Od metafory do urojenia. Próba patografii Tadeusza Peipera

Od metafory do urojenia. Próba patografii Tadeusza Peipera

1 opinia

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

20,48

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

Od metafory do urojenia to pierwsze obszerne opracowanie twórczości Tadeusza Peipera uwzględniające chorobę psychiczną "papieża awangardy". W centrum zainteresowania próby patografii programotwórcy polskiego konstruktywizmu znajdują się jego późne, postawangardowe teksty autotematyczne, w większości ogłaszane pośmiertnie z rękopisów i ujawniające znamiona schizofrenii. Formą rozwijaną przez Peipera pod wpływem choroby staje się oryginalna postać autobiografii tranzytywnej, ustanawiającej w dziejach innych osób autoportret pisarza. Kolejne teksty o Krzysztofie Kolumbie, Lopem de Vega, Gabrieli Zapolskiej i Marylin Monroe pokazują grę odsłonięcia/zakrycia wizerunku własnego pod maskami wybitnych postaci. Rozprawa uwzględnia kontekst badań nad szaleństwem w europejskiej literaturze XIX i XX wieku, łączy inspiracje Jaspersowskiej analizy patograficznej z archeologią milczenia, stworzoną przez Michela Foucaulta do rekonstruowania szaleństwa przejawiającego się na marginesach cywilizacji Zachodu. Takie ujęcie twórczości Peipera scala refleksję literaturoznawczą i kulturowe studium psychozy, co umożliwia uchwycenie zasadniczej ambiwalencji procesu modernizacji, projektującej - za cenę bezpieczeństwa ontologicznego jednostki - sprawnie funkcjonujący mechanizm społeczeństwa masowego.


Liczba stron368
WydawcaWydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
ISBN-13978-83-233-9002-2
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

INNE EBOOKI AUTORA

POLECAMY

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp. Czy Tadeusz Peiper był schizofrenikiem?    11
  1. Klęska „papieża awangardy”    11
  2. Od metafory do urojenia    18
  3. Dlaczego „próba patografii”?    20
  4. Uwagi o antropologii szaleńca    26
  5. Schizofrenia i tekst    28
  6. „Psychotyczne nowatorstwo” Peipera    32
  I. Szaleństwo nowoczesne – od „odejścia Bogów” do „śmierci człowieka”    37
  1. Klasyczność i romantyczność, czyli narodziny nowoczesnego szaleństwa    37
  2. Koncepcje patologicznej konstytucji geniusza Schopenhauera i Lombroso    41
  3. Dilthey: geniusz poetycki jako „rzekomo patologiczny stan”    43
  4. Szaleństwo w dobie modernizmu: psychoanaliza, psychiatria i sztuka    47
  5. Patografie Jaspersa    51
  6. Awangarda i obłęd – „Dla odkrycia Ameryki trzeba było, ażeby Kolumb wybrał się w drogę z kupą wariatów” (André Breton)    64
  7. Awangarda i psychoza w trybach maszyny    74
  8. Miejsce Lacana w punkcie startu – między psychiatrią a surrealizmem    78
  II. Awangardowa twórczość Tadeusza Peipera – promieniowanie czającego się obłędu    81
  1. Witkacy i Peiper wobec umasowienia i mechanizacji – między tryumfem a kresem człowieka    81
  2. „Metafora (...) jest tworzeniem związków pojęciowych, którym w świecie realnym nic nie odpowiada” – Tadeusz Peiper i rzeczywistość    85
  2.1. Od „uścisku z teraźniejszością” do „urojonej perspektywy”    85
  2.2. Mechanizacja i umasowienie – losy jednostki w epoce „bezokoliczników”    89
  III. Peiper w drugiej połowie lat 30. – „pracuję teraz nad życiem, nie nad literaturą”    97
  1. Aura schizofreniczna dochodzi do głosu    97
  2. Twórczość Peipera w drugiej połowie lat 30. w perspektywie szaleństwa    99
  IV. Ma lat 22, czyli portret poety z czasów „klasztornej” młodości    107
  1. Młodopolskie remanenty    107
  2. Sny o potędze dziecięcia wieku    110
  3. (Przyszły) wielki poeta z Galicji w drodze do Paryża. Ewski jako alter ego Peipera    113
  4. Klucze do powieści – „fikcyjna trzecia osoba” i matka    119
  5. „Przecie wówczas wreszcie zdobył się na to by położyć rękę na kobiecie”    122
  6. Autobiograficzność Ma lat 22 – zarysowywanie się „urojonej perspektywy”    129
  V. Krzysztof Kolumb odkrywca – pierwsza autobiografia tranzytywna, czyli opowieść „o sobie samym jako innym”    137
  1. Wyjście poza awangardę    137
  2. Kod Kolumba    141
  3. Paradoks Kolumba – patron awangardy i maszyna regresji    144
  4. Krzysztof Kolumb odkrywca – między historią a literaturą. Od biografii literackiej do „świeckiej hagiografii” i... z powrotem    147
  5. Krzysztof Kolumb odkrywca – narodziny tranzytywnego autobiografizmu    153
  VI. Pierwsze trzy miesiące – dokąd „memuary” prowadzą „wędrowca”    161
  1. Miejsce Pierwszych trzech miesięcy w twórczości Tadeusza Peipera    161
  2. Czym są Pierwsze trzy miesiące?    170
  3. Struktura memuarów    177
  3.1. Memuary psychotyka    182
  3.2 . Nieudany i rozproszony poemat konstruktywistyczny    188
  3.3 Powieść szpiegowsko-detektywistyczna    191
  3.4 . Traktat historiozoficzno-polityczny o przyczynach upadku Drugiej Rzeczpospolitej i wizja przyszłej Polski    193
  3.5. „Kwestia żydowska” w Pierwszych trzech miesiącach – pomiędzy kroniką preludium do zagłady a paraboliczną księgą wygnania    197
  3.6. Kronika życia codziennego podczas kampanii wrześniowej i pierwszych miesięcy okupacji hitlerowskiej    205
  VII. Peiper w Związku Sowieckim. Więzień, publicysta, „zesłaniec”    211
  1. Stalinowski publicysta    216
  1.1. Katyń    216
  1.2. Zjazd Związku Patriotów Polskich    220
  1.3 . Między Niemcami a Sowietami    223
  1.4. Wojna i sztuka    227
  2. W Jakucku – badanie czy zesłanie?    231
  3. Wierszyki z dróg wojennych – poeta w więzieniu i na (ideologicznym) froncie    240
  VIII. Peiperowskie rekonstruowanie tożsamości Wśród ludzi na scenach    247
  1. Od krytyki do „dramatologii”    247
  2. Peiperowska antropologia teatru. Ku rekonstrukcji humanizmu    250
  3. Powrót do romantyzmu    254
  4. „Aktorska wiedza o człowieku”    255
  5. Paradoksy wiernej interpretacji dramatu    262
  6. Szekspirowskie „ułudy i omamienia”    264
  7. Druga autobiografi a tranzytywna – Lope de Vega    268
  8. Projekt inscenizacji Rewizora, czyli „kwiprokwiaków” gra urojenia i realności    287
  IX. Tranzytywizm teatrologiczny, czyli hiperbolizacja Zapolskiej    301
  1. Obrona naturalizmu    301
  2. Zapolska i sprawa polska    303
  3. Zapolska, czyli męczennica modernizacji. Hagiografia i megalomania    307
  4. Zapolska jako urojona ofiara spisku krytyków    310
  5. Tranzytywizm transseksualny    315
  6. Mit Zapolskiej-nowatorki    317
  X. Schizoanaliza Skłóconych z życiem – ostatnia autobiografia tranzytywna    321
  1. Filmowe zainteresowania Tadeusza Peipera    321
  2. Nienapisana elegia dla Marylin Monroe    323
  3. Psychotyk w kinie    324
  4. Niedostosowani, czyli Peiperowska schizoanaliza Skłóconych z życiem    327
  5. Marylina – figura cierpiącej Polski    331
  6. Marylina/Rozalina jako alter ego Peipera    341
  7. „Papież awangardy” i aktoreczka    345
  Zakończenie. Na progu Księgi pamiętnikarza    351
  1. „Olbrzymie dzieło, w którym po raz pierwszy w literaturze będzie powiedziana cała prawda”    351
  2. Nowoczesność i schizofrenia    354
  Bibliografia    357
  Indeks nazwisk    365
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia