zlecenie pracodawcy     292
    10.5. Przymusowe badanie psychologiczne na zlecenie wymiaru sprawiedliwości     293
    10.6. Dokumentacja psychologiczna w systemie oświaty     294
    Literatura zalecana     294
    Bibliografia     295
    Akty prawne     295
  11. Przeciwdziałanie dyskryminacji w praktyce psychologicznej     297
    11.1. Dyskryminacja – kontekst prawny     298
    11.2. Przejawy dyskryminacji w praktyce psychologicznej     300
      11.2.1. Odmowa świadczenia     300
      11.2.2. Niezróżnicowane postrzeganie osób należących do mniejszości     305
      11.2.3. Niedostosowanie świadczenia do specyficznych potrzeb osób należących do mniejszości     306
      11.2.4. Nieuwzględnianie zagrożenia stereotypem     307
      11.2.5. Przeżywanie negatywnych uczuć     308
    11.3. Dyskryminacja wynikająca z ograniczeń kompetencji psychologów     308
      11.3.1. Ograniczenia kompetencji w usługach dla klientów z zaburzeniami somatycznymi     309
      11.3.2. Ograniczenia kompetencji w usługach dla klientów z grup mniejszościowych     312
    11.4. Dyskryminacja wynikająca z uprzedzeń żywionych przez psychologa     313
      11.4.1. Obowiązek eliminowania uprzedzeń     314
      11.4.2. Zalecenia dla psychologów świadczących usługi populacjom zróżnicowanym etnicznie, językowo, kulturowo i seksualnie     320
    Literatura zalecana     324
    Bibliografia     325
    Akty prawne     327
  12. Usługi psychologiczne na odległość     329
    12.1. Czy możliwa jest etyczna usługa psychologiczna na odległość?     329
    12.2. Opracowania dotyczące zasad etycznych w usługach na odległość     330
    12.3. Zalety kontaktu psychologicznego na odległość     331
    12.4. Zagrożenia dla praw klienta w usługach na odległość     332
      12.4.1. Poufność w usługach na odległość     332
      12.4.2. Sytuacja kryzysowa w usługach na odległość     333
      12.4.3. Świadoma zgoda w usługach na odległość     335
      12.4.4. Wyznaczenie granic     335
    12.5. Specyfika telepsychoterapii     336
    12.6. Diagnoza psychologiczna przez internet     337
      12.6.1. Zalety i ograniczenia     337
      12.6.2. Testy do samodzielnego rozwiązania w celu rozwoju osobistego i pogłębienia samoświadomości vs. diagnoza psychologiczna     338
    12.7. Bezpieczeństwo narzędzi diagnostycznych w internecie     344
    Literatura zalecana     344
    Bibliografia     345
  13. Usługi psychologiczne na rzecz dzieci     347
    13.1. Zgoda na usługę psychologiczną wobec dzieci     348
      13.1.1. Władza rodzicielska – aspekt prawny     348
      13.1.2. Wyrażenie zgody na usługę psychologiczną wobec dziecka – kwestie prawne     350
      13.1.3. Zgoda na usługę psychologiczną na terenie instytucji, pod której opieką znajduje się dziecko     350
      13.1.4. Kontrowersje wokół minimalnego wieku dla wyrażenia świadomej zgody – regulacje w kodeksie cywilnym     352
      13.1.5. Kontrowersje wokół minimalnego wieku dla wyrażenia świadomej zgody – jak kwestia zgody dziecka jest regulowana w zawodzie lekarza     353
      13.1.6. Wyrażenie przyzwolenia na usługę psychologiczną przez dziecko     355
    13.2. Odpowiedzialność za samopoczucie dziecka w trakcie kontaktu     360
      13.2.1. Obecność osoby bliskiej     361
    13.3. Poszanowanie podmiotowości dziecka     362
      13.3.1. Poszanowanie podmiotowości dziecka a wywiad z rodzicami     362
      13.3.2. Poszanowanie podmiotowości dziecka a udzielanie informacji zwrotnych     363
      13.3.3. Zdefiniowanie obszaru świadczenia i minimalizacja wtargnięcia     364
    13.4. Dylemat klient-dziecko czy klient-rodzic     365
    13.5. Zasada poufności i jej ograniczenia w usługach wobec dzieci     367
    13.6. Dziecko w badaniach naukowych     368
      13.6.1. Dobrowolność udziału dzieci w psychologicznych badaniach naukowych     368
      13.6.2. Czy badania naukowe z udziałem dzieci są konieczne?     369
    Literatura zalecana     371
    Bibliografia     371
    Akty prawne     372
  14. Zasady etyki w naukowych badaniach psychologicznych     375
    14.1. Prawne aspekty przestrzegania zasad etyki w psychologicznych badaniach naukowych     376
      14.1.1. Regulacja badań biomedycznych     376
      14.1.2. Regulacje w badaniach naukowych z udziałem ludzi w innych krajach     380
      14.1.3. Regulacje w badaniach naukowych z udziałem zwierząt     382
      14.1.4. Polskie regulacje w psychologicznych badaniach naukowych z udziałem ludzi     384
    14.2. Świadoma zgoda na udział w badaniu     387
      14.2.1. Regulacje prawne dotyczące przetwarzania wrażliwych danych osobowych     390
      14.2.2. Świadoma zgoda na rejestrację głosu i wizerunku    391
      14.2.3. Zgoda na ujawnienie dodatkowych informacji     392
      14.2.4. Zgoda na udział w badaniach osób bez zdolności lub z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych     392
      14.2.5. Odstąpienie od świadomej zgody w badaniach naukowych     392
      14.2.6. Informacja o przetwarzaniu danych osobowych (RODO)     393
    14.3. Poufność informacji w badaniach naukowych     394
      14.3.1. Przechowywanie danych     395
      14.3.2. Ujawnienie osobie badanej wrażliwych danych z badania naukowego     396
      14.3.3. RODO a badania naukowe     398
    14.4. Zgoda instytucji     405
    14.5. Udział w badaniu osób podległych (klient/pacjent, student)     405
    14.6. Problemy związane z wykluczaniem osób z badań     406
    14.7. Wynagrodzenie za udział w badaniach     407
    14.8. Procedury maskujące     408
      14.8.1. Procedura odkłamania     409
      14.8.2. Odstąpienie od procedury odkłamania     410
    14.9. Minimalizowanie szkód     410
    14.10. Badanie naukowe weryfikujące skuteczność terapii     411
    14.11. Badania naukowe przez internet     413
      14.11.1. Poufność w badaniach internetowych     413
      14.11.2. Problem świadomej zgody w badaniach internetowych     414
      14.11.3. Maskowanie, odkłamanie i dyskomfort w badaniach internetowych     414
    Załącznik 1. Lista kontrolna zagadnień etycznych w badaniu naukowym     417
    Załącznik 2. Lista kontrolna zagadnień etycznych związanych ze świadomą zgodą na badanie     418
    Literatura zalecana     420
    Bibliografia     420
    Akty prawne     422
  15. Zasady etycznego postępowania podczas rozpowszechniania wyników badań, wiedzy psychologicznej i popularyzacji     425
    15.1. Rozpowszechnianie wyników badań naukowych i wiedzy naukowej     425
      15.1.1. Plagiatorstwo     426
      15.1.2. Zasady powoływania się na literaturę cytowaną     429
      15.1.3. Zasady cytowania i parafrazowania     429
      15.1.4. Zgoda na reprodukcję     431
    15.2. Autorstwo publikacji     432
    15.3. Powtórna publikacja danych     433
    15.4. Udostępnianie danych do weryfikacji     434
    15.5. Recenzja naukowa     434
    15.6. Unikanie konfliktu interesów     434
    Literatura zalecana     436
    Bibliografia     436
    Akty prawne     437
  16. Tożsamość zawodowa psychologa i prawa psychologa     439
    16.1. Prawa psychologa     443
      16.1.1. Prawo do niezależności zawodowej     444
      16.1.2. Prawo do zrzeszania się     444
      16.1.3. Prawo do ustawicznego kształcenia     445
      16.1.4. Prawo do błędu     445
      16.1.5. Prawo do obrony     446
      16.1.6. Prawo do uzyskania wsparcia     446
      16.1.7. Prawo do korzystania z wyników pracy innych specjalistów     447
      16.1.8. Prawo do odmowy składania zeznań     447
      16.1.9. Prawo do odmowy wobec pracodawcy lub współpracownika     447
      16.1.10. Prawo do odmowy informacji wobec klienta     447
      16.1.11. Prawo do odmowy świadczenia w szczególnych sytuacjach     448
      16.1.12. Prawo do przerwania usługi w szczególnych sytuacjach     451
      16.1.13. Prawo do autorskich metod pracy     452
      16.1.14. Prawo do ochrony osobistych granic     452
    Bibliografia     452
  O Autorce     454
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia