Testament - prawo a praktyka Królestwa Polskiego

W świetle akt notariuszy zgierskich w latach 1826–1875

1 opinia

Format:

ibuk

Książka stanowi pierwsze we współczesnej literaturze kompleksowe opracowanie zagadnienia prawa testamentowego obowiązującego w Królestwie Polskim, przedstawione na tle praktyki, tj. XIX-wiecznych testamentów publicznych, własnoręcznych i tajemnych, znajdujących się w aktach kancelarii notarialnych w Zgierzu (1826–1875). W rozprawie zostały wykorzystane ówcześnie obowiązujące akty prawne (m.in. Kodeks Napoleona, Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego, ustawa o organizacji notariatu) oraz bogata literatura przedmiotu, włącznie z najnowszą.
Dla przybliżenia dzisiejszemu Czytelnikowi obszernego, różnorodnego, a tym samym interesującego materiału, analiza postanowień testamentów oraz przepisów prawa zo-stała poparta cytatami z zachowaniem ich oryginalnego brzmienia.
Autorka kompleksowo omawia konstrukcję instytucji testamentu od strony prawnej, a przy tym łączy materię prawa spadkowego z innymi działami prawa cywilnego, szczególnie osobowego i rodzinnego, dokonuje prawidłowej egzegezy licznych norm ustawowych, jak też, co istotne, konfrontuje je z prawem współczesnym oraz nie waha się przedstawiać własnych trafnych ocen. Książka stanowi wartościową pozycję nie tylko dla historyków prawa, lecz i szerszego kręgu odbiorców. Jest oryginalnym, ważnym poznawczo przejawem erudycji i znajomości epoki.


Liczba stron298
WydawcaWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
ISBN-13978-83-7969-380-1
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

INNE EBOOKI AUTORA

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wykaz skrótów     13
  
  Wstęp     15
  1. Wprowadzenie     15
  2. Terminologia     22
  
  ROZDZIAŁ I. Granice swobody testowania     31
  1. Uwagi wstępne     31
  2. Część obowiązkowa spadku     31
  2.1. Dzieci prawe, dzieci uprawnione i przysposobione     31
  2.2. Dalsi zstępni     32
  2.3. Wstępni     32
  3. Część ustawowa spadku     33
  3.1. Dzieci naturalne prawnie uznane     33
  3.2. Małżonek     35
  4. Skutki niezachowania przez testatora przepisów ograniczających swobodę testowania - zmniejszenie zapisów testamentowych     38
  5. Uwagi o praktyce stosowanej w Zgierzu     39
  6. Posumowanie     43
  
  ROZDZIAŁ II. Wymogi formalne testamentu     45
  1. Wymogi formalne testamentu publicznego     45
  1.1. Uwagi wstępne     45
  1.2. Wymogi formalne bezwzględne     45
  1.2.1. Testament publiczny jako akt zawierający rozporządzenie woli tylko jednej osoby     46
  1.2.2. Wymóg uczestniczenia określonych osób w sporządzaniu aktu     47
  1.2.3. Obowiązek spisania testamentu publicznego przez notariusza     51
  1.2.4. Testament publiczny jako zapis słów dyktowanych przez testatora     53
  1.2.5. Obowiązek odczytania testamentu publicznego w obecności świadków     54
  1.2.6. Obowiązek podpisania testamentu publicznego przez testatora, świadków i notariusza     55
  1.2.7. Właściwość terytorialna działalności notariusza oraz miejsce jego zamieszkania     59
  1.2.8. Zakaz przyjmowania przez notariuszy aktów notarialnych sporządzonych przez określone osoby lub zawierających przysporzenia na ich rzecz     60
  1.2.9. Data i miejsce sporządzenia aktu oraz imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania świadków     61
  1.3. Wymogi formalne względne     65
  1.3.1. Zagadnienie odsyłaczy, dopisków, skreśleń i wpisów między wierszami     65
  1.3.2. Imię i nazwisko oraz miejsce urzędowania notariusza     68
  1.3.3. Imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, stan cywilny testatora oraz świadków wymienionych w art. 11 ON     69
  1.3.4. Język testamentu publicznego     71
  1.3.5. Przejrzystość testamentu publicznego     73
  1.3.6. Wzmianka o wydaniu wyciągu głównego     76
  2. Wymogi formalne testamentu własnoręcznego     78
  2.1. Uwagi wstępne     78
  2.2. Pismo własnoręczne     78
  2.3. Data     80
  2.4. Podpis     82
  2.5. Przedstawienie testamentu Prezesowi Trybunału Cywilnego I Instancji     83
  3. Wymogi formalne testamentu tajemnego     88
  3.1. Uwagi wstępne     88
  3.2. Oświadczenie ostatniej woli     89
  3.2.1. Obowiązek podpisania oświadczenia ostatniej woli przez testatora     89
  3.2.2. Zamknięcie i zapieczętowanie testamentu     90
  3.2.3. Przedstawienie testamentu notariuszowi     91
  3.3. Akt nadpisu     92
  3.3.1. Wymogi formalne bezwzględne     92
  3.3.1.1. Obowiązek spisania aktu nadpisu przez notariusza jednym ciągiem na papierze zawierającym treść testamentu lub kopercie, w której testament został zamknięty     92
  3.3.1.2. Wymóg uczestniczenia w sporządzeniu aktu nadpisu określonych osób     93
  3.3.1.3. Obowiązek podpisania testamentu przez testatora, świadków i notariusza     94
  3.3.1.4. Właściwość terytorialna działalności notariusza oraz miejsce jego zamieszkania     95
  3.3.1.5. Zakaz przyjmowania przez notariuszy aktów notarialnych sporządzanych przez określone osoby lub zawierających przysporzenia na ich rzecz     95
  3.3.1.6. Data i miejsce sporządzenia aktu nadpisu oraz imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania świadków     96
  3.3.2. Wymogi formalne względne     97
  3.3.2.1. Zagadnienie odsyłaczy, dopisków, skreśleń i wpisów między wierszami     97
  3.3.2.2. Imię i nazwisko oraz miejsce urzędowania notariusza     97
  3.3.2.3. Imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, stan cywilny testatora     98
  3.3.2.4. Język aktu nadpisu     99
  3.3.2.5. Przejrzystość aktu nadpisu     99
  3.4. Przedstawienie testamentu Prezesowi Trybunału Cywilnego I Instancji     100
  4. Podsumowanie     102
  
  ROZDZIAŁ III. Zdolność do rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci i jej granice     105
  1. Uwagi wstępne     105
  2. Zdolność do rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci     106
  2.1. Osoby występujące w charakterze testatorów     107
  3. Ograniczenia zdolności do rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci     112
  3.1. Bezwzględna niezdolność do rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci     112
  3.1.1. Osoby chore umysłowo     112
  3.1.2. Małoletni     114
  3.2. Względna niezdolność do rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci     116
  3.2.1. Zakaz czynienia przez małoletniego testatora rozporządzeń względem opiekuna     116
  4. Szczególne ograniczenia w zakresie zdolności czynienia rozporządzeń testamentowych na rzecz małżonka     117
  5. Podsumowanie     120
  
  ROZDZIAŁ IV. Zdolność do otrzymywania majątku przez testament i jej granice     121
  1. Uwagi wstępne     121
  2. Zdolność do dziedziczenia w drodze testamentu     122
  2.1. Wymóg istnienia w chwili otwarcia spadku     122
  2.1.1. Osoby fizyczne     122
  2.1.2. Osoby prawne     126
  2.2. Podmioty powoływane do spadku w charakterze zapisobiorców     127
  2.2.1. Osoby fizyczne     127
  2.2.1.1. Krewni     127
  2.2.1.2. Osoby niespokrewnione     130
  2.2.2. Osoby prawne     134
  3. Niezdolność do dziedziczenia w drodze testamentu     136
  3.1. Bezwzględna niezdolność do dziedziczenia w drodze testamentu     136
  3.1.1. Osoby prawne nieposiadające zezwolenia władzy na dziedziczenie w drodze testamentu     136
  3.1.2. Zapisobiorcy niewłaściwie określeni     137
  3.1.3. Osoby skazane wyrokiem sądowym za przestępstwo     139
  3.2. Względna niezdolność do dziedziczenia w drodze testamentu     140
  3.2.1. Osoby leczące testatora i duchowni     140
  3.2.2. Cudzoziemcy     142
  4. Szczególne ograniczenia możliwości dziedziczenia w drodze testamentu przez dzieci pozamałżeńskie po ich rodzicach     143
  4.1. Dzieci naturalne prawnie uznane     143
  4.2. Dzieci naturalne nieuznane     143
  4.2.1. Dzieci zrodzone z mężczyzny stanu wolnego i niezamężnej kobiety, których nie łączył stosunek pokrewieństwa     143
  4.2.2. Dzieci zrodzone z cudzołóstwa lub kazirodztwa     145
  5. Osoby podstawione     146
  6. Podsumowanie     147
  
  ROZDZIAŁ V Rodzaje rozporządzeń testamentowych     149
  1. Uwagi wstępne     149
  2. Rozporządzenia majątkowe     149
  2.1. Charakterystyka prawna przedmiotu dyspozycji     149
  2.1.1. Prawa majątkowe podlegające dyspozycji testamentowej     149
  2.1.2. Prawa majątkowe mogące być przedmiotem zapisu testamentowego    151
  2.2. Zakres rozporządzenia majątkowego     152
  2.3. Przedmiot rozporządzenia     154
  2.3.1. Nieruchomości     154
  2.3.2. Rzeczy ruchome     157
  2.4. Formy rozporządzeń majątkowych     161
  2.4.1. Zapis ogólny     161
  2.4.1.1. Pozycja prawna zapisobiorcy ogólnego     167
  2.4.1.1.1. Prawo objęcia majątku spadkowego w posiadanie     167
  2.4.1.1.2. Obowiązek wykonania zapisów testamentowych     172
  2.4.1.1.3. Obowiązek spłaty długów i ciężarów spadku     173
  2.4.2. Zapis pod tytułem ogólnym     178
  2.4.2.1. Pozycja prawna zapisobiorcy pod tytułem ogólnym     181
  2.4.2.1.1. Prawo objęcia majątku spadkowego w posiadanie     181
  2.4.2.1.2. Obowiązek wykonania zapisów testamentowych     184
  2.4.2.1.3. Obowiązek spłaty długów i ciężarów spadku     186
  2.4.3. Zapis szczególny     190
  2.4.3.1. Pozycja prawna zapisobiorcy szczególnego     195
  2.4.3.1.1. Prawo objęcia majątku spadkowego w posiadanie     195
  2.4.3.1.2. Obowiązek wykonania zapisów testamentowych     199
  2.4.3.1.3. Obowiązek spłaty długów i ciężarów spadku     200
  2.5. Zapis warunkowy     202
  2.6. Zapis terminowy     206
  2.7. Zapis ponad udział (pod względem szczególnym)     207
  2.8. Substytucje     208
  2.9. Dział majątku spadkowego dokonany w testamencie przez wstępnych na rzecz zstępnych     211
  3. Rozporządzenia natury osobistej     214
  3.1. Nadanie opieki przez testament (ustanowienie opiekuna głównego)     215
  3.2. Ustanowienie opiekuna przydanego (podopiekuna)     217
  3.3. Przysposobienie     221
  3.4. Uznanie dziecka naturalnego     222
  3.5. Zaprzeczenie pochodzenia dziecka zrodzonego w małżeństwie     225
  3.6. Zobowiązania o charakterze moralnym (polecenia)     227
  4. Podsumowanie     228
  
  ROZDZIAŁ VI. Wykonawca testamentu (egzekutor)     231
  1. Uwagi wstępne     231
  2. Mianowanie wykonawcy testamentu (egzekutora)     231
  3. Zdolność do bycia wykonawcą testamentu     233
  4. Prawa i obowiązki wykonawcy testamentu     236
  4.1. Zakres czynności wykonawcy testamentu posiadającego wwiązanie w ruchomości spadkowe     237
  4.2. Zakres czynności wykonawcy testamentu nieposiadającego wwiązania w ruchomości spadkowe     245
  4.3. Zakres czynności wykonawcy testamentu w przypadku powołania większej liczby egzekutorów     247
  4.4. Stanowisko wykonawcy testamentu jako funkcja nieodpłatna     248
  4.5. Wygaśnięcie pełnomocnictwa wykonawcy testamentu     249
  5. Podsumowanie     250
  
  ROZDZIAŁ VII. Upadek mocy prawnej testamentu     253
  1. Uwagi wstępne     253
  2. Odwołanie testamentu     254
  2.1. Odwołanie testamentu w sposób wyraźny     256
  2.2. Odwołanie testamentu w sposób milczący     262
  2.3. Sądowe odwołanie testamentu     265
  3. Upadek zapisu testamentowego     267
  3.1. Upadek zapisu testamentowego z przyczyn leżących po stronie zapisobiorcy     267
  3.2. Upadek zapisu testamentowego z przyczyn leżących w rzeczy zapisanej     269
  4. Skutki odwołania i upadku zapisu testamentowego     270
  5. Utrata przez testatora zdolności testowania po dniu sporządzenia testamentu     273
  5.1. Osoby skazane wyrokiem sądowym za przestępstwo     274
  5.2. Testament samobójców     276
  6. Podsumowanie     278
  
  Zakończenie     279
  Bibliografia     289
  Aneks     295
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia