Historia Polski 1572-1795

Historia Polski 1572-1795

2 oceny

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

39,95

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

TA KSIĄŻKA JEST W ABONAMENCIE

Już od 19,90 zł miesięcznie za 5 ebooków!

WYBIERZ SWÓJ ABONAMENT

Pierwsza synteza historii Polski nowożytnej uwzględniająca wyniki najnowszych badań po otwarciu archiwów i bibliotek byłego ZSRR!

• nowoczesny wykład historii Polski od śmierci Zygmunta Augusta do III rozbioru,
• oddzielna część poświęcona kulturze i społeczeństwu Rzeczypospolitej, w tym m.in. ustrojowi, administrowaniu państwem, podziałom religijnym i narodowościowym oraz sztuce,
• faktografia polityczna, czyli szczegółowy wykład dziejów politycznych Rzeczypospolitej,
• fascynujące rozważania o różnych wielkich problemach, np. kształtowaniu się poczucia narodowej tożsamości u szlachty, wyznacznikach kultury sarmatyzmu, kontaktach z krajami ościennymi, relacjach państwo–Kościoły,
• przedstawienie mozaiki wielokulturowego, wielonarodowego państwa,
• wyczerpujące odpowiedzi na trudne pytania dotyczące wspólnej historii polsko-litewsko-ukraińsko-białoruskiej,
• odważne podjęcie tematów najbardziej kontrowersyjnych.

Lektura obowiązkowa dla studentów wydziałów humanistycznych, ambitnych licealistów i miłośników przeszłości Polski.


Liczba stron1008
WydawcaWydawnictwo Naukowe PWN
ISBN-13978-83-01-15592-6
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

INNE EBOOKI AUTORA

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp    25
  
  CZĘŚĆ PIERWSZA. Państwo – społeczeństwo – kultura    31
  
    Rozdział I. Fizjonomia Rzeczypospolitej    31
      1. Nazwa, godła, stolice    31
        1.1. Nazwa    31
        1.2. Godło i herby ziemskie    32
        1.3. Stolice    33
      2. Położenie i warunki naturalne    34
        2.1. Położenie geograficzne    34
        2.2. Warunki naturalne    34
        2.3. Położenie geopolityczne    36
        2.4. Region Europy Środkowo-Wschodniej    36
      3. Terytorium    36
        3.1. Obszar państwa    36
        3.2. Podziały administracyjne i sądowe    38
          3.2.1. Korona    39
          3.2.2. Wielkie Księstwo Litewskie    39
      4. Rzeczpospolita federacyjna    40
        4.1. Wielkopolska i Małopolska    42
        4.2. Mazowsze    42
        4.3. Wielkie Księstwo Litewskie    43
        4.4. Ruś    43
        4.5. Ukraina    44
        4.6. Prowincje i lenna regionu bałtyckiego    45
          4.6.1. Prusy Królewskie    46
          4.6.2. Warmia    47
          4.6.3. Terytoria lenne nad Bałtykiem    47
        4.7. Terytoria pograniczne    51
        4.8. Lenna naddunajskie (Multany)    53
      5. Opanowanie przestrzeni    54
        5.1. Pomiary i rozwój kartografii    54
        5.2. Odległości    56
        5.3. Szlaki komunikacyjne    56
        5.4. Przestrzeń władzy    58
      6. Granice    59
        6.1. Techniczne aspekty wyznaczania granic    59
        6.2. Granice kulturowe i administracyjne    60
        6.3. Obrona granic    61
      7. Zmiany terytorium i granic do końca XVIII w.    63
        7.1. Zmiany administracyjne u schyłku Rzeczypospolitej    64
          7.1.1. Reforma administracyjna Sejmu Czteroletniego    64
          7.1.2. Ustawodawstwo grodzieńskie    65
          7.1.3. Rozbiory Rzeczypospolitej (1772, 1793, 1795)    65
  
    Rozdział II. Ustrój i system rządów    66
      1. Terminologia ustrojowa    66
      2. Porządki prawnopolityczne ustroju mieszanego    68
        2.1. Interregnum    68
        2.2. Instytucje i procedury bezkrólewia    69
      3. Centralne instytucje władzy    73
        3.1. Król – kompetencje    73
        3.2. Ograniczenia i zobowiązania króla elekcyjnego    77
        3.3. Źródła dochodów królewskich    78
        3.4. Obraza majestatu    79
        3.5. Dwór królewski    80
        3.6. Kancelaria królewska i sekretariat    82
      4. Centralne urzędy Rzeczypospolitej    82
        4.1. Urzędy Wielkiego Księstwa Litewskiego    83
        4.2. Hierarchia urzędów centralnych    83
        4.3. Nominacja na urzędy    85
        4.4. Kompetencje urzędników centralnych    85
        4.5. Próby modernizacji zarządu centralnego za Wettinów    86
      5. Administracja terenowa    87
        5.1. Starostwo    87
        5.2. Urzędy ziemskie    88
        5.3. Awanse urzędnicze    89
        5.4. Sprzedaż urzędów    90
        5.5. Administracja państwowa a prywatna    90
      6. System parlamentarny    91
        6.1. Tradycje parlamentarne Korony i Litwy    91
        6.2. Sejm walny    92
        6.3. Trzy stany sejmujące    93
        6.4. Organizacja sejmu    98
        6.5. Tryb obradowania    100
        6.6. Liberum veto    102
        6.7. Sejm konny    103
      7. Konfederacja i rokosz    103
        7.1. Geneza konfederacji    103
        7.2. Konfederacja generalna    104
        7.3. Rokosz    106
      8. Generały i konwokacje litewskie    107
        8.1. Sejmiki generalne    107
        8.2. Konwokacje litewskie    108
      9. Sejmiki    109
        9.1. Rodzaje sejmików    109
        9.2. Rządy sejmikowe    111
        9.3. Klientelizm sejmikowy    112
      10. Ku monarchii konstytucyjnej    114
        10.1. Program reform    114
        10.2. Reformy pierwszych lat panowania Stanisława Augusta    114
          10.2.1. System rządów    114
          10.2.2. Projekt ,,ucalenia’’ unii Korony i Litwy    115
        10.3. Ustawodawstwo sejmu delegacyjnego (1767–1768)    116
        10.4. Ustawodawstwo sejmu rozbiorowego (1773–1775)    117
        10.5. Sejmy w latach 1776–1786    118
        10.6. Sejm Czteroletni. Pierwszy etap prac (1788–1790)    119
        10.7. Ustawa rządowa z 1791 r. i dalsze ustawodawstwo Sejmu Czteroletniego    120
        10.8. Najważniejsze postanowienia Ustawy rządowej z 1791 r.    121
          10.8.1. Ustrój i władze centralne    121
          10.8.2. Instytucje parlamentarne    123
          10.8.3. Stosunki polsko-litewskie w ustawodawstwie Sejmu Czteroletniego    124
        10.9. Ustawodawstwo sejmu grodzieńskiego z 1793 r.    125
          10.9.1. Ustawodawstwo ustrojowe    125
          10.9.2. Stosunki polsko-litewskie w ustawodawstwie targowickim    126
      11. Ustrój insurekcji kościuszkowskiej    126
        11.1. Władze centralne    127
        11.2. Administracja terenowa    127
        11.3. Stosunki polsko-litewskie w aktach insurekcji    128
      12. Koncepcje ustrojowe po utracie niepodległości    128
  
    Rozdział III. Trzy filary władzy: sądownictwo, skarbowość, wojsko    130
      1. Dziedzictwo monarchii stanowej    130
      2. Kodyfikacje i źródła prawa    131
      3. Sądownictwo    132
        3.1. Sądy zadworne i sąd sejmowy    132
        3.2. Sądownictwo szlacheckie    133
          3.2.1. Sądownictwo pierwszego szczebla – ziemskie, grodzkie i podkomorskie    133
          3.2.2. Trybunały    134
          3.2.3. Sądy specjalne    135
        3.3. Sądy miejskie i wiejskie    135
        3.4. Palestra    136
        3.5. Skuteczność wymiaru sprawiedliwości    137
        3.6. Reformy systemu prawnego na Sejmie Czteroletnim    138
          3.6.1. Sądownictwo szlacheckie    138
          3.6.2. Sąd sejmowy    139
          3.6.3. Sądownictwo miejskie i asesorie    139
          3.6.4. Sądownictwo wiejskie    139
        3.7. Sądy karne insurekcji kościuszkowskiej    139
      4. Skarbowość i finanse    140
        4.1. Rozwój skarbowości w Rzeczypospolitej XVI–XVIII w.    140
        4.2. Organizacja władz skarbowych    141
        4.3. Skarb nadworny a skarb publiczny    142
        4.4. Publiczne a prywatne dochody króla    144
        4.5. Dochody skarbu nadwornego    145
        4.6. Dochody skarbu Rzeczypospolitej    146
        4.7. Reformy skarbowości w XVII–XVIII w.    147
        4.8. Obciążenia finansowe duchowieństwa katolickiego    149
      5. Wojskowość    151
        5.1. Organizacja wojska państwowego w XVI–XVII w.    151
        5.2. Formacje    153
        5.3. Dowództwo    156
        5.4. Skład społeczny wojska    160
        5.5. Udział mieszczan w obronie Rzeczypospolitej    161
        5.6. Rekrutacja do wojska    162
        5.7. Kwalifikacje fachowe    162
        5.8. Żołd i zaopatrzenie    163
        5.9. Modernizacja armii w XVIII w.    164
  
    Rozdział IV. Państwo a Kościoły    169
      1. Stosunki państwo–Kościoły w Rzeczypospolitej nowożytnej    169
        1.1. Teoria konfesjonalizacji    169
        1.2. Konfederacja warszawska (1573)    171
        1.3. Równouprawnienie wyznaniowe jako zasada ustrojowa    172
        1.4. Równouprawnienie czy tolerancja?    172
      2. Kościoły chrześcijańskie w Rzeczypospolitej XVI–XVIII w.    173
        2.1. Kościół rzymskokatolicki    173
        2.2. Kościoły ewangelickie (reformacyjne)    177
          2.2.1. Kościół ewangelicko-reformowany    179
          2.2.2. Kościół ewangelicko-augsburski (luterański)    182
        2.3. Kościoły tradycji wschodniej    183
          2.3.1. Kościół ortodoksyjny (prawosławny)    183
          2.3.2. Unia brzeska (1596)    185
          2.3.3. Kościół greckokatolicki (unicki)    187
          2.3.4. Kościół prawosławny (ortodoksyjny) po unii brzeskiej    187
          2.3.5. Kościół ormiański    188
        3. Ewolucja polityki wyznaniowej XVI–XVIII w.    189
          3.1. Polityka wyznaniowa dwóch pierwszych królów elekcyjnych    189
          3.2. Zygmunt III i kontrreformacja    192
          3.3. Konwersje na katolicyzm za Wazów    197
          3.4. Polityka wyznaniowa Władysława IV    199
          3.5. Próba pojednania wyznań – Colloquium Charitativum (1645)    201
          3.6. Ustawy antyariańskie    203
          3.7. Ograniczenia praw publicznych dysydentów    205
          3.8. Sytuacja dysydentów w czasach saskich    206
          3.9. Sprawa dysydencka za Stanisława Augusta    208
          3.10. Oświecony katolicyzm    210
          3.11. Konfesjonalizacja katolicka    212
  
    Rozdział V. Gospodarka    213
      1. Miejsce Rzeczypospolitej w gospodarce europejskiej    213
        1.1. Specyfika gospodarcza Rzeczypospolitej    213
        1.2. Podział Europy wzdłuż linii Łaby?    214
        1.3. Regiony gospodarcze Rzeczypospolitej    214
        1.4. Gospodarka polska a europejska – główne etapy i czynniki zmian    215
      2. Kryzys XVII w.    216
        2.1. Kryzys monetarny    217
        2.2. Globalny kryzys XVII w.    218
        2.3. Merkantylizm    220
          2.3.1. Ekonomiści Rzeczypospolitej wobec kryzysu monetarnego    220
          2.3.2. Recepty na przezwyciężenie kryzysu    222
      3. Handel    222
        3.1. Organizacja handlu i bankowości    222
        3.2. Miejsce Rzeczypospolitej w handlu europejskim    223
        3.3. Specyfika handlowa prowincji i regionów    224
        3.4. Jarmarki i kontrakty    225
      4. Transport    226
        4.1. Transport lądowy    226
        4.2. Transport rzeczny    227
        4.3. Transport morski    227
      5. Rolnictwo    228
        5.1. Metody uprawy i narzędzia    229
        5.2. Etapy zmian gospodarki folwarcznej w XVI–XVII w.    229
      6. Ogrodnictwo i sadownictwo    230
      7. Hodowla    231
      8. Leśnictwo    232
        8.1. Ochrona lasu    233
        8.2. Bartnictwo i pszczelarstwo    233
      9. Gospodarka rybna    234
      10. Rzemiosło    234
        10.1. Organizacja rzemiosła i postęp technologiczny    234
        10.2. Główne etapy i tendencje zmian    235
      11. Przemysł    236
        11.1. Sukiennictwo    236
          11.1. Sukiennictwo    236
          11.2. Przemysł wydobywczy    236
          11.3. Hutnictwo i metalurgia    238
        12. Zmiany gospodarcze w XVIII w.    238
          12.1. Recesja 2. poł. XVII – pocz. XVIII w.    238
          12.2. Odbudowa gospodarcza w epoce saskiej    239
          12.3. Epoka stanisławowska    242
  
    Rozdział VI. Społeczeństwo    250
      1. Zmiany zaludnienia od końca XVI do końca XVIII w.    250
        1.1. Wiarygodność danych demograficznych    252
      2. Podziały stanowe    253
        2.1. Czynniki zmian struktury społecznej w XVI–XVIII w.    254
      3. Stan szlachecki    255
        3.1. Ekskluzywizm szlachecki    255
        3.2. Liczebność szlachty    256
        3.3. Obywatelstwo    256
        3.4. Czynniki rozpadu stanu szlacheckiego    258
        3.5. Podziały ekonomiczne szlachty    258
        3.6. Magnateria    259
        3.7. Specyfika patronatu magnackiego w Wielkim Księstwie Litewskim i na Ukrainie    262
        3.8. Grupy na pograniczu stanu szlacheckiego    263
      4. Duchowieństwo – stan czy stany?    267
        4.1. Stan duchowny – duchowieństwo katolickie    267
        4.2. Wewnętrzne podziały stanu duchownego    267
        4.3. Duchowieństwo innych wyznań chrześcijańskich    270
      5. Stan mieszczański?    271
        5.1. Wielkość miast i poziom urbanizacji    271
        5.2. Wewnętrzne podziały stanu mieszczańskiego    274
        5.3. Spadek udziału mieszczaństwa w życiu publicznym    277
        5.4. Metody korumpowania elit miejskich    278
        5.5. Upadek ekonomiczny miast    279
      6. Stan chłopski?    279
        6.1. Podziały chłopstwa    280
        6.2. Zróżnicowanie regionalne ludności wiejskiej    281
      7. Grupy etniczno-prawne    283
        7.1. Szkoci    285
        7.2. Ormianie    285
        7.3. Karaimi    286
        7.4. Żydzi    287
      8. Grupy poza prawem    290
        8.1. Romowie (Cyganie)    290
        8.2. Margines społeczny – ludzie luźni    291
      9. Podziały etniczne i wyznaniowe    292
        9.1. Naród jako problem badawczy    292
        9.2. Struktura etniczna ludności Rzeczypospolitej    293
        9.3. Wielokulturowość    295
        9.4. Narody Królestwa Polskiego    295
        9.5. Narody Wielkiego Księstwa Litewskiego    297
        9.6. Ewolucja stosunków wyznaniowych    299
        9.7. Struktura społeczna i etniczna ewangelików polskich i litewskich    300
        9.8. Unarodowienie prawosławia    303
      10. Wieloetniczność i wielokulturowość w miastach    304
        10.1. Tumulty    305
      11. Zmiany struktury społecznej w epoce oświecenia    307
        11.1. Upadek patronatu magnackiego    307
        11.2. Miasta i mieszczaństwo    308
        11.3. Inteligencja    312
      12. Reformy chłopskie w XVIII w.    313
        12.1. Nowe zasady użytkowania gruntów    313
        12.2. Reformy wiejskie Sejmu Czteroletniego    313
        12.3. Reformy chłopskie insurekcji kościuszkowskiej    314
      13. Oświeceniowy naród obywatelski    315
        13.1. Zmiana pojęcia narodu    315
        13.2. Naród i obywatele    316
        13.3. Koniec narodu państwowego    318
  
    Rozdział VII. Więzi społeczne i warunki życia    319
      1. Rodzina i małżeństwo    319
        1.1. Rodzina    319
        1.2. Małżeństwo    320
        1.3. Miejsce kobiet w rodzinie i społeczeństwie    320
        1.4. Długość życia i prokreacja    323
        1.5. Kuratela    324
        1.6. Pokrewieństwa    325
        1.7. Klientelizm i patronat    325
        1.8. Rytuały życia społecznego    326
        1.9. Wychowanie i socjalizacja    329
      2. Środowiska społeczne    331
        2.1. Wieś    331
        2.2. Miasto    332
        2.3. Dwory szlacheckie i magnackie    332
      3. Wyznaniowe instytucje więzi społecznej    332
        3.1. Parafia    333
        3.2. Prawosławne bractwa cerkiewne    334
        3.3. Zbory i synody ewangelickie    335
      4. Opieka społeczna    335
        4.1. Etapy i tendencje zmian    335
        4.2. Katolicka opieka społeczna    336
        4.3. Ewangelicka opieka społeczna    337
        4.4. Opieka społeczna w grupach etniczno-prawnych    338
      5. Higiena i zdrowotność    339
        5.1. Higiena osobista    339
        5.2. Epidemie i zarazy    340
        5.3. Rozwój medycyny    341
        5.4. Środki lecznicze    342
      6. Standard życia    343
        6.1. Jakość a styl życia    343
        6.2. Odżywianie    343
        6.3. Styl życia    345
      7. Mieszkanie    347
        7.1. Siedziby szlacheckie    347
        7.2. Pałace i zamki    348
        7.3. Budownictwo chłopskie    349
        7.4. Zaścianek    350
        7.5. Budownictwo mieszczańskie    350
      8. Odzież i fryzury    351
        8.1. Strój szlachecki    352
        8.2. Strój mieszczański    354
        8.3. Stroje obce    354
        8.4. Odzież chłopska    355
        8.5. Fryzury    356
        8.6. Oświeceniowy przełom obyczajowy – „wąsy i peruka’’    357
  
    Rozdział VIII. Kultura i ideologia    358
      1. Modele kultury    358
      2. Kultura szlachecka a sarmatyzm    359
        2.1. Mity etnogenetyczne    360
        2.2. Sarmacki ogląd świata    363
        2.3. Stosunek do obcych    364
        2.4. Sarmacka obyczajowość i mentalność    365
        2.5. Szlachecki system wartości    366
        2.6. Wolność a liberum veto    370
        2.7. Trzy nurty szlacheckiej ideologii politycznej    371
        2.8. Regalizm. Model idealnego władcy    372
        2.9. Ideologia polityczna schyłkowego sarmatyzmu    374
        2.10. Konstytucjonalizm a neostoicyzm    374
      3. Kultura miejska w Rzeczypospolitej XVI–XVII w.    379
        3.1. Mieszczańska ideologia    380
        3.2. Mieszczański system wartości i wzorce osobowe    380
        3.3. Mieszczańska ideologia polityczna    382
        3.4. Sarmatyzacja mieszczaństwa    382
        3.5. Miasta jako ośrodki kultury    383
      4. Kultura popularna – kultura ludowa    385
        4.1. Twórcy kultury popularnej    385
        4.2. Cechy charakterystyczne kultury popularnej    386
        4.3. Zasięg społeczny kultury popularnej    386
      5. Folklor    387
        5.1. Folklor szlachecki    388
        5.2. Dwór szlachecki jako instytucja kultury    389
      6. Religijność    389
        6.1. Religijność masowa w końcu XVI w.    391
        6.2. Metody duszpasterstwa    392
        6.3. Folkloryzacja katolicyzmu    393
      7. Oświecenie – przełom ideologiczny i kulturowy    395
        7.1. Założenia i system wartości    395
        7.2. Swojskość i cudzoziemszczyzna    396
        7.3. Przemiany ideologii politycznej    398
      8. Rehabilitacja sarmatyzmu    401
    Rozdział IX. Komunikacja społeczna – szkolnictwo – alfabetyzacja    403
      1. System komunikacji społecznej w XVI–XVIII w.    403
        1.1. Kultura żywego słowa    404
        1.2. Punkty kontaktów społecznych    405
        1.3. Rola miast w systemie komunikacji    407
        1.4. Poczta    409
        1.5. Cenzura informacji    412
      2. Języki komunikacji    415
        2.1. Latinitas    415
        2.2. Wielojęzyczność    415
        2.3. Polonizacja    418
        2.4. Rozwój polszczyzny literackiej    420
        2.5. Oświeceniowe tendencje unifikacyjne    421
      3. Piśmienność i alfabetyzacja    423
        3.1. Drukarstwo i czytelnictwo    423
        3.2. Obieg rękopiśmienny    428
        3.3. Prasa    430
      4. Oświata    432
        4.1. Edukacja dziewcząt    432
        4.2. Wyznaniowy charakter szkolnictwa    433
      5. Szkolnictwo katolickie    434
        5.1. Szkoły parafialne    434
        5.2. Szkolnictwo zakonne – kolegia    435
        5.3. Szkolnictwo wyższe    438
      6. Szkolnictwo ewangelickie    440
        6.1. Gimnazja luterańskie w Prusach Królewskich    440
        6.2. Ewangelicko-reformowane gimnazja szlacheckie    441
        6.3. Gimnazja w Rakowie i Lesznie    442
      7. Szkolnictwo prawosławne    442
        7.1. Szkoły brackie    442
        7.2. Akademia w Ostrogu    443
        7.3. Akademia Kijowsko-Mohylańska    443
        7.4. Szkoły hospodarskie w Mołdawii i na Wołoszczyźnie    443
      8. Szkolnictwo grup etniczno-prawnych    444
        8.1. Szkoły żydowskie    444
        8.2. Szkolnictwo tatarskie    445
      9. Studia zagraniczne    445
      10. Kształcenie wojskowe. Projekty szkoły rycerskiej w Rzeczypospolitej XVI–XVII w.    446
      11. Reformy szkolnictwa w XVIII w.    447
        11.1. Reformy szkolnictwa zakonnego    447
        11.2. Reforma pijarska i Collegium Nobilium    449
        11.3. Reformy szkolnictwa wojskowego    449
        11.4. Reformy Komisji Edukacji Narodowej    451
  
    Rozdział X. Sztuka – nauka – literatura    456
      1. Terminologia i periodyzacja    456
        1.1. Renesans – reformacja – przełom renesansowy    457
        1.2. Sztuka i literatura między renesansem a barokiem    458
      2. Manieryzm    458
        2.1. Architektura i sztuki plastyczne    459
        2.2. Literatura    462
        2.3. Muzyka    464
      3. Barok    466
        3.1. Sarmatyzm a barok    466
        3.2. Zasięg społeczny i geograficzny kultury baroku    468
        3.3. Wczesny barok (1600–1630)    469
      4. Dojrzały barok (1630–1670)    470
        4.1. Architektura i sztuki plastyczne    470
        4.2. Mecenat królewski i propaganda władzy    475
        4.3. Literatura piękna    477
        4.4. Nauka    479
        4.5. Teatr    482
        4.6. Muzyka    483
      5. Późny barok i rokoko (1670–1770)    488
        5.1. Architektura i sztuki plastyczne    488
        5.2. Literatura i piśmiennictwo    491
        5.3. Nauka    492
        5.4. Muzyka i teatr    492
        5.5. Początki oświecenia    493
      6. Epoka stanisławowska    496
        6.1. Zmiany cywilizacyjne    496
        6.2. Międzynarodowa propaganda polskich reform    498
        6.3. Drogi przenikania oświecenia do Polski stanisławowskiej    498
        6.4. Elity miejskie w epoce oświecenia    499
        6.5. Warszawa i prowincja    500
        6.6. Mecenat    500
        6.7. Architektura i sztuki plastyczne    502
        6.8. Klasycyzm (1770–1800)    503
        6.9. Sztuka użytkowa    505
        6.10. Literatura    505
        6.11. Nauka    507
        6.12. Muzyka i teatr    508
  
  CZĘŚĆ DRUGA. Wydarzenia polityczne    513
  
    Rozdział I. Kształtowanie się monarchii elekcyjnej    513
      1. Rzeczpospolita w Europie    513
        1.1. Sąsiedzi    513
        1.2. Dwa bieguny rywalizacji europejskiej    515
          1.2.1. Sprawa wschodnia    515
          1.2.2. Kwestia bałtycka    516
          1.2.3. Problemy: tatarski i kozacki    518
      2. Rzeczpospolita federacyjna. Korona a Wielkie Księstwo Litewskie po unii    518
        2.1. Dalszy ciąg sporów o unię    518
        2.2. Prawnoustrojowe konsekwencje unii    519
        2.3. Doświadczenia pierwszych bezkrólewi w stosunkach polsko-litewskich    521
      3. Pierwsze bezkrólewie (1572–1574)    521
        3.1. Przygotowania do wolnej elekcji    522
        3.2. Panowie rady    524
        3.3. Zjazdy senatorów    525
        3.4. Zjazdy partykularne i konfederacje szlacheckie w Koronie    525
        3.5. Zjazd w Kaskach    527
        3.6. Zjazdy litewskie    528
        3.7. Konwokacja    528
        3.8. Naprawa Rzeczypospolitej i korektura praw    529
        3.9. Prymas interreksem    530
        3.10. Sprawa konfederacji warszawskiej    531
        3.11. Wolna elekcja viritim    532
          3.11.1. Kandydaci do tronu    532
          3.11.2. Sylwetka kandydata francuskiego    535
        3.12. Elekcja Henryka Walezego    537
        3.13. Spór o zobowiązania elekta    539
        3.14. Skutki wolnej elekcji    539
        3.15. Poselstwo polskie do Francji    540
      4. Panowanie Henryka Walezego (1573–1574)    541
        4.1. Początek rządów    541
        4.2. Zaplecze polityczne    543
        4.3. Ucieczka do Francji    544
        4.4. Francja i Rzeczpospolita po ucieczce Walezego    546
        4.5. Ocena potomnych i historiografii    546
        4.6. Czarna legenda Walezego    546
      5. Drugie bezkrólewie (1574–1575)    547
        5.1. Zamęt po ucieczce Henryka Walezego    547
        5.2. Zjazd konwokacyjny w Warszawie i poselstwo do Francji    547
        5.3. Zjazd w Stężycy    548
        5.4. Wielkie Księstwo Litewskie i Prusy a Korona w czasie drugiego bezkrólewia    549
        5.5. Konwokacja zwołana przez prymasa    550
        5.6. Sejm elekcyjny    550
        5.7. Sylwetka kandydata siedmiogrodzkiego    551
        5.8. Zabiegi Batorego o koronę Rzeczypospolitej    552
        5.9. Podwójna elekcja (1575)    553
        5.10. Francja i Turcja wobec elekcji Stefana Batorego    554
        5.11. Zjazd jędrzejowski    554
        5.12. Poselstwa polskie do Siedmiogrodu    556
        5.13. Koronacja Anny Jagiellonki i Stefana Batorego    557
      6. Panowanie Stefana Batorego (1576–1586)    558
        6.1. Początek rządów. Wojna z Gdańskiem    558
        6.2. Trybunał Koronny    561
        6.3. Zmiany w elicie władzy    561
        6.4. Kariera Jana Zamoyskiego    563
        6.5. Przygotowania do wojny z Moskwą    564
          6.5.1. Reformy wojskowe    565
          6.5.2. Pacyfikacja Kozaczyzny    566
          6.5.3. Dyplomatyczne przygotowanie wojny z Moskwą    566
        6.6 Wojny z Moskwą (1579–1582)    567
          6.6.1 Kampania połocka (1579)    567
          6.6.2. Wyprawa na Wielkie Łuki (1580)    570
          6.6.3. Kampania pskowska (1581)    571
          6.6.4. Rozejm w Jamie Zapolskim (1582)    573
        6.7. Dyplomacja i polityka zagraniczna po wojnie z Moskwą    574
        6.8. Sytuacja wewnętrzna po wojnach z Moskwą    574
        6.9. Plany ligi antytureckiej    575
        6.10. Stosunki polsko-moskiewskie (1583–1586)    577
        6.11. Zaplecze polityczne i system i rządów    578
          6.11.1. Rządy triumwiratu magnackiego    579
          6.11.2. Egzekucja Samuela Zborowskiego    580
          6.11.3. Konwokacja senatorów w Lublinie (1584)    581
          6.11.4. Sprawa Zborowskich na sejmie (1585)    582
          6.11.5. Konflikt króla ze szlachtą. Wzrost znaczenia magnaterii    582
        6.12. Plany unii polsko-moskiewskiej    584
        6.13. Życie prywatne Stefana Batorego    584
        6.14. Ocena potomnych i historiografii    585
  
    Rozdział II. Monarchia dwóch pierwszych Wazów    586
      1. Trzecie bezkrólewie (1586–1587)    586
        1.1. Podziały w elicie władzy    586
        1.2. Sejmiki przedkonwokacyjne    586
        1.3. Konwokacja    587
        1.4. Podwójna elekcja (1587)    587
        1.5. Sylwetki elektów    588
        1.6. Traktat kalmarski    589
        1.7. Wojna o koronę    590
        1.8. Przybycie Zygmunta Wazy do Gdańska    590
      2. Panowanie Zygmunta III Wazy (1587–1632)    591
        2.1. Koronacja i początki rządów    591
        2.2. Bitwa pod Byczyną    591
        2.3. Wielkie Księstwo Litewskie a Korona w czasie trzeciego bezkrólewia    592
        2.4. Sejm pacyfikacyjny (1589)    593
        2.5. Pozycja międzynarodowa Zygmunta Wazy    593
          2.5.1. Traktat bytomsko-będziński    594
          2.5.2. Przesłanki sojuszu z Habsburgami    594
          2.5.3. Sumy neapolitańskie    596
          2.5.4. Polityka Habsburgów wobec Rzeczypospolitej    596
          2.5.5. „Praktyki’’ Zygmunta III Wazy z Habsburgami    597
        2.6. Polityka wewnętrzna    598
          2.6.1. Dwór a opozycja (1591–1592)    598
          2.6.2. Sejm inkwizycyjny    598
          2.6.3. Problem Ukrainy    599
          2.6.4. Polityczna geneza i konsekwencje unii brzeskiej (1596)    601
        2.7. Polityka zagraniczna    601
          2.7.1. Rzeczpospolita wobec Turcji i Chanatu Krymskiego    602
          2.7.2. „Awantury mołdawskie’’    603
          2.7.3. Sprawy szwedzkie po śmierci Jana III Wazy    604
          2.7.4. Wojna domowa w Szwecji (1598)    605
          2.7.5. Przejęcie tronu szwedzkiego przez Karola IX    605
          2.7.6. Wojna w Inflantach (1601–1611)    606
          2.7.7. Rzeczpospolita a Moskwa (1603–1618)    606
        2.8. Wewnętrzne skutki wojen ofensywnych    610
          2.8.1. Rokosz sandomierski (1606–1608)    610
          2.8.2. Konsekwencje ustrojowe rokoszu    613
          2.8.3. Polityczne znaczenie konfederacji wojskowych    614
        2.9. Rzeczpospolita wobec wojny trzydziestoletniej    615
          2.9.1. Cecora i Chocim (1620–1621)    616
          2.9.2. Nielegalna reaktywacja hierarchii prawosławnej    617
          2.9.3. Zabiegi o pomoc Habsburgów i papiestwa    618
          2.9.4. Śląsk a Polska    618
          2.9.5. Niebezpieczeństwo ze strony Szwecji    619
          2.9.6. Dyplomacja szwedzka przeciw Rzeczypospolitej    620
          2.9.7. Wojna w Inflantach i Prusach    621
          2.9.8. „Spisek orleański’’    623
          2.9.9. Admiralicja Sewilska    623
          2.9.10. Rozejm w Altmarku (1629)    624
          2.9.11. Habsburgowie i Francja wobec Rzeczypospolitej    625
        2.10. Zaplecze polityczne i system rządów Zygmunta III Wazy    625
        2.11. Życie prywatne i polityka dynastyczna Zygmunta III Wazy    627
        2.12. Ostatnie lata rządów Zygmunta III Wazy    627
        2.13. Ocena potomnych i historiografii    628
      3. Czwarte bezkrólewie (1632–1633)    629
        3.1. Projekty reformy elekcji    629
        3.2. Zagrożenie zewnętrzne    630
        3.3. Wielkie Księstwo Litewskie wobec bezkrólewia    630
        3.4. Eksorbitancje i urazy    631
        3.5. Konwokacja    631
        3.6. Sejm elekcyjny    632
        3.7. Elekcja Władysława Wazy    633
        3.8. Przysięga elekta    633
        3.9. Sylwetka elekta    633
      4. Panowanie Władysława IV Wazy (1633–1648)    636
        4.1. Polityka zagraniczna w pierwszych latach rządów    636
          4.1.1. Wojna smoleńska z Moskwą (1633–1634)    636
          4.1.2. Zagrożenie tureckie    638
          4.1.3. Plany odzyskania korony dziedzicznej i wojny ze Szwecją    639
          4.1.4. Wielkie plany (1635–1636)    640
          4.1.5. Polityka bałtycka    641
          4.1.6. Emancypacja Prus Książęcych    642
        4.2. Polityka wewnętrzna    642
          4.2.1. Zabiegi o domenę królewską    642
          4.2.2. Kawaleria Najświętszej Marii Panny    642
        4.3. Powrót do sojuszu z Habsburgami    643
          4.3.1. Efekty sojuszu z Habsburgami    644
          4.3.2. Traktat neapolitański    644
        4.4. Zwrot ku Francji    646
        4.5. Polityczna geneza i znaczenie Colloquium Charitativum    647
        4.6. Ostatnie lata rządów    648
          4.6.1. Początki odrębności Ukrainy    648
          4.6.2. Powstania kozackie    650
          4.6.3. Stosunki z Chanatem Krymskim i plany wojny z Turcją    652
        4.7. Zaplecze polityczne i system rządów Władysława IV    653
        4.8. Życie prywatne Władysława IV    656
        4.9. Ocena potomnych i historiografii    657
        4.10. Bilans rządów czterech pierwszych królów elekcyjnych    658
  
    Rozdział III. Czasy kryzysu i odbudowy    660
      1. Rzeczpospolita w Europie 2. poł. XVII w.    660
        1.1. Sytuacja międzynarodowa    660
        1.2. Kryzys Rzeczypospolitej – straty ludnościowe i terytorialne    660
        1.3. Początek erozji ustrojowej    662
        1.4. Spadek znaczenia międzynarodowego Rzeczypospolitej    662
        1.5. Wzrost pozycji Moskwy    664
        1.6. Bilans XVII w. w sytuacji międzynarodowej    665
      2. Rzeczpospolita federacyjna    665
        2.1. Wielkie Księstwo Litewskie a Korona w 2. poł. XVII w.    665
          2.1.1. Tendencje separatystyczne na Litwie    665
          2.1.2. Dążenia do integracji prawnej?    666
        2.2. Projekt emancypacji politycznej Ukrainy    666
      3. Piąte bezkrólewie (1648)    667
        3.1. Konwokacja i elekcja Jana Kazimierza    668
        3.2. Sylwetka elekta    668
      4. Panowanie Jana Kazimierza Wazy (1648–1668)    669
        4.1. Początki rządów. Wojny z Kozakami    669
          4.1.1. Kampania 1649–1650    669
          4.1.2. Ugoda zborowska    670
          4.1.3 Kampania 1651 – zwycięstwo pod Beresteczkiem    670
          4.1.4. Kampanie 1652–1653    671
        4.2. Kozaczyzna a Moskwa    672
          4.2.1. Polityka zagraniczna Bohdana Chmielnickiego    672
          4.2.2. Reformy państwa moskiewskiego w poł. XVII w.    672
          4.2.3. Państwo kozackie    673
        4.3. Zaplecze polityczne i system rządów Jana Kazimierza    674
          4.3.1. Zmiany w elicie władzy    674
          4.3.2. Zasady nominacji na urzędy    676
          4.3.3. Liberum veto    677
          4.3.4. Wykorzystywanie wakansów    677
          4.3.5. Opozycja magnacka    678
        4.4. Wojna z Moskwą (1654–1655)    678
          4.4.1. Najazd moskiewski na Wielkie Księstwo Litewskie    678
          4.4.2. Tragedia Białorusi    678
        4.5. Potop szwedzki i druga wojna północna (1655–1660)    679
          4.5.1. Geneza najazdu szwedzkiego    679
          4.5.2. Rokowania polsko-szwedzkie (1651–1655)    680
          4.5.3. Ujście i Kiejdany    681
          4.5.4. Wycofanie się króla na Śląsk    681
          4.5.5. Opór przeciw Szwedom    682
          4.5.6. Śluby lwowskie Jana Kazimierza    683
          4.5.7. Kampania 1656    684
          4.5.8. Układ z Moskwą    685
          4.5.9. Traktat rozbiorowy w Radnot    686
        4.6. Konsekwencje dyplomatyczne wojny północnej    686
          4.6.1. Habsburgowie i Francja wobec najazdu szwedzkiego na Rzeczpospolitą    686
          4.6.2. Emancypacja Prus    687
          4.6.3. Przymierze polsko-austriackie    689
          4.6.4. Zbliżenie z Francją    689
          4.6.5. Koniec wojny północnej. Rokowania pokojowe w Oliwie (1660)    689
        4.7. Sytuacja wewnętrzna po potopie szwedzkim    690
          4.7.1. Dworskie projekty reform (1658–1659)    690
          4.7.2. Konfederacje wojskowe    692
        4.8. Rzeczpospolita wobec Moskwy i Ukrainy    694
          4.8.1. Ugoda hadziacka    694
          4.8.2. Drugi etap wojny z Moskwą (1660–1667)    695
          4.8.3. Sytuacja wewnętrzna w czasie wojny z Moskwą. Rokosz Lubomirskiego    698
          4.8.4. Rozejm andruszowski (1667)    699
          4.8.5. Konsekwencje międzynarodowe rozejmu andruszowskiego    700
        4.9. Ostatnie lata rządów i abdykacja Jana Kazimierza    700
        4.10. Życie prywatne Jana Kazimierza    703
        4.11. Ocena współczesnych i historiografii    704
      5. Szóste bezkrólewie (1668–1669)    705
        5.1. Konwokacja    705
        5.2. Kandydaci do korony    705
        5.3. Sejm elekcyjny    706
        5.4. Sylwetka elekta    707
        5.5. Zaplecze polityczne Michała Korybuta Wiśniowieckiego    709
        5.6. Koronacja    711
      6. Panowanie Michała Korybuta Wiśniowieckiego (1669–1673)    711
        6.1. System rządów    711
          6.1.1. Dwór a opozycja magnacka    711
          6.1.2. Aktywizacja polityczna szlachty    712
          6.1.3. Dworskie projekty reform    713
        6.2. Sytuacja międzynarodowa i zagrożenie zewnętrzne    713
          6.2.1. Wojna na Ukrainie 1671    714
          6.2.2. Wojna z Turcją 1672    714
          6.2.3. Traktat w Buczaczu    715
        6.3. Sytuacja wewnętrzna    716
          6.3.1. Konfederacja gołąbska    716
          6.3.2. Konfederacja szczebrzeszyńska    718
        6.4. Choroba i śmierć Michała Korybuta    718
        6.5. Ocena historiografii    719
      7. Siódme bezkrólewie (1673–1674)    720
        7.1. Elekcja    720
        7.2. Koronacja    721
        7.3. Sylwetka elekta    721
      8. Panowanie Jana III Sobieskiego (1674–1696)    725
        8.1. Początki rządów. Projekty reform    725
        8.2. Dwór a opozycja magnacka    726
        8.3. Polityka zagraniczna    727
          8.3.1. Zwrot ku Francji    727
          8.3.2. Polityka bałtycka    728
          8.3.3. Plany sojuszu z Moskwą    730
          8.3.4. Zmiana układu sił w Europie    731
          8.3.5. Zwrot ku Habsburgom    732
        8.4. Sytuacja wewnętrzna przed 1683    733
          8.4.1. Projekty reform 1676–1681    733
          8.4.2. Reformy wojskowe    734
          8.4.3. Stosunek Sobieskiego do Kozaczyzny i prawosławia    735
          8.4.4. Rozbicie opozycji    735
        8.5. Przymierze z Cesarstwem i wojna z Turcją (1683–1685)    736
        8.6. Traktat Grzymułtowskiego (1686)    738
        8.7. Polityka wewnętrzna i walka z opozycja˛ po 1683    739
        8.8. Zaplecze polityczne i system rządów    742
        8.9. Próba ponownego zwrotu ku Francji    743
        8.10. Ostatnie lata rządów Jana III Sobieskiego    743
        8.11. Choroba i śmierć króla    744
        8.12. Życie prywatne Jana III Sobieskiego    745
        8.13. Ocena historiografii    745
  
    Rozdział IV. Walka o utrzymanie suwerenności    747
      1. Rzeczpospolita w Europie za panowania Wettinów    747
        1.1. Nowy układ sił    747
        1.2. Wzrost znaczenia Rosji    749
          1.2.1. Geneza zbliżenia Zachodu i Rosji    750
        1.3. Pozycja Rzeczypospolitej w Europie – kryzys suwerenności    750
          1.3.1. Geneza kryzysu suwerenności    751
      2. Rzeczpospolita federacyjna    752
        2.1. Saksonia w unii z Rzecząpospolitą    752
          2.1.1. Potencjał ekonomiczny i ludnościowy Saksonii    752
          2.1.2. Instytucje państwa saskiego    754
          2.1.3. Polityka wewnętrzna elektorów    755
        2.2. Wielkie Księstwo Litewskie a Korona za Wettinów. Koekwacja praw    755
        2.3. Ukraina w czasach saskich    756
          2.3.1. Bunty kozackie na Ukrainie Prawobrzeżnej    756
          2.3.2. Hetmanat Iwana Mazepy    757
          2.3.3. Losy hetmanatu po Połtawie    757
        2.4. Terytoria pograniczne za Wettinów    757
          2.4.1. Pomorze i Śląsk pod panowaniem pruskim    757
      3. Ósme bezkrólewie (1696–1697)    759
        3.1. Rywalizacja fakcji magnackich    759
        3.2. Konwokacja – wykluczenie „Piastów” od tronu    760
        3.3. Sejm elekcyjny – kandydaci do tronu    760
        3.4. Sylwetka elekta saskiego    760
        3.5. Koronacja i pacyfikacja    762
      4. Panowanie Augusta II Wettina (1697–1733)    763
        4.1. Początki rządów. Program polityczny    763
        4.2. Ostatnia kampania w wojnie z Turcją    764
        4.3. Przygotowania dyplomatyczne do kampanii bałtyckiej    766
        4.4. Kwestia pruska    766
        4.5. Drugi sejm pacyfikacyjny (1699)    767
        4.6. Sytuacja wewnętrzna w Wielkim Księstwie Litewskim    767
          4.6.1. Wojna domowa na Litwie    767
          4.6.2. Separatyzm litewski w epoce saskiej    768
        4.7. Król i Rzeczpospolita wobec wielkiej wojny północnej    769
          4.7.1. Bitwa pod Narwą    770
          4.7.2. Wojna o sukcesję hiszpańską i sojusz Augusta II z Francją    770
          4.7.3. Sejm (1701)    771
          4.7.4. Sukcesy Szwedów w Inflantach    771
          4.7.5. Bitwa pod Kliszowem (1702)    773
          4.7.6. Okupacja szwedzka w Koronie    773
          4.7.7. Konfederacja sandomierska    773
          4.7.8. Rady senatu i sejm (1703)    774
          4.7.9. Sejm lubelski (1703)    774
      5. Dwukrólewie    775
        5.1. Detronizacja Augusta II i elekcja Stanisława Leszczyńskiego    775
        5.2. Sylwetka antykróla    775
        5.3. Konfederacja generalna w Sandomierzu (1704)    776
        5.4. Sojusz narewski z Rosją (1704)    776
        5.5. Dwóch królów i dwa przymierza    777
        5.6. Koronacja Stanisława Leszczyńskiego    777
        5.7. Traktat warszawski ze Szwedami (1705)    778
        5.8. Szwedzi w Saksonii    779
        5.9. Pokój w Altranstädt i detronizacja Augusta II (1706)    779
        5.10. Postępy Rosjan w Inflantach    780
        5.11. Rosyjska okupacja Rzeczypospolitej    780
        5.12. Kampania rosyjska Karola XII (1707–1709)    781
        5.13. Połtawa (1709)    782
        5.14. Leszczyński na wygnaniu    782
      6. Restytucja Augusta II    783
        6.1. Walna Rada Warszawska (1710)    783
        6.2. Wojna na Bałkanach    784
          6.2.1. Wystąpienie Turcji przeciw Rosji (1710–1711)    784
          6.2.2. Traktat prucki 1711    784
          6.2.3. Kryzys 1713 – groźba dominacji tureckiej    784
          6.2.4. Sejm walny (1712). Wzmocnienie pozycji Augusta II    785
          6.2.5. Koniec wojny o sukcesję hiszpańską. Zażegnanie zagrożenia tureckiego    786
        6.3. Próby emancypacji spod kurateli rosyjskiej    786
        6.4. Sytuacja wewnętrzna    787
          6.4.1. Kryzys społeczny i polityczny    787
          6.4.2. Szlacheckie projekty reform republikańskich    788
          6.4.3. Zaplecze polityczne i system rządów Augusta II    789
          6.4.4. Dworskie projekty reform    791
          6.4.5. Konfederacja tarnogrodzka (1715)    793
          6.4.6. Sejm niemy (1717)    794
        6.5. Pozycja międzynarodowa Rzeczypospolitej po sejmie niemym (1717)    795
          6.5.1. Nieuchronność protektoratu rosyjskiego?    795
          6.5.2. Koalicja antyrosyjska    796
          6.5.3. Polityka emancypacyjna Augusta II (1718–1720). Zwrot ku Habsburgom    797
          6.5.4. Układ wiedeński (1719)    797
        6.6. Dyplomacja międzynarodowa a Rzeczpospolita    798
          6.6.1. Traktat w Nystadt (1721)    798
          6.6.2. Traktaty „opiekuńcze”    798
          6.6.3. Polityczne konsekwencje sprawy toruńskiej (1724)    799
        6.7. Ostatnie lata panowania Augusta II    801
          6.7.1. Polityka dynastyczna    802
          6.7.2. Familia Czartoryskich i Potoccy    802
        6.8. Życie prywatne Augusta II    803
        6.9. Ocena Augusta II w historiografii    804
      7. Przedostatnie bezkrólewie (1733)    804
        7.1. Stanisław Leszczyński na emigracji    805
        7.2. Konwokacja    806
        7.3. Podwójna elekcja    807
          7.3.1. Elekcja Stanisława Leszczyńskiego    807
          7.3.2. Elekcja Augusta III Wettina    807
          7.3.3. Koronacja Augusta III    808
      8. Drugie dwukrólewie i wojna o polską sukcesję (1733–1735)    808
        8.1. Konfederacja dzikowska    809
        8.2. Abdykacja Stanisława Leszczyńskiego    810
        8.3. Leszczyński w Lotaryngii    810
        8.4. Ocena Stanisława Leszczyńskiego w historiografii    811
      9. Panowanie Augusta III Wettina (1733–1763)    812
        9.1. Pacyfikacja    812
        9.2. Sylwetka Fryderyka Augusta Wettina    812
        9.3. Polityka zagraniczna Augusta III    814
          9.3.1. Pozycja Rzeczypospolitej w Europie    814
          9.3.2. Sojusz prusko-rosyjski    815
          9.3.3. Dominacja Rosji w Europie Środkowo-Wschodniej    815
          9.3.4. Przymierze z Rosją (1744)    816
          9.3.5. Druga wojna śląska. Okupacja Saksonii przez Prusy    817
          9.3.6. Porozumienia z Francją i Wielką Brytanią (1746 i 1751)    817
          9.3.7. Wojna siedmioletnia (1756–1763) i druga okupacja Saksonii    817
        9.4. Zaplecze polityczne i system rządów Augusta III    818
          9.4.1. System ministerialny w Saksonii po 1746    819
          9.4.2. Polityka wewnętrzna w Rzeczypospolitej. System anarchii    820
          9.4.3. Zrównoważenie sił wewnętrznych i wpływów obcych    820
          9.4.5. Sytuacja w Rzeczypospolitej a specyfika państw składanych    821
          9.4.6. Złoty pokój saski    822
          9.4.7. Walka ugrupowań magnackich    823
          9.4.8. System ministerialny w Rzeczypospolitej?    823
          9.4.9. Orientacje zagraniczne    824
          9.4.10. Neutralność i demilitaryzacja Rzeczypospolitej    825
          9.4.11. Sprawa aukcji wojska    826
          9.4.12. Nowy system rządów – kamaryla Mniszcha    828
        9.5. Schyłek panowania Augusta III    828
          9.5.1. Konsekwencje wojny siedmioletniej dla sytuacji w Rzeczypospolitej    828
          9.5.2. Życie prywatne i polityka dynastyczna Augusta III    829
          9.5.3. Sprawa sukcesji tronu    830
          9.5.4. Plany reformatorskie i konfederackie Familii    830
          9.5.5. Walka ugrupowań magnackich (1762–1763)    831
          9.5.6. Ocena Augusta III w historiografii    832
          9.5.7. Bilans panowania Wettinów. Konsekwencje cywilizacyjne unii polsko-saskiej    833
  
    Rozdział V. Upadek Rzeczypospolitej    835
      1. Rzeczpospolita w Europie w epoce stanisławowskiej    835
        1.1. Sytuacja międzynarodowa    835
        1.2. Układ sił w przededniu ostatniego bezkrólewia    836
        1.3. Polityka Katarzyny II wobec Rzeczypospolitej    837
      2. Wielkie Księstwo Litewskie i Korona w epoce stanisławowskiej    838
      3. Ostatnie bezkrólewie (1763–1764)    840
        3.1. Sylwetka Stanisława Poniatowskiego    840
        3.2. Kandydatura Stanisława Poniatowskiego do tronu    842
        3.3. Sejmiki przedkonwokacyjne    843
        3.4. Konwokacja    844
        3.5. Reformy sejmu konwokacyjnego (1764)    844
        3.6. Elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego    845
        3.7. Koronacja    846
      4. Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764–1795)    846
        4.1. Początki rządów    846
          4.1.1. Pod kuratelą Familii    846
          4.1.2. Zaplecze polityczne Stanisława Augusta w pierwszym okresie panowania    847
          4.1.3. Pierwsze reformy (1765–1766)    849
          4.1.4. Dyplomacja Stanisława Poniatowskiego    849
          4.1.5. Polityka wewnętrzna    851
          4.1.6. Sprawa dysydencka    851
          4.1.7. Rozwiązanie konfederacji generalnej    851
        4.2. Interwencja rosyjska w Rzeczypospolitej    852
          4.2.1. Konfederacje: słucka i radomska    852
          4.2.2. Sejm repninowski i rosyjska gwarancja (1767–1768)    852
        4.3. Konfederacja barska (1768)    854
          4.3.1. Koliszczyzna    855
          4.3.2. Wojna i polityka konfederacka (1768–1772)    855
          4.3.3. Wojna rosyjsko-turecka (tzw. wojna polska) (1768–1774)    856
          4.3.4. Francuska pomoc dla konfederatów    857
          4.3.5. Mocarstwa wobec wojny rosyjsko-tureckiej    858
        4.4. I rozbiór Rzeczypospolitej (1772–1773)    859
          4.4.1. Plany rozbiorowe    859
          4.4.2. Traktaty rozbiorowe    860
          4.4.3. Koniec konfederacji barskiej    861
          4.4.4. Sejm rozbiorowy (1773–1775)    861
          4.4.5. Reformy sejmu rozbiorowego    863
          4.4.6. Koniec wojny rosyjsko-tureckiej (1774)    863
          4.4.7. Położenie Rzeczypospolitej i ziem zabranych po I rozbiorze    864
          4.4.8. Traktaty handlowe 1775    864
        4.5. Polityka wewnętrzna po I rozbiorze    865
          4.5.1. Rządy Rady Nieustającej    865
          4.5.2. Ukrócenie opozycji magnackiej na sejmie (1776)    865
          4.5.3. Rządy królewsko-ambasadorskie    866
          4.5.4. Rzeczpospolita wobec planów wojny rosyjsko-tureckiej    866
          4.5.5. Odrzucenie Kodeksu Zamoyskiego    867
          4.5.6. Zaplecze polityczne i system rządów (1776–1788)    868
        4.6. Polityka międzynarodowa    870
          4.6.1. Antagonizm wśród mocarstw rozbiorowych    870
          4.6.2. Rokowania o sojusz wojskowy z Rosją (1787)    870
          4.6.3. Spotkanie w Kaniowie    871
          4.6.4. Wojna wschodnia i polityka Prus (1787–1788)    873
        4.7. Walka o suwerenność    873
          4.7.1. Obalenie Rady Nieustającej    873
          4.7.2. Sejm rządzący (1789–1790)    875
          4.7.3. Rosja i Prusy wobec sytuacji w Rzeczypospolitej    877
          4.7.4. Przymierze z Prusami    877
          4.7.5. Ugrupowania sejmowe    878
          4.7.6. Prace nad formą rządu i prawo dla miast (1789–1791)    879
          4.7.7. Projekty formy rządu (1789–1790)    880
          4.7.8. Nowa kadencja sejmu (1790–1791)    881
          4.7.9. Królewski projekt ustawy rządowej    881
          4.7.10. Prawo o sejmikach i o miastach    882
          4.7.11. Uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791    882
          4.7.12. Ustawodawstwo szczegółowe    883
        4.8. Koniec polskiej rewolucji parlamentarnej    884
          4.8.1. Zmiany w sytuacji międzynarodowej (1790–1792)    884
          4.8.2. Konfederacja targowicka    886
          4.8.3. Wojna z Rosją    886
          4.8.4. Akces króla do targowicy    887
          4.8.5. Polityka Stanisława Augusta po targowicy    887
          4.8.6. Polityka na emigracji    888
          4.8.7. Wojna rewolucyjnej Francji z Prusami i Austrią    888
        4.9. II rozbiór Rzeczypospolitej    889
          4.9.1. Zawiedzione nadzieje targowiczan    889
          4.9.2. Zaplecze polityczne i system rządów po konfederacji targowickiej    890
          4.9.3. Sejm grodzieński 1793    891
          4.9.4. Polska emigracja i rewolucyjna Francja    891
        4.10. Insurekcja kościuszkowska    892
          4.10.1. Projekt sojuszu z Francją    892
          4.10.2. Sytuacja w kraju i organizacje spiskowe (1793–1794)    893
          4.10.3. Marsz brygady Madalińskiego    893
          4.10.4. Ogłoszenie insurekcji    894
          4.10.5. Racławice i Warszawa    894
          4.10.6. Powstanie na Litwie    895
          4.10.7. Król wobec insurekcji    896
          4.10.8. Radykalizacja insurekcji    896
          4.10.9. Egzekucje majowe z 1794 r. w Wilnie i Warszawie    897
          4.10.10 Polityka władz insurekcji    898
          4.10.11. Samosądy warszawskie    898
          4.10.12. Działania militarne w 1794 r.    899
          4.10.13. Kapitulacja    900
        4.11. III rozbiór i upadek Rzeczypospolitej    901
          4.11.1. Rozbiory Rzeczypospolitej w oczach Europy    902
        4.12. Schyłek życia ostatniego króla Rzeczypospolitej    903
        4.13. Śmierć Stanisława Augusta    904
        4.14. Życie prywatne Stanisława Augusta Poniatowskiego    904
        4.15. Ocena współczesnych i historiografii    905
  
  Zakończenie    907
  Daty najważniejszych wydarzeń    911
  Bibliografia    916
  Indeks osób    953
  Indeks nazw geograficznych    989
  Spis tabel i schematów    1004
  Spis map    1005
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia