Dolny Śląsk 1936-1956

Szybki rozwój i nieudana odbudowa. Wpływ wiedzy na produkcję przemysłową

1 opinia

Format:

pdf, ibuk

DODAJ DO ABONAMENTU

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

31,20

Format: pdf

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

31,20

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Autor analizuje rozwój przemysłu na Dolnym Śląsku w latach 1936–1956 w kontekście pytania o rolę wiedzy w procesie produkcji. Sugeruje związek między załamaniem się produkcji przemysłowej w regionie po 1945 r. i wysiedleniami ludności niemieckiej. Ukazuje, jakie skutki niesie utrata sieci informacyjnych, przy założeniu, że pewnych kategorii wiedzy nie da się „przechowywać” inaczej niż tylko dzięki ludzkiej pamięci.


Jednym z głównych obszarów analizy jest polska polityka przesiedleńcza. Do końca lat 40. XX w. jej celem było możliwie szybkie wysiedlenie ludności niemieckiej, jednak po 1950 r. zaczęto nakłaniać Niemców do pozostawania. Wydaje się, że stały za tym głównie przyczyny gospodarcze, a nie – jak do tej pory uważano – polityczne.


Choć w latach 50. i 60. XX w. wiele krajów Europy i świata przeżyło wzrost gospodarczy, tzw. Ziemie Odzyskane takiego „cudu gospodarczego” nie doświadczyły. Próbowano to wyjaśniać, wskazując m.in. na zniszczenie przemysłu w wyniku działań wojennych i demontaży, braki kapitałowe i niedobór siły roboczej, względy polityczne czy poczucie pewnej tymczasowości polskiej administracji na tych terenach, co prowadziło do mniejszego zaangażowania polskiej ludności napływowej w ich zagospodarowanie. Jednak liczne przykłady pokazują, że choć katastrofy naturalne czy wojny mogą w krótkiej perspektywie paraliżować gospodarkę, później jest to kompensowane ponadprzeciętnym wzrostem.


Specyficznym rysem powojennej historii Dolnego Śląska były bez wątpienia przesiedlenia. Autor wskazuje, że wraz z utratą pracującej tam wcześniej ludności zabrakło głównego elementu pozwalającego na wykorzystanie potencjału przemysłowego i przeprowadzenie jego pomyślnej rekonstrukcji, tj. wiedzy istotnej dla procesu produkcyjnego.


The author analyzes the development of industry in Lower Silesia in the years of 1936-1956 in the context of the question about the role of knowledge in the production process. He suggests a connection between the collapse of industrial production in the region after 1945 and the displacement of the German population. He shows the results of a loss of information networks, assuming that certain categories of knowledge cannot be "stored" in any other way than through human memory.


Liczba stron316
WydawcaUniwersytet Warszawski
TłumaczenieTomasz Dominiak
ISBN-13978-83-235-3204-0
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Przedmowa do wydania polskiego    9
  I. Wprowadzenie    11
  II. Związek pomiędzy wiedzą naukową i produkcją przemysłową    21
  1. Problematyka    21
  2. Wiedza jako problem teorii gospodarki    23
  3. Wiedza – główny czynnik produkcji przemysłowej?    25
  3.1. Zarys modelu – trzy formy wiedzy    25
  3.2. O możliwości przechowywania wiedzy    32
  3.3. Skutki braku możliwości magazynowania sieci wiedzy    35
  4. Czy Dolny Śląsk jest przypadkiem szczególnym? Model sieci wiedzy i „cud gospodarczy”    37
  4.1. Teza rekonstrukcyjna    39
  4.2. Hipoteza konwergencji    42
  Przemysł Dolnego Śląska i jego rozwój od 1936 roku do końca wojny    47
  1. Dlaczego Dolny Śląsk?    47
  2. Przykład „technologicznego zacofania”? – znaczenie gospodarcze Dolnego Śląska w Rzeszy Niemieckiej    53
  2.1. Stan badań i źródeł    53
  2.2. Rozmieszczenie geograficzne przemysłu Dolnego Śląska    54
  2.3. Znaczenie Dolnego Śląska dla niemieckiego przemysłu    60
  2.4. Kwalifikacje i wykształcenie zatrudnionych w przemyśle na Dolnym Śląsku    65
  3. Rozwój dolnośląskiego potencjału przemysłowego do 1944 roku    73
  3.1. Rozwój pojedynczych gałęzi przemysłu do 1944 roku na podstawie liczby zatrudnionych    75
  3.2. 1936–1939: dolnośląska industrializacja?    82
  3.3. 1939–1942: przemysł Dolnego Śląska w pierwszej połowie wojny    89
  3.4. 12–15: Dolny Śląsk podczas wojny totalnej    94
  4. Lata 1943–1944: Dolny Śląsk i niemieckie tereny wschodnie w polityce zbrojeniowej Speera    96
  4.1. Praktyka przenoszenia zakładów    98
  4.2. Motywy, zakres i skutki przenoszenia zakładów produkcyjnych    104
  5. Kapitał materialny i kapitał niematerialny na Dolnym Śląsku w okresie przed końcem drugiej wojny światowej    111
  5.1. Potencjał produkcyjny w 1944 roku    111
  5.2. Nowy sposób produkcji?    115
  6. Zawężona perspektywa – skutki nadmiernego akcentowania roli zniszczeń i demontaży    118
  IV. „Nowy” przemysł… – rozwój produkcji przemysłowej na Dolnym Śląsku po zakończeniu wojny    122
  1. Stan badań i źródła    123
  2. „Twierdza Dolny Śląsk”? – legenda „godziny zero”    126
  2.1. Zniszczenia wojenne    127
  2.2. Demontaże przeprowadzane przez Wehrmacht i Armię Czerwoną    133
  2.3. Bilans    140
  3. 1945–1956: „polonizacja” gospodarki na ziemiach włączonych do Polski po 1945 roku i polityka gospodarcza do 1956 roku    142
  3.1. Umocnienie polskiej władzy państwowej    144
  3.2. Administracja na tak zwanych „Ziemiach Odzyskanych” w latach 1945–1949    146
  3.3. Grupy operacyjne i przejmowanie gospodarki niemieckiej (1945–1946)    151
  3.4. Powstanie gospodarki planowej 1947–1949: plan trzyletni    160
  3.5. Bilans wstępny – w jakim stopniu powiodło się przejęcie przemysłu?    166
  3.6. Plan sześcioletni 1950–1955    170
  4. Bilans    180
  4.1. Stan przemysłu dolnośląskiego w 1956 roku    180
  4.2. Czy na Dolnym Śląsku doszło do procesu rekonstrukcji?    196
  V. Z „nowymi” pracownikami – „spuścizna” wysiedlenia i jego konsekwencje    200
  1. Nowa perspektywa    200
  2. Podstawy decyzji w zakresie polityki gospodarczej na ziemiach przyznanych Polsce w 1945 roku    203
  2.1. Jaki obraz nowych ziem miały podmioty odpowiedzialne?    203
  2.2. Rola instytutów badawczych    207
  3. Wysiedlenie i zasiedlenie terenów przyłączonych do Polski w 1945 roku    210
  3.1. Stan badań nad wysiedleniem    210
  3.2. Początek wysiedleń    212
  3.3. Zasiedlenie ziem przyznanych Polsce w 1945 roku    217
  3.4. Odbudowa mimo „spakowanych walizek” – czy nowe tereny były tymczasowe?    223
  4. „Na tropie wiedzy”    230
  4.1. „Tabula rasa et fabrica vacua” – system kształcenia zawodowego na Dolnym Śląsku po 1945 roku    231
  4.2. Asymetria interesów ministerstw i dyrekcji firm    238
  4.3. Następstwa braku „komplementarnej” wiedzy    250
  4.4. Przymusowo wysiedleni w Republice Federalnej    260
  VI. „Wiedza i produkcja poindustrialna”: wyniki studium    273
  1. Nowa interpretacja rozwoju przemysłowego Dolnego Śląska po drugiej wojnie światowej    273
  2. Motywy i skutki wypędzeń    276
  3. Wiedza, praca oparta na wiedzy i produkcja poindustrialna    279
  4. Skutki wysiedleń    281
  VII. Dodatek    285
  1. Lista skrótów    285
  2. Konkordancja nazw miejscowości dolnośląskich    286
  3. Lista znanych zakładów przeniesionych na Dolny Śląsk    288
  3.1. Zakłady przeniesione na Dolny Śląsk, które nie podjęły produkcji (stan z 1 października 1943 roku)    288
  3.2. Zakłady zbrojeniowe prowadzące negocjacje w związku z przeniesieniem na Dolny Śląsk (stan z 1 października 1943 roku)    294
  4. Wykaz tabel, ilustracji i diagramów    295
  4.1. Tabele    295
  4.2. Ilustracje i diagramy    296
  VIII. Bibliografia    297
  1. Źródła    297
  1.1. Źródła publikowane    297
  1.2. Źródła niepublikowane    298
  2. Literatura    298
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia