Ekologia grzebaczowatych (Hymenoptera, Apoidea, Spheciformes) odłogów w Kampinoskim Parku Narodowym

Ekologia grzebaczowatych (Hymenoptera, Apoidea, Spheciformes) odłogów w Kampinoskim Parku Narodowym

1 opinia

Format:

ibuk

Grzebaczowate (Spheciformes) są drapieżnymi żądłówkami, charakteryzującymi się dużą zmiennością morfologiczną. Owady te są szczególnie wrażliwe na zmiany środowiska. Spośród gatunków grzebaczowatych wykazanych z terenu Polski aż 80 (ponad 35%) znajduje się na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych.


Tematyka pracy koncentruje się wokół charakterystyki jakościowej i ilościowej oraz fenologicznej i ekologicznej zgrupowań grzebaczowatych w siedliskach odłogowych Kampinoskiego Parku Narodowego, a także na biologii gatunków i grup ekologicznych, z odniesieniami do oddziałujących na nie czynników biotycznych i abiotycznych. Większość gatunków grzebaczowatych jest związana z siedliskami otwartymi, powstałymi przede wszystkim w wyniku działalności człowieka i ekstensywnego użytkowania przez niego gruntów. Porzucenie tradycyjnej gospodarki rolnej powoduje zarastanie siedlisk otwartych i w efekcie ubożenie fauny grzebaczowatych.


Wyniki przedstawionych badań, potwierdzające teorię, zgodnie z którą różnorodność siedlisk wpływa pozytywnie na bogactwo gatunkowe zwierząt, mogą stanowić wskazówkę przy wyznaczaniu kierunków zarządzania parkami narodowymi. Zalesianie odłogów (siedlisk otwartych) bądź pozostawianie ich do sukcesji naturalnej albo sterowanej ogranicza zmienność siedlisk i w efekcie doprowadza do spadku różnorodności biologicznej na danym terenie.


Liczba stron168
WydawcaWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
ISBN-13978-83-7525-850-9
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

Ciekawe propozycje

Spis treści

  1. WSTĘP     9
  
  1.1. Charakterystyka grzebaczowatych    11
  1.2. Badania dotyczące grzebaczowatych Polski (i Kampinoskiego Parku Narodowego)     13
  1.3. Zakres dotychczasowych badań ekologicznych grzebaczowatych    14
  1.4. Wybór terenu badań    15
  1.5. Cel badań    16
  
  2. TEREN BADAŃ     19
  
  2.1. Wiadomości ogólne    19
  2.2. Położenie    19
  2.3. Klimat    20
  2.4. Charakterystyka klimatyczna sezonów badań     21
  2.5. Ukształtowanie terenu i podłoże geologiczne     24
  2.6. Gleby     25
  2.7. Wody     25
  2.8. Szata roślinna i jej współczesne przemiany     26
  2.9. Fauna Kampinoskiego Parku Narodowego     27
  2.10. Charakterystyka stanowisk badań     27
  2.11. Wykaz stanowisk     28
  
  3. METODY     33
  
  3.1. Opis cech siedliskowych     33
  3.2. Pobór prób grzebaczowatych     44
  3.3. Identyfikacja gatunków oraz ich cechy biologiczne     45
  3.4. Analiza zgrupowań grzebaczowatych i analiza rzadkości gatunków     46
  3.5. Statystyczna analiza danych     49
  
  4. WYNIKI     55
  
  4.1. Ogólna charakterystyka zgrupowania grzebaczowatych na odłogach     55
  4.1.1. Gatunki nowe dla Kampinoskiego Parku Narodowego i Mazowsza     55
  4.1.2. Gatunki zagrożone i rzadkie na odłogach w Kampinoskim Parku Narodowym     55
  4.1.3. Struktura dominacji     61
  4.1.4. Analiza rzadkości gatunków     63
  4.1.5. Preferencje siedliskowe     66
  4.1.6. Preferencje gniazdowe     66
  4.1.7. Preferencje pokarmowe     66
  4.1.8. Elementy zoogeograficzne     68
  4.1.9. Fenologia     68
  4.1.9.1. Fenologia grup siedliskowych     68
  4.1.9.2. Fenologia grup gniazdowych     70
  4.1.9.3. Fenologia gatunków kleptopasożytniczych     72
  4.1.9.4. Gatunki stwierdzone na początku i na końcu badanych sezonów wegetacyjnych     72
  4.2. Charakterystyka warstwy wyjściowej sztucznej sieci neuronowej Kohonena (SOM)    73
  4.2.1. Charakterystyka warunków siedliskowych odpowiadających poszczególnym podklasterom SOM     75
  4.2.1.1. Wiek odłogów i faza sukcesji     75
  4.2.1.2. Kategorie wilgotności gleb     76
  4.2.1.3. Liczba siedlisk towarzyszących     76
  4.2.1.4. Dostępność wolnej powierzchni     78
  4.2.1.5. Liczba gatunków roślin kwiatowych     78
  4.2.2. Charakterystyka ilościowa, jakościowa i ekologiczna grzebaczowatych w próbach przypisanych do poszczególnych podklasterów SOM     78
  4.2.2.1. Liczba i liczebność gatunków     78
  4.2.2.2. Wskaźniki biocenotyczne H’, J’, D, C     78
  4.2.2.3. Gatunki rzadkie i zagrożone     80
  4.2.3. Cechy biologii grzebaczowatych     81
  4.2.3.1. Preferencje siedliskowe     81
  4.2.3.2. Preferencje gniazdowe     81
  4.2.3.3. Preferencje troficzne     85
  4.2.3.4. Gatunki kleptopasożytnicze     90
  4.2.3.5. Rozmiar ciała     91
  4.2.3.6. Liczba generacji     92
  4.3. Podklastery SOM (i odpowiadające im warunki siedliskowe) preferowane przez poszczególne gatunki grzebaczowatych     92
  
  5. DYSKUSJA     99
  
  5.1. Ogólna charakterystyka zgrupowania grzebaczowatych na odłogach     99
  5.1.1. Rodzaje grzebaczowatych     100
  5.1.2. Gatunki nowe dla Kampinoskiego Parku Narodowego, Niziny Mazowieckiej i Polski     101
  5.1.3. Gatunki rzadkie i zagrożone     102
  5.1.4. Dominacja     102
  5.1.5. Analiza rzadkości gatunków     103
  5.1.6. Grupy siedliskowe, gniazdowe i troficzne     104
  5.1.7. Elementy zoogeograficzne     105
  5.1.8. Fenologia grzebaczowatych     105
  5.2. Porównanie klasterów neuronów wyjściowych SOM     108
  5.2.1. Warunki siedliskowe odpowiadające poszczególnym podklasterom neuronów wyjściowych SOM oraz charakterystyka grzebaczowatych w tych podklasterach     109
  5.2.1.1. Wiek i faza sukcesji     109
  5.2.1.2. Liczba gatunków roślin kwiatowych     110
  5.2.1.3. Liczba siedlisk towarzyszących (heterogeniczność otoczenia)     111
  5.2.1.4. Liczba i liczebność gatunków, wskaźniki biocenotyczne H’, J’, D, C    112
  5.2.1.5. Grupy troficzne     112
  5.2.1.6. Wilgotność gleby oraz dostępność wolnej powierzchni a preferencje siedliskowe i sposób gniazdowania grzebaczowatych     113
  5.2.1.7. Preferencje siedliskowe    116
  5.2.1.8. Gatunki kleptopasożytnicze    116
  5.2.1.9. Rozmiar ciała    116
  5.2.1.10. Liczba generacji     118
  5.2.2. Podklastery SOM (i odpowiadające im warunki siedliskowe) preferowane przez poszczególne gatunki grzebaczowatych     119
  5.2.3. Odłogi i ochrona różnorodności biologicznej     125
  
  6. PODSUMOWANIE     129
  
  BIBLIOGRAFIA     133
  WYKAZ TABEL / LIST OF TABLES     153
  WYKAZ RYCIN / LIST OF FIGURES     157
  SUMMARY     163
  PODZIĘKOWANIA     165
  OD REDAKCJI     167
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia