Od metafory do urojenia. Próba patografii Tadeusza Peipera

Od metafory do urojenia. Próba patografii Tadeusza Peipera

1 opinia

Format:

ibuk

WYBIERZ RODZAJ DOSTĘPU

 

Dostęp online przez myIBUK

WYBIERZ DŁUGOŚĆ DOSTĘPU

6,15

Wypożycz na 24h i opłać sms-em

20,48

cena zawiera podatek VAT

ZAPŁAĆ SMS-EM

Od metafory do urojenia to pierwsze obszerne opracowanie twórczości Tadeusza Peipera uwzględniające chorobę psychiczną "papieża awangardy". W centrum zainteresowania próby patografii programotwórcy polskiego konstruktywizmu znajdują się jego późne, postawangardowe teksty autotematyczne, w większości ogłaszane pośmiertnie z rękopisów i ujawniające znamiona schizofrenii. Formą rozwijaną przez Peipera pod wpływem choroby staje się oryginalna postać autobiografii tranzytywnej, ustanawiającej w dziejach innych osób autoportret pisarza. Kolejne teksty o Krzysztofie Kolumbie, Lopem de Vega, Gabrieli Zapolskiej i Marylin Monroe pokazują grę odsłonięcia/zakrycia wizerunku własnego pod maskami wybitnych postaci. Rozprawa uwzględnia kontekst badań nad szaleństwem w europejskiej literaturze XIX i XX wieku, łączy inspiracje Jaspersowskiej analizy patograficznej z archeologią milczenia, stworzoną przez Michela Foucaulta do rekonstruowania szaleństwa przejawiającego się na marginesach cywilizacji Zachodu. Takie ujęcie twórczości Peipera scala refleksję literaturoznawczą i kulturowe studium psychozy, co umożliwia uchwycenie zasadniczej ambiwalencji procesu modernizacji, projektującej - za cenę bezpieczeństwa ontologicznego jednostki - sprawnie funkcjonujący mechanizm społeczeństwa masowego.


Liczba stron368
WydawcaWydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
ISBN-13978-83-233-9002-2
Numer wydania1
Język publikacjipolski
Informacja o sprzedawcyRavelo Sp. z o.o.

INNE EBOOKI AUTORA

Ciekawe propozycje

Spis treści

  Wstęp. Czy Tadeusz Peiper był schizofrenikiem?     11
  
  1. Klęska „papieża awangardy”     11
  2. Od metafory do urojenia     18
  3. Dlaczego „próba patografii”?     20
  4. Uwagi o antropologii szaleńca     26
  5. Schizofrenia i tekst     28
  6. „Psychotyczne nowatorstwo” Peipera     32
  I. Szaleństwo nowoczesne – od „odejścia Bogów” do „śmierci człowieka”     37
  1. Klasyczność i romantyczność, czyli narodziny nowoczesnego szaleństwa    37
  2. Koncepcje patologicznej konstytucji geniusza Schopenhauera i Lombroso     41
  3. Dilthey: geniusz poetycki jako „rzekomo patologiczny stan”     43
  4. Szaleństwo w dobie modernizmu: psychoanaliza, psychiatria i sztuka     47
  5. Patografie Jaspersa     51
  6. Awangarda i obłęd – „Dla odkrycia Ameryki trzeba było, ażeby Kolumb wybrał się w drogę z kupą wariatów” (André Breton)     64
  7. Awangarda i psychoza w trybach maszyny     74
  8. Miejsce Lacana w punkcie startu – między psychiatrią a surrealizmem    78
  
  II. Awangardowa twórczość Tadeusza Peipera – promieniowanie czającego się obłędu     81
  
  1. Witkacy i Peiper wobec umasowienia i mechanizacji – między tryumfem a kresem człowieka     81
  2. „Metafora (...) jest tworzeniem związków pojęciowych, którym w świecie realnym nic nie odpowiada” – Tadeusz Peiper i rzeczywistość     85
  2.1. Od „uścisku z teraźniejszością” do „urojonej perspektywy”     85
  2.2. Mechanizacja i umasowienie – losy jednostki w epoce „bezokoliczników”     89
  
  III. Peiper w drugiej połowie lat 30. – „pracuję teraz nad życiem, nie nad literaturą”     97
  
  1. Aura schizofreniczna dochodzi do głosu     97
  2. Twórczość Peipera w drugiej połowie lat 30. w perspektywie szaleństwa     99
  
  IV. Ma lat 22, czyli portret poety z czasów „klasztornej” młodości     107
  
  1. Młodopolskie remanenty     107
  2. Sny o potędze dziecięcia wieku     110
  3. (Przyszły) wielki poeta z Galicji w drodze do Paryża. Ewski jako alter ego Peipera     113
  4. Klucze do powieści – „fikcyjna trzecia osoba” i matka     119
  5. „Przecie wówczas wreszcie zdobył się na to by położyć rękę na kobiecie”     122
  6. Autobiograficzność Ma lat 22 – zarysowywanie się „urojonej perspektywy”     129
  
  V. Krzysztof Kolumb odkrywca – pierwsza autobiografia tranzytywna, czyli opowieść „o sobie samym jako innym”     137
  
  1. Wyjście poza awangardę     137
  2. Kod Kolumba     141
  3. Paradoks Kolumba – patron awangardy i maszyna regresji     144
  4. Krzysztof Kolumb odkrywca – między historią a literaturą. Od biografii literackiej do „świeckiej hagiografii” i... z powrotem     147
  5. Krzysztof Kolumb odkrywca – narodziny tranzytywnego autobiografizmu     153
  
  VI. Pierwsze trzy miesiące – dokąd „memuary” prowadzą „wędrowca”     161
  
  1. Miejsce Pierwszych trzech miesięcy w twórczości Tadeusza Peipera     161
  2. Czym są Pierwsze trzy miesiące?     170
  3. Struktura memuarów     177
  3.1. Memuary psychotyka     182
  3.2 . Nieudany i rozproszony poemat konstruktywistyczny     188
  3.3 Powieść szpiegowsko-detektywistyczna     191
  3.4 . Traktat historiozoficzno-polityczny o przyczynach upadku Drugiej Rzeczpospolitej i wizja przyszłej Polski     193
  3.5. „Kwestia żydowska” w Pierwszych trzech miesiącach – pomiędzy kroniką preludium do zagłady a paraboliczną księgą wygnania     197
  3.6. Kronika życia codziennego podczas kampanii wrześniowej i pierwszych miesięcy okupacji hitlerowskiej     205
  
  VII. Peiper w Związku Sowieckim. Więzień, publicysta, „zesłaniec”     211
  
  1. Stalinowski publicysta     216
  1.1. Katyń     216
  1.2. Zjazd Związku Patriotów Polskich     220
  1.3 . Między Niemcami a Sowietami     223
  1.4. Wojna i sztuka     227
  2. W Jakucku – badanie czy zesłanie?     231
  3. Wierszyki z dróg wojennych – poeta w więzieniu i na (ideologicznym) froncie     240
  
  VIII. Peiperowskie rekonstruowanie tożsamości Wśród ludzi na scenach     247
  
  1. Od krytyki do „dramatologii”     247
  2. Peiperowska antropologia teatru. Ku rekonstrukcji humanizmu     250
  3. Powrót do romantyzmu     254
  4. „Aktorska wiedza o człowieku”     255
  5. Paradoksy wiernej interpretacji dramatu     262
  6. Szekspirowskie „ułudy i omamienia”     264
  7. Druga autobiografi a tranzytywna – Lope de Vega     268
  8. Projekt inscenizacji Rewizora, czyli „kwiprokwiaków” gra urojenia i realności     287
  
  IX. Tranzytywizm teatrologiczny, czyli hiperbolizacja Zapolskiej     301
  
  1. Obrona naturalizmu     301
  2. Zapolska i sprawa polska     303
  3. Zapolska, czyli męczennica modernizacji. Hagiografia i megalomania     307
  4. Zapolska jako urojona ofiara spisku krytyków     310
  5. Tranzytywizm transseksualny     315
  6. Mit Zapolskiej-nowatorki     317
  
  X. Schizoanaliza Skłóconych z życiem – ostatnia autobiografia tranzytywna     321
  
  1. Filmowe zainteresowania Tadeusza Peipera     321
  2. Nienapisana elegia dla Marylin Monroe     323
  3. Psychotyk w kinie     324
  4. Niedostosowani, czyli Peiperowska schizoanaliza Skłóconych z życiem     327
  5. Marylina – figura cierpiącej Polski     331
  6. Marylina/Rozalina jako alter ego Peipera     341
  7. „Papież awangardy” i aktoreczka     345
  
  Zakończenie. Na progu Księgi pamiętnikarza     351
  
  1. „Olbrzymie dzieło, w którym po raz pierwszy w literaturze będzie powiedziana cała prawda”     351
  2. Nowoczesność i schizofrenia     354
  
  Bibliografia     357
  Indeks nazwisk     365
RozwińZwiń
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Regulaminie.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia