Twierdze osiemnastowiecznej Europy Tom II

Studia z dziejów nowożytnej sztuki wojennej

1 opinia

Redakcja:

Maciej Trąbski

Format:

pdf, ibuk

DODAJ DO ABONAMENTU

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

54,24

Format: pdf

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em.
Brak wydruku.

54,24

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Twierdze w XVIII w. stanowiły podstawę operacyjną działań ofensywnych lub zasadniczy element linii obronnych, osłaniały mobilizację wojsk w głębi kraju, zabezpieczały miasta, porty, trakty i przeprawy oraz zapewniały zaopatrzenie i miejsce schronienia dla korpusów polowych. Tym samym były istotnym elementem ówczesnej sztuki wojennej, co powodowało, iż przez całe stulecie powstawały nowe oraz modernizowane były stare twierdze. Rozwój osiemnastowiecznej sztuki fortyfikacyjnej oraz postęp w dziedzinie inżynierii wojskowej i artylerii związany był z działalnością Sebastiena Le Prestre de Vaubana i Marca René de Montalemberta. Pierwszy z nich tworzył przede wszystkim w XVII w., ale dzieła jego stanowiły kanon niemal przez całe następne stulecie. Drugi z wymienionych prezentował swoje koncepcje w ostatniej ćwierci XVIII w., ale uznanie zdobył dopiero w epoce napoleońskiej. Ich dzieła stanowiły wzór i inspirację dla wielu inżynierów wojskowych, dzięki czemu sztuka budowy, obrony i zdobywania twierdz stale się rozwijała.
Podobnie jak w pierwszym tomie również w niniejszym „twierdze osiemnastowiecznej Europy” rozpatrywane są w różny sposób. Można powiedzieć, że jest to swego rodzaju hasło wywoławcze dla szerszej dyskusji nad dziejami nowożytnej wojskowości oraz powiązania tejże z kwestiami politycznymi, gospodarczymi i społecznymi. Oczywiście na pierwszym planie znajdują się tytułowe twierdze analizowane pod kątem architektury militarnej. W prezentowanych artykułach czytelnik znajdzie więc przykłady francuskich fortyfikacji nabrzeżnych (Andrzej Stroynowski), jak i inspirowane dziełami Vaubana i Montalemberta twierdze pruskie (Grzegorz Podruczny). Odnośnie do postaci drugiego z francuskich twórców systemów fortyfikacyjnych, w niniejszej publikacji można się zapoznać z jego drogą życiową, która doprowadziła go m.in. do członkostwa w Królewskiej Akademii Nauk w Paryżu (Małgorzata Durbas).
Najliczniej jednak omówione zostały fortece znajdujące się na terenie ówczesnego państwa rosyjskiego (Władimir Artamonow, Maksim Anisimow, Paweł Korkosz, Igor Gostew) oraz Rzeczypospolitej Obojga Narodów (Jozef Balužinský i Dalibor Mikulík, Jacek Feduszka). Natomiast jeden z artykułów dotyczy fortyfikacji austriackich budowanych, bądź planowanych do wystawienia na terenie Galicji (Michał Baczkowski). Kolejnym aspektem stricte militarnym nieodzownie związanym z twierdzami były znajdujące się w nich garnizony, co omówione zostało na przykładzie twierdzy kamienieckiej (Łukasz Cholewiński), częstochowskiej (Maciej Trąbski) i toruńskiej (Adam Paczuski), przy czym w dwóch pierwszych artykułach szeroko zaprezentowane zostały również plany rozbudowy fortec, remonty i okoliczności kapitulacji, natomiast w trzecim, wykraczającym poza ramy XVIII w., przede wszystkim relacje pomiędzy żołnierzami a ludnością cywilną.
Oczywiście nie mogło zabraknąć tekstów przedstawiających udział poszczególnych twierdz w działaniach wojennych. Wątek ten pojawiał się już w artykułach dotyczących twierdz rosyjskich. Natomiast w części zatytułowanej Twierdze w ogniu walk przedstawione zostały działania, które doprowadziły do zdobycia szwedzkiej twierdzy Nienszanc (Witalij Bohatyrewicz) oraz twierdz kurlandzkich (Mariusz Balcerek) w czasie Wielkiej Wojny Północnej, nieudana próba odzyskania Poznania przez wojska Augusta II w tym samym okresie (Karol Kościelniak), a także działania w czasie konfederacji barskiej (Wojciech Kęder, Adam Danilczyk).
Obraz twierdz w źródłach kartograficznych i opracowaniach historycznych stanowi kolejny dział niniejszej publikacji. Znajdują się w nim artykuły analizujące na podstawie osiemnastowiecznych planów i map kolejne koncepcje ufortyfikowania Poznania (Zbigniew Pilarczyk) oraz stan zachowania zamków i twierdz znajdujących się w południowo-zachodniej części Rzeczypospolitej w 1702 r. (Wojciech Dudak i Radosław Herman). Kolejne dwa teksty stanowią historiograficzne studia poświęcone osobie komendanta twierdzy kamienieckiej – gen. Janowi de Witte (Anna Czerniecka-Haberko) oraz przeglądowi współczesnej historiografii ukraińskiej w zakresie badań nad fortyfikacjami leżącymi na terenach dzisiejszej Ukrainy (Norbert Morawiec i Walery Łastowskij).
W prezentowanej publikacji znajdują się też teksty dotyczące pozamilitarnych aspektów funkcjonowania twierdz. Do takich należą funkcje sakralne, a ściślej rzecz biorąc funeralne, które z czasem zdominowały pierwotnie ściśle militarne założenie twierdzy pietropawłowskiej (Paweł Krokosz) oraz lazarety, w których umieszczani byli chorzy i ranni żołnierze (Katarzyna Milik).
Tom uzupełniają dwa zbiory tekstów źródłowych. Pierwszy stanowi instrukcja hetmana polnego koronnego Wacława Rzewuskiego, a w zasadzie jej fragment poświęcony obowiązkom i kompetencjom komendantów twierdz oraz zasadom pełnienia przez żołnierzy służby wartowniczej (Maciej Trąbski). Drugi zbiór zawiera korespondencję komendanta twierdzy kamienieckiej gen. Jana de Witte z lat 1768–1776, ukazującą trudną sytuację garnizonu w okresie Konfederacji Barskiej i pierwszych latach po jej zakończeniu (Łukasz Cholewiński). Przy tej okazji należy zaznaczyć, że wszelkie uzupełnienia redakcyjne w cytatach i tekstach źródłowych zamieszczone zostały w nawiasach kwadratowych.
Prezentowane w niniejszej publikacji materiały stanowią wkład w poznanie i popularyzację historii wojskowości epoki nowożytnej, a zwłaszcza jej aspektów związanych z szeroko rozumianym tematem osiemnastowiecznych twierdz europejskich.


Liczba stron572
WydawcaUniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy w Częstochowie
ISBN-13978-83-7455-590-6
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp (Maciej Trąbski)
  
  Od Vaubana do Montalemberta
  
  Andrzej Stroynowski
  Fortyfikacje nadmorskie we Francji w XVIII w. . .
  
  Grzegorz Podruczny
  Vauban i Montalembert a pruska teoria i praktyka architektury obronnej w XVIII w. .    41
  
  Małgorzata Durbas
  Marc René de Montalembert – członek Académie royale des sciences w Paryżu .    59
  
  Twierdze imperium rosyjskiego
  
  Władimir Artamonow
  Budowa i zniszczenie Taganrogu (1698–1712) .    81
  
  Максим Анисимов
  Крепость Св. Елизаветы и укрепления Новой Сербии и Славяносербии во второй половине XVIII в. . .    93
  
  Paweł Korkosz
  Twierdza Pietropawłowska w Sankt Petersburgu – miejsce militarne, miejsce sacrum .    107
  
  Игорь Гостев
  Cовершенствование оборонительного комплекса Архангельска в XVII–XVIII вв. .    149
  
  Twierdze na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów
  
  Jozef Balužinský, Dalibor Mikulík
  Hrad Ľubovňa – pevnosť na uhorsko/poľskom pohraničí .    171
  
  Jacek Feduszka
  Twierdza zamojska w XVIII w. .    191
  
  Łukasz Cholewiński
  Twierdza Kamieniec Podolski w latach 1788–1793 .    219
  Maciej Trąbski
  Twierdza Częstochowska w latach Sejmu Czteroletniego i rządów targowiczan (1788–1793) .    259
  
  Katarzyna Milik
  Uwagi w sprawie lazaretu garnizonu twierdzy jasnogórskiej .    285
  
  Michał Baczkowski
  Fortyfikacje w Galicji w latach 1772–1815 . .    297
  Adam Paczuski
  Trudna koegzystencja, czyli napoleoński garnizon Torunia w latach 1806–1809 .    309
  
  Twierdze w ogniu walk
  
  Witalij Bohatyrewicz
  Walki o Nienszanc w pierwszym okresie Wielkiej Wojny Północnej . .    331
  
  Mariusz Balcerek
  Twierdze kurlandzkie na początku Wielkiej Wojny Północnej (1700–1705) .    341
  
  Karol Kościelniak
  Niewykorzystana szansa. Oblężenie Poznania z 1704 r. przez Jana Reinholda Patkula .    383
  
  Wojciech Kęder
  Architectura Militaris w okresie konfederacji barskiej w sprawozdaniach nuncjusza papieskiego Angelo Marii Duriniego .    411
  
  Adam Danilczyk
  Twierdza Kamieniec Podolski w okresie konfederacji barskiej (1768–1772) .    421
  Obraz twierdz w źródłach kartograficznych
  i opracowaniach historycznych
  
  Zbigniew Pilarczyk
  Papierowa twierdza nad Wartą .    439
  
  Wojciech Dudak, Radosław Herman
  Zamki na szlaku armii szwedzkiej w 1702 r. Wybrane polskie warownie oczami szwedzkiego kartografa .    479
  
  Anna Czerniecka-Haberko
  Generał Jan de Witte – komendant Twierdzy Kamieniec Podolski w świetle historiografii polskiej .    495
  Walery Łastowskij, Norbert Morawiec
  Historyk w świecie szańców, bastionów, rawelinów…
  XVIII-wieczne obiekty fortyfikacyjne na terenach dzisiejszej Ukrainy we współczesnej historiografii ukraińskiej .    515
  
  
  Maciej Trąbski
  Obowiązki komendanta twierdzy oraz podległych mu oficerów i żołnierzy, według dyspozycji hetmana polnego koronnego Wacława Rzewuskiego .    541
  
  Łukasz Cholewiński
  Garnizon Kamieńca Podolskiego w latach 1768–1776 w świetle korespondencji komendanta generała Jana de Witte .    553
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia