Status prawny członka spółdzielni mieszkaniowej w spółdzielczych stosunkach lokatorskich

-20%

Status prawny członka spółdzielni mieszkaniowej w spółdzielczych stosunkach lokatorskich

1 opinia

Format:

pdf

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

100,00  125,00

Format: pdf

100,00125,00

cena zawiera podatek VAT

Stan prawny na 1.05.2010 r. Niniejsza monografia jest studium traktującym o statusie prawnym członka spółdzielni mieszkaniowej w spółdzielczych stosunkach lokatorskich, przez które należy rozumieć dwa stosunki prawne powstałe w wyniku kolejno zawartych po sobie umów o budowę i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Z uwagi na ich podobieństwo do innych relacji łączących członka i spółdzielnię mieszkaniową, np. powstałych w wyniku zawarcia umowy o budowę z członkiem ubiegającym się o ustanowienie odrębnej własności lokalu, część poczynionych w niniejszej książce ustaleń zachowuje doniosłość przy ocenie tych ostatnich. Jest to więc w pewnym stopniu opracowanie dotyczące wszystkich typów spółdzielczych stosunków prawnych mogących występować między spółdzielnią mieszkaniową a jej członkiem. Status prawny członka spółdzielni został przedstawiony całościowo, tj. począwszy od zaistnienia spółdzielczych stosunków lokatorskich, przez ich trwanie aż do wygaśnięcia oraz towarzyszących temu zdarzeniu skutkom. Poruszone w pracy liczne problemy jurydyczne o doniosłości praktycznej i teoretycznej, rzadko dotąd analizowane, np. kwestia natury prawnej omawianych stosunków czy zasada równości, zostały poddane dogłębnej analizie ukierunkowanej na ich wszechstronne wyjaśnienie. Prezentowana publikacja uwzględnia także poglądy doktryny obcej - głównie niemieckiej - oraz bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego. Z tych powodów powinna spotkać się z zainteresowaniem przedstawicieli środowiska akademickiego i zawodów prawniczych zajmujących się poruszaną tematyką.


Liczba stron528
WydawcaWolters Kluwer Polska SA
ISBN-13978-83-264-2023-8
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyePWN sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wykaz skrótów     17
  Wstęp     23
  Rozdział I. Powstanie spółdzielczych stosunków lokatorskich     31
  1. Spółdzielnia mieszkaniowa jako ustawowy typ osoby prawnej a status prawny członka i jego rodziny     31
  1.1. Spółdzielnia mieszkaniowa jako ustawowy typ osoby prawnej     31
  1.2. Główny cel spółdzielni mieszkaniowej i sposób jego osiągnięcia     32
  1.2.1. Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członka i jego rodziny     32
  1.2.2. Dostarczanie członkom i ich rodzinom lokali mieszkalnych oraz skutki ekonomiczne     35
  1.3. Zakres podmiotowy zaspokajania przez spółdzielnię mieszkaniową potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członka i jego rodziny     40
  1.3.1. Zasada członek-klient     40
  1.3.2. Rodzina członka     42
  1.4. Cel uboczny spółdzielni mieszkaniowej     44
  2. Prawo członka do świadczeń spółdzielni mieszkaniowej     50
  2.1. Cel spółdzielni mieszkaniowej a prawo członka     50
  2.2. Zasadność wyróżnienia prawa członka     51
  2.2.1. Analiza prawnoporównawcza     51
  2.2.2. Analiza porównawcza statusu prawnego członków wybranych typów spółdzielni     53
  2.2.3. Analiza historyczno-prawna     55
  2.2.4. Analiza obowiązujących przepisów     57
  2.3. Charakterystyka prawa członka     59
  2.4. Roszczenie o zawarcie umowy o budowę     61
  3. Dobrowolna i sądowa realizacja obowiązku zawarcia umowy o budowę oraz odpowiedzialność odszkodowawcza spółdzielni mieszkaniowej     66
  3.1. Dobrowolna realizacja obowiązku zawarcia umowy o budowę     66
  3.2. Sądowa realizacja obowiązku zawarcia umowy o budowę     71
  3.3. Odpowiedzialność odszkodowawcza     73
  Rozdział II. Realizacja celu spółdzielni mieszkaniowej w ramach spółdzielczych stosunków lokatorskich     78
  1. Zagadnienia wstępne     78
  1.1. Terminologia     78
  1.2. Powiązanie celu spółdzielni mieszkaniowej i spółdzielczych stosunków lokatorskich     81
  2. Koncepcje regulacji stosunków prawnych realizujących cel spółdzielni     82
  2.1. Korporacyjna koncepcja regulacji     82
  2.2. Obligacyjna koncepcja regulacji     89
  2.3. Korporacyjno-obligacyjna koncepcja regulacji     93
  2.4. Wnioski     94
  3. Stanowisko doktryny i judykatury dotyczące stosunków prawnych między spółdzielnią a członkiem     95
  3.1. Podział na prawa i obowiązki wynikające ze stosunku członkostwa i pochodne od stosunku członkostwa     95
  3.1.1. Założenia, kryteria i cel podziału     95
  3.1.2. Podział a zagadnienie natury prawnej stosunków pochodnych     101
  3.1.3. Wnioski     103
  3.2. Podział na stosunki wynikające z członkostwa oraz z członkostwa i ze szczególnego indywidualnego uregulowania     104
  4. Geneza sporu o naturę spółdzielczych stosunków lokatorskich     105
  4.1. Wprowadzenie     105
  4.2. Geneza i znaczenie sporu w wybranych systemach prawnych     106
  4.3. Geneza i znaczenie sporu w prawie polskim     109
  5. Cywilnoprawna natura spółdzielczych stosunków lokatorskich     112
  Rozdział III. Natura prawna spółdzielczych stosunków lokatorskich     117
  1. Stanowiska doktryny i judykatury w kwestii natury prawnej spółdzielczych stosunków lokatorskich     117
  1.1. Wprowadzenie     117
  1.2. Stanowiska prezentowane na tle ustawy o spółdzielniach     119
  1.3. Stanowiska prezentowane na tle ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz ustawy - prawo spółdzielcze     120
  1.3.1. Poglądy akcentujące korporacyjną naturę spółdzielczych stosunków lokatorskich     120
  1.3.2. Poglądy akcentujące obligacyjną naturę spółdzielczych stosunków lokatorskich     128
  1.3.3. Poglądy akcentujące korporacyjno-obligacyjną naturę spółdzielczych stosunków lokatorskich     131
  1.4. Stanowiska prezentowane na tle ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych     134
  2. Kryteria służące ustaleniu natury prawnej spółdzielczych stosunków lokatorskich     137
  2.1. Podwójna pozycja członka jako udziałowca spółdzielni mieszkaniowej i strony spółdzielczych stosunków lokatorskich     137
  2.2. Cechy spółdzielczych stosunków lokatorskich     140
  2.2.1. Cechy stosunku obligacyjnego i korporacyjnego     140
  2.2.2. Podstawa prawna spółdzielczych stosunków lokatorskich     145
  2.2.2.1. Podstawa prawna spółdzielczego stosunku lokatorskiego wynikającego z umowy o budowę     145
  2.2.2.2. Podstawa prawna spółdzielczego stosunku lokatorskiego wynikającego z umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     151
  2.2.3. Cecha zależności organizacyjnej     154
  2.2.3.1. Cecha zależności organizacyjnej w spółdzielczym stosunku lokatorskim wynikającym z umowy o budowę lokalu     154
  2.2.3.2. Cecha zależności organizacyjnej w spółdzielczym stosunku lokatorskim wynikającym z umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     155
  2.2.4. Cecha współdziałania spółdzielni mieszkaniowej i członka w dążeniu do osiągnięcia wspólnego celu     159
  2.2.4.1. Cecha współdziałania w spółdzielczym stosunku lokatorskim wynikającym z umowy o budowę     159
  2.2.4.2. Cecha współdziałania w spółdzielczym stosunku lokatorskim wynikającym z umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     161
  2.2.5. Niemożność wypowiedzenia spółdzielczego stosunku lokatorskiego     162
  2.3. Zależność spółdzielczych stosunków lokatorskich od członkostwa     164
  2.3.1. Stanowisko doktryny i judykatury     164
  2.3.2. Rodzaje zależności     167
  2.3.3. Zależność spółdzielczego stosunku lokatorskiego wynikającego z umowy o budowę od członkostwa     168
  2.3.4. Zależność spółdzielczego stosunku lokatorskiego wynikającego z umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego od członkostwa     170
  2.3.5. Zagadnienie wpływu zależności spółdzielczego stosunku lokatorskiego od członkostwa na jego naturę prawną     172
  2.4. Terminologia i ustawowy sposób regulacji spółdzielczych stosunków lokatorskich     175
  3. Wnioski     176
  Rozdział IV. Wpływ zasady równości na pozycję prawną członka w spółdzielczych stosunkach lokatorskich     180
  1. Zasada równości w prawie spółdzielczym     180
  1.1. Pojęcie zasad prawa     180
  1.2. Geneza zasady równości     180
  1.3. Treść zasady równości     185
  1.4. Zasada równości jako granica autonomii spółdzielni     188
  1.5. Zasada równości jako zasada dyrektywalna     189
  1.6. Zasadność wyróżnienia prawa członka do równego traktowania w znaczeniu podmiotowym     191
  2. Zasada równości w spółdzielczych stosunkach lokatorskich     197
  2.1. Obowiązywanie zasady równości - uzasadnienie     197
  2.2. Zasada równości względnej - dopuszczalne kryteria różnicujące     201
  2.2.1. Kryteria różnicujące - uwagi ogólne     201
  2.2.2. Kryteria różnicujące - uwagi szczegółowe     204
  2.3. Podmiotowy zakres obowiązywania zasady równości     208
  3. Skutki naruszenia zasady równości     209
  3.1. Postacie naruszenia zasady równości     209
  3.2. Skutki naruszenia zasady równości przez uchwałę walnego zgromadzenia     213
  3.3. Skutki naruszenia zasady równości przez uchwałę rady nadzorczej     216
  3.4. Skutki naruszenia zasady równości przez uchwałę zarządu     217
  3.5. Powstanie roszczenia o zrównanie jako skutek naruszenia zasady równości przez uchwały organów spółdzielni mieszkaniowej     218
  3.5.1. Wprowadzenie     218
  3.5.2. Stanowisko doktryny i judykatury niemieckiej     219
  3.5.3. Zasadność wyróżnienia roszczenia o zrównanie na gruncie prawa polskiego     222
  Rozdział V. Prawa i obowiązki członka w spółdzielczym stosunku lokatorskim wynikającym z umowy o budowę     224
  1. Spółdzielnia mieszkaniowa i członek jako strony spółdzielczych stosunków lokatorskich     224
  1.1. Członek jako konsument     224
  1.2. Spółdzielnia mieszkaniowa jako przedsiębiorca     227
  2. Lokal mieszkalny jako przedmiot spółdzielczych stosunków lokatorskich     232
  3. Ekspektatywy w spółdzielczym stosunku lokatorskim     234
  3.1. Wprowadzenie     234
  3.2. Elementy konstytuujące, pojęcie i natura ekspektatywy     235
  3.2.1. Elementy konstytuujące     235
  3.2.2. Treść     237
  3.2.3. Natura prawna     239
  3.3. Ekspektatywa roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     240
  3.4. Ekspektatywa spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     242
  4. Uczestniczenie członka w pokrywaniu kosztów budowy lokalu mieszkalnego     246
  4.1. Pojęcie kosztów budowy lokalu mieszkalnego     246
  4.2. Podstawa prawna obowiązku uczestniczenia w pokrywaniu kosztów budowy lokalu mieszkalnego     248
  4.2.1. Treść statutu (uchwał) a umowa o budowę     248
  4.2.2. Niezgodność między treścią statutu (uchwał) a umową o budowę     251
  4.2.3. Nieważność uchwał a treść umowy o budowę     255
  4.2.4. Dopuszczalność uchylenia, zmiany uchwał po zawarciu umowy o budowę 255 4.3. Wykonanie obowiązku uczestniczenia w kosztach budowy lokalu mieszkalnego     257
  4.3.1. Wykonanie obowiązku przez wniesienie wkładu mieszkaniowego     257
  4.3.1.1. Pojęcie i znaczenie wkładu mieszkaniowego     257
  4.3.1.2. Wniesienie wkładu mieszkaniowego     261
  4.3.1.3. Wstępne i ostateczne ustalenie wysokości wkładu mieszkaniowego     264
  4.3.1.4. Zdarzenie prawne decydujące o ostatecznej wysokości wkładu mieszkaniowego     268
  4.3.2. Wykonanie obowiązku przez spłatę odsetek i kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową     269
  4.3.2.1. Kredytowanie budownictwa spółdzielczego     269
  4.3.2.2. Spłata przez członka odsetek i kredytu     272
  Rozdział VI. Prawa i obowiązki członka w spółdzielczym stosunku lokatorskim wynikającym z umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     276
  1. Roszczenie o wydanie lokalu mieszkalnego oraz uprawnienia z tytułu rękojmi wywołane jego wadami     276
  2. Treść spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     281
  2.1. Ogólna charakterystyka spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     281
  2.2. Uprawnienie do korzystania z lokalu mieszkalnego     282
  2.2.1. Używanie i posiadanie     282
  2.2.2. Pobieranie pożytków     288
  2.2.3. Dyspozycje faktyczne     293
  2.2.4. Zużycie     295
  2.2.5. Inne uprawnienia i obowiązki     295
  2.3. Niezbywalność spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     300
  2.3.1. Zasada niezbywalności     300
  2.3.2. Wyjątki od zasady niezbywalności po ustaniu wspólności ustawowej     301
  2.3.3. Wyjątki od zasady niezbywalności w trakcie istnienia wspólności ustawowej     305
  2.4. Niedziedziczność spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     307
  2.5. Niepodzielność spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     308
  2.6. Wyłączenie spod egzekucji cywilnoprawnej     311
  2.7. Żądanie zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu     312
  2.7.1. Natura prawna wniosku     312
  2.7.2. Osoby uprawnione     314
  2.7.3. Oznaczenie lokalu i przypadających na niego udziałów w nieruchomości wspólnej     316
  2.7.4. Roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu     319
  2.7.5. Przesłanki roszczenia o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu     323
  2.7.5.1. Nieuregulowany stan prawny nieruchomości spółdzielni lub brak tytułu prawnego wobec gruntu     323
  2.7.5.2. Złożenie wniosku     325
  2.7.5.3. Dokonanie wymaganych spłat     326
  2.7.5.3.1. Wymagane spłaty przy wniosku złożonym przed 30 grudnia 2009 r     326
  2.7.5.3.2. Wymagane spłaty przy wniosku złożonym po 30 grudnia 2009 r     332
  2.7.5.3.3. Spłaty przewidziane w przepisach szczególnych     334
  2.7.6. Umowa przeniesienia własności lokalu jako zdarzenie prawne prowadzące do przekształcenia prawa     337
  2.7.7. Umowny i sądowy tryb przeniesienia własności lokalu     340
  2.7.8. Skutki ustanowienia odrębnej własności lokalu     343
  2.8. Żądanie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu     349
  3. Obowiązek uczestniczenia członków w pokrywaniu kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej oraz działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej     353
  3.1. Uwagi wstępne     353
  3.2. Pojęcie i rodzaje kosztów     354
  3.2.1. Koszty eksploatacji i utrzymania nieruchomości w częściach przypadających na lokale członków     354
  3.2.1.1. Pojęcie kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości     354
  3.2.1.2. Reguła indywidualizowania kosztów eksploatacyjnych     357
  3.2.2. Koszty eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni     359
  3.2.3. Koszty działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej     360
  3.3. Uczestniczenie członków w pokrywaniu kosztów a pożytki i przychody spółdzielni mieszkaniowej z działalności gospodarczej     362
  3.4. Rozłożenie kosztów między członków     366
  3.5. Wykonanie obowiązku uczestniczenia w pokrywaniu kosztów przez wnoszenie opłat     368
  3.5.1. Pojęcie opłat     368
  3.5.2. Osoby odpowiedzialne     370
  3.5.3. Statut i uchwała jako podstawa prawna opłat     371
  3.5.4. Termin wnoszenia opłat i skutki jego naruszenia     372
  3.5.5. Niewnoszenie opłat a tzw. repartycja kosztów     374
  3.5.6. Zmiana wysokości opłat     376
  3.5.6.1. Dopuszczalność i skuteczność zmiany wysokości opłat     376
  3.5.6.2. Obowiązki towarzyszące zmianie wysokości opłat     377
  3.5.6.3. Kwestionowanie zasadności zmiany wysokości opłat     378
  Rozdział VII. Wygaśnięcie spółdzielczych stosunków lokatorskich     381
  1. Wygaśnięcie spółdzielczego stosunku lokatorskiego wynikającego z umowy o budowę     381
  1.1. Zależność spółdzielczego stosunku lokatorskiego od członkostwa     381
  1.2. Przyczyny ustania członkostwa     382
  1.2.1. Wprowadzenie     382
  1.2.2. Wystąpienie ze spółdzielni     383
  1.2.3. Śmierć członka     386
  1.2.4. Wykluczenie i wykreślenie członka     387
  1.2.4.1. Dopuszczalność wykluczenia i wykreślenia     387
  1.2.4.2. Przesłanki wykluczenia     389
  1.2.4.3. Przesłanki wykreślenia     396
  1.2.4.4. Postępowanie o wykluczenie lub wykreślenie     400
  1.2.4.4.1. Wysłuchanie wyjaśnień członka     400
  1.2.4.4.2. Zawiadomienie członka o wykluczeniu lub wykreśleniu     402
  1.2.4.4.3. Kwestionowanie uchwały o wykluczeniu lub wykreśleniu w trybach postępowania wewnątrzspółdzielczego, quasi-wewnątrzspółdzielczego oraz sądowego     403
  2. Wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     409
  2.1. Ustanie członkostwa     409
  2.1.1. Zależność spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego od członkostwa     409
  2.1.2. Przyczyny ustania członkostwa     412
  2.2. Uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     415
  2.2.1. Uchwała przewidziana w art. 11 ust. 11 u.s.m.     415
  2.2.1.1. Zależność członkostwa od spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     415
  2.2.1.2. Przyczyny uzasadniające podjęcie uchwały     417
  2.2.2. Uchwała przewidziana w art. 13 ust. 2 u.s.m     421
  2.2.3. Uchwała przewidziana w art. 14 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 u.s.m.     429
  2.3. Rozwiązanie spółdzielczego stosunku lokatorskiego przez sąd     431
  2.4. Zrzeczenie się spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     432
  2.5. Wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z mocy prawa     434
  2.5.1. Geneza     434
  2.5.2. Przesłanki     436
  2.5.2.1. Wystąpienie stanu likwidacji, postępowania upadłościowego lub egzekucyjnego     436
  2.5.2.2. Nabycie budynku albo udziału w budynku przez inny niż spółdzielnia mieszkaniowa podmiot     438
  Rozdział VIII. Skutki wygaśnięcia spółdzielczych stosunków lokatorskich     441
  1. Skutki ustania członkostwa w okresie oczekiwania na zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego . lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     441
  1.1. Roszczenia osób bliskich o przyjęcie do spółdzielni mieszkaniowej     441
  1.2. Wstąpienie w spółdzielczy stosunek lokatorski wynikający z umowy o budowę     444
  1.3. Roszczenie o wypłatę wartości rynkowej lokalu     445
  2. Skutki likwidacji, upadłości, egzekucji spółdzielni mieszkaniowej w okresie oczekiwania na ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     446
  3. Skutki wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     449
  3.1. Opróżnienie lokalu mieszkalnego     449
  3.2. Roszczenia osób bliskich o przyjęcie do spółdzielni mieszkaniowej i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     454
  3.2.1. Geneza     454
  3.2.2. Przesłanki roszczeń     455
  3.2.2.1. Wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego     455
  3.2.2.2. Przynależność do kręgu osób bliskich     457
  3.2.2.3. Wniesienie wkładu mieszkaniowego     459
  3.2.2.4. Przesłanki negatywne     460
  3.2.3. Dochodzenie roszczeń     461
  3.3. Roszczenia uprawnionego o wypłatę zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego lub wartości rynkowej lokalu     464
  3.3.1. Przesłanki roszczeń     464
  3.3.2. Roszczenie o wypłatę zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego     466
  3.3.3. Roszczenie o wypłatę wartości rynkowej lokalu     467
  3.4. Dziedziczenie roszczenia o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu     470
  4. Skutki wywołane nabyciem budynku albo udziału w nim w toku likwidacji, postępowania upadłościowego lub egzekucyjnego przez inny niż spółdzielnia mieszkaniowa podmiot     474
  4.1. Przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w najem     474
  4.2. Roszczenie o wypłatę wartości rynkowej lokalu     477
  4.3. Żądanie zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu     480
  5. Skutki nabycia budynku lub udziału w nim przez spółdzielnię mieszkaniową     482
  Podsumowanie     486
  Wykaz literatury     503
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia