| 1. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii | 3 |
|
1.1 Czym się zajmuje ekonomia? | 3 |
|
1.2 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, czynniki produkcji | 5 |
|
1.3 Proces gospodarowania, podmioty i decyzje gospodarcze | 7 |
|
1.4 Własność | 8 |
|
1.4.1. Pojęcie własności | 8 |
|
1.4.2. Klasyfikacja własności | 9 |
|
1.4.3. Własność w sensie prawnym i ekonomicznym | 11 |
|
1.5 Gospodarka i systemy gospodarcze | 12 |
|
1.6 Ograniczoność zasobów, racjonalność gospodarowania i rachunek ekonomiczny | 14 |
|
1.6.1. Granica możliwości produkcyjnych | 14 |
|
1.6.2. Racjonalność gospodarowania i rachunek ekonomiczny | 16 |
|
1.7 Metody badań ekonomicznych, kategorie i prawa ekonomiczne | 18 |
|
1.8 Modele ekonomiczne | 20 |
|
1.9 Ekonomia a inne nauki | 22 |
|
1.10 Aneks. Charakterystyka gospodarki centralnie planowanej. Proces transformacji polskiej gospodarki | 24 |
|
1.10.1. Wprowadzenie | 24 |
|
1.10.2. Geneza gospodarki centralnie planowanej | 24 |
|
1.10.3. Główne cechy i reguły funkcjonowania gospodarki centralnie planowanej | 27 |
|
1.10.4. Wady gospodarki centralnie planowanej | 30 |
|
1.10.5. Proces przechodzenia od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej w Polsce | 33 |
|
2. Rynek, popyt, podaż | 40 |
|
2.1 Pojęcie i klasyfikacja rynków | 40 |
|
2.2 Funkcjonowanie rynku | 43 |
|
2.3 Popyt i czynniki go określające | 46 |
|
2.3.1. Popyt a cena | 47 |
|
2.3.2. Nietypowe krzywe popytu | 48 |
|
2.3.3. Pozacenowe determinanty popytu | 49 |
|
2.4 Podaż i czynniki ją określające | 50 |
|
2.4.1. Podaż a cena | 50 |
|
2.4.2. Pozacenowe determinanty podaży | 51 |
|
2.4.3. Podaż i cena a czynnik czasu | 52 |
|
2.5 Cena równowagi rynkowej | 53 |
|
2.5.1. Przesunięcia krzywej popytu a cena równowagi | 55 |
|
2.5.2. Przesunięcia krzywej podaży a cena równowagi | 55 |
|
2.5.3. Równoczesne przesunięcia krzywych popytu i podaży a cena równowagi | 56 |
|
2.6 Elastyczność popytu i podaży | 58 |
|
2.6.1. Cenowa elastyczność popytu | 58 |
|
2.6.2. Mieszana cenowa elastyczność popytu | 59 |
|
2.6.3. Dochodowa elastyczność popytu | 59 |
|
2.6.4. Cenowa elastyczność podaży | 62 |
|
2.7 Graficzna interpretacja elastyczności | 64 |
|
2.7.1. Nachylenie | 65 |
|
2.7.1.1. Nachylenie wzdłuż łuku | 65 |
|
2.7.1.2. Nachylenie w punkcie | 66 |
|
2.7.2. Mierzenie elastyczności | 67 |
|
2.7.2.1. Mierzenie elastyczności łukowej | 67 |
|
2.7.2.2. Mierzenie elastyczności punktowej | 68 |
|
2.7.3. Mierzenie elastyczności popytu i podaży | 69 |
|
2.7.3.1. Mierzenie cenowej elastyczności popytu | 70 |
|
2.7.3.2. Mierzenie cenowej elastyczności podaży | 72 |
|
2.8 Aneks. Mierzenie elastyczności za pomocą metod graficznych | 75 |
|
2.8.1. Mierzenie punktowej elastyczności popytu | 75 |
|
2.8.2. Mierzenie cenowej elastyczności podaży | 76 |
|
3. Podstawy teorii wyboru konsumenta | 81 |
|
3.1 Uwagi wprowadzające | 81 |
|
3.2 Podstawy wyboru struktury konsumpcji bieżącej | 82 |
|
3.3 Podstawy wyboru ilości czasu pracy i czasu wolnego | 94 |
|
3.3.1. Dochód a skłonność do konsumpcji | 94 |
|
3.3.2. Czynniki pozadochodowe a konsumpcja | 95 |
|
3.3.3. Wybór między dochodem z pracy (konsumpcją) a czasem wolnym | 96 |
|
3.4 Optymalizacja konsumpcji w czasie | 101 |
|
3.5 Pozycja gospodarstwa domowego jako nabywcy dóbr konsumpcyjnych oraz dostawcy siły roboczej w gospodarkach rynkowej i centralnie planowanej | 104 |
|
4. Produkcja i koszty w przedsiębiorstwie | 107 |
|
4.1 Przedsiębiorstwo: pojęcie i rodzaje przedsiębiorstw | 107 |
|
4.2 Cele działalności przedsiębiorstwa | 112 |
|
4.3 Krótkookresowa teoria produkcji | 118 |
|
4.4 Długookresowa teoria produkcji: efekty skali i wybór technik wytwarzania | 123 |
|
4.5 Analiza kosztów produkcji | 130 |
|
4.5.1. Koszty w okresie krótkim | 130 |
|
4.5.2. Koszty w okresie długim | 137 |
|
5. Równowaga przedsiębiorstwa | 143 |
|
5.1 Modele struktur rynku | 143 |
|
5.2 Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji doskonałej | 144 |
|
5.3 Równowaga przedsiębiorstwa monopolistycznego | 152 |
|
5.4 Konkurencja monopolistyczna | 159 |
|
5.5 Oligopol | 164 |
|
5.6 Formy monopolizacji. Ustawodawstwo antymonopolowe | 167 |
|
6. Podstawy teorii podziału i rynki czynników produkcji | 172 |
|
6.1 Wprowadzenie | 172 |
|
6.2 Zróżnicowanie dochodów i majątku | 173 |
|
6.3 Czynniki determinujące podział dochodów | 179 |
|
6.4 Doskonały rynek pracy i doskonały rynek produktów | 181 |
|
6.4.1. Popyt na pracę | 181 |
|
6.4.2. Podaż pracy | 183 |
|
6.4.2.1. Podaż pracy pojedynczego pracownika | 183 |
|
6.4.2.2. Podaż pracy w odniesieniu do pojedynczego pracodawcy | 185 |
|
6.4.2.3. Rynkowa podaż pracy | 186 |
|
6.4.3. Poziom zatrudnienia maksymalizujący zysk przedsiębiorstwa | 186 |
|
6.4.4. Doskonały rynek pracy i niedoskonały rynek produktów | 188 |
|
6.4.5. Niedoskonały ryne pracy i doskonały rynek produktów | 189 |
|
6.5 Popyt, podaż i cena ziemi | 190 |
|
6.6 Rynek kapitału | 192 |
|
6.6.1. Popyt, podaż i cena kapitału rzeczowego | 192 |
|
6.6.2. Popyt, podaż i cena kapitału finansowego | 195 |
|
7. Niedoskonałości rynku i rola państwa w gospodarce | 197 |
|
7.1 Zalety rynku | 197 |
|
7.2 Niedoskonałości rynku | 199 |
|
8.1 Pojęcie i podstawowe problemy makroekonomii | 229 |
|
7.3 Straty społeczne spowodowane istnieniem monopoli | 201 |
|
7.4 Dobra publiczne | 202 |
|
7.5 Efekty zewnętrzne | 204 |
|
7.6 Efektywność a sprawiedliwość | 207 |
|
7.7 Pojęcie i funkcje państwa | 211 |
|
7.8 Teoretyczne koncepcje roli państwa w gospodarce | 214 |
|
7.9 Rola państwa w procesie transformacji gospodarki polskiej | 218 |
|
7.10 Aneks. Efektywność społeczna (optimum w sensie Pareto) w warunkach doskonałej konkurencji | 221 |
|
7.10.1. Efektywność prywatna | 222 |
|
7.10.2. Efektywność społeczna | 222 |
|
7.10.3. Efektywność społeczna w sferze konsumpcji | 223 |
|
7.10.4. Efektywność społeczna w sferze produkcji | 223 |
|
7.10.5. Efektywność społeczna w sferze wymiany | 224 |
|
8. Główne kategorie i pojęcia makroekonomii. Produkt i dochód narodowy | 229 |
|
8.1 Pojęcie i podstawowe problemy makroekonomii | 229 |
|
8.2 Problem agregacji | 230 |
|
8.3 Metody obliczania produktu krajowego brutto | 233 |
|
8.3.1. Model ruchu okrężnego w gospodarce | 233 |
|
8.3.2. Metoda sumowania produktów | 236 |
|
8.3.3. Metoda sumowania dochodów | 239 |
|
8.3.4. Metoda sumowania wydatków | 339 |
|
8.4 Produkt narodowy brutto i dochód narodowy | 240 |
|
8.5 Produkt i dochód narodowy jako miary poziomu rozwoju gospodarczego i dobrobytu | 243 |
|
9. Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa | 246 |
|
9.1 Zarys głównych stanowisk teoretycznych | 246 |
|
9.2 Pojęcie i mechanizm równowagi | 251 |
|
9.3 Funkcja konsumpcji | 254 |
|
9.4 Równowaga w uproszczonym modelu gospodarki. Równość inwestycji i oszczędności | 261 |
|
9.5 Mnożnik | 266 |
|
9.6 Równowaga w rozwiniętym modelu gospodarki | 272 |
|
10. Wzrost gospodarczy | 280 |
|
10.1 Pojęcie i mierniki wzrostu gospodarczego | 280 |
|
10.2 Zdolności wytwórcze gospodarki a dochód narodowy | 283 |
|
10.3 Czynniki wzrostu gospodarczego | 286 |
|
10.3.1. Zagregowana funkcja produkcji | 286 |
|
10.3.2. Stan stacjonarny | 288 |
|
10.3.3. Zatrudnienie i wydajność pracy a tempo wzrostu gospodarczego | 290 |
|
10.3.4. Kapitał i jego efektywność a tempo wzrostu gospodarczego | 294 |
|
10.3.5. Dekompozycja Solowa | 299 |
|
10.4 Postęp techniczny i jego determinanty | 302 |
|
10.4.1. Krzywa jednakowego produktu | 302 |
|
10.4.2. Linia jednakowego kosztu | 304 |
|
10.4.3. Istota postępu technicznego | 305 |
|
10.5 Granice wzrostu gospodarczego | 307 |
|
11. Budżet państwa. Polityka fiskalna | 310 |
|
11.1 Pojęcie i funkcje budżetu państwa | 310 |
|
11.2 Dochody budżetu państwa. Podatki | 313 |
|
11.3 Wydatki budżetu państwa | 322 |
|
11.4 Podatki i wydatki państwa jako instrumenty stabilizacji koniunktury. Mnożnikowy efekt wydatków, podatków i zrównoważenia budżetu | 325 |
|
11.5 Aktywna i pasywna polityka fiskalna. Automatyczne stabilizatory koniunktury | 329 |
|
11.6 Deficyt budżetowy i dług publiczny | 333 |
|
12. Pieniądz. Polityka monetarna | 339 |
|
12.1 Istota i funkcje pieniądza | 339 |
|
12.2 Ewolucja pieniądza i systemu pieniężnego | 341 |
|
12.3 Zasoby pieniądza | 343 |
|
12.4 Koszt posiadania pieniądza | 345 |
|
12.5 Popyt na pieniądz i podaż pieniądza | 346 |
|
12.6 Czynniki determinujące popyt na pieniądz | 347 |
|
12.7 Powstanie i funkcje banków | 354 |
|
12.7.1. Pojawienie się banków i rozwój systemu bankowego | 354 |
|
12.7.2. Funkcje banków | 355 |
|
12.7.3. Kredyt | 355 |
|
12.7.4. Kreacja pieniądza | 357 |
|
12.8 Bank centralny. Instrumenty kontroli podaży pieniądza | 361 |
|
12.8.1. Funkcje banku centralnego | 316 |
|
12.8.2. Instrumenty oddziaływania banku centralnego na podaż pieniądza | 362 |
|
12.9 Czynniki determinujące podaż pieniądza | 367 |
|
12.10 Równowaga na rynku pieniężnym | 369 |
|
13. Cykl koniunkturalny | 372 |
|
13.1 Pojęcie cyklu koniunkturalnego. Fazy cyklu | 372 |
|
13.2 Rodzaje wahań cyklicznych | 374 |
|
13.3 Cykl a wzrost gospodarczy | 375 |
|
13.4 Teorie wahań cyklicznych | 376 |
|
13.4.1. Teorie neoklasyczne | 376 |
|
13.4.2. Teorie keynesistowskie | 378 |
|
13.5 Metody oddziaływania państwa na przebieg cyklu koniunkuralnego | 382 |
|
13.6 Wahania stopy wzrostu i kryzysy w gospodarce centralnie planowanej | 384 |
|
13.6.1. Systemowe uwarunkowania ekspansji inwestycyjnej | 386 |
|
13.6.2. Przyczyny arytmii ekspansji inwestycyjnej | 387 |
|
14. Bezrobocie | 390 |
|
14.1 Wprowadzenie | 390 |
|
14.2 Pojęcie i pomiar bezrobocia | 391 |
|
14.3 Typy bezrobocia | 395 |
|
14.4 Przyczyny bezrobocia | 397 |
|
13.4.1. Bezrobocie w warunkach równowagi i nierównowagi na rynku pracy | 397 |
|
13.4.2. Ujęcie neoklasyczne | 399 |
|
13.4.3. Ujęcie keynesistowskie | 401 |
|
14.5 Bezrobocie a działalność państwa | 402 |
|
14.6 Bezrobocie w Polsce w okresie transformacji | 404 |
|
15. Inflacja | 409 |
|
15.1 Pojęcie, sposoby pomiaru oraz nasilenie inflacji | 409 |
|
15.2 Społeczno-ekonomiczne skutki inflacji | 414 |
|
15.3 Główne teorie inflacji | 418 |
|
15.3.1. Monetarna (neoilościowa) teoria inflacji | 418 |
|
15.3.2. Popytowa teoria inflacji | 421 |
|
15.3.3. Kosztowa teoria iflacji | 423 |
|
15.4 Inflacja a bezrobocie. Koncepcja krzywej Phillipsa | 425 |
|
15.5 Inflacja w Polsce w okresie transformacji | 430 |
|
16. Handel międzynarodowy. Elementy polityki handlowej | 433 |
|
16.1 Międzynarodowy podział pracy | 433 |
|
16.2 Obroty i struktura handlu międzynarodowego | 434 |
|
16.3 Koszty komparatywne i inne wyjaśnienia przyczyn handlu | 435 |
|
16.4 Specjalizacja międzygałęziowa oraz wewnątrzgałęziowa | 439 |
|
16.5 Kwestia korzyści z handlu | 441 |
|
16.6 Cło - elementarny instrument polityki handlowej | 442 |
|
16.7 Wybrane inne narzędzia polityki handlowej | 442 |
|
16.8 Integracja ekonomiczna - najważniejsze pojęcia | 446 |
|
16.9 Integracja Polski z Unią Europejską | 448 |
|
17. Międzynarodowe finanse | 450 |
|
17.1 Kurs walutowy | 450 |
|
17.2 Wahania kursu walutowego | 453 |
|
17.3 Bilans płatniczy | 453 |
|
17.4 Równowaga bilansu płatniczego | 458 |
|
17.5 Bilans płatniczy a kurs walutowy | 460 |
|
17.6 Międzynarodowe przepływy kapitału | 462 |
|
17.7 Międzynarodowe instytucje finansowe | 463 |
|
18. Model IS-LM. Podsumowanie polityki ekonomicznej | 466 |
|
18.1 Model IS-LM | 466 |
|
18.1.1. Geneza i ogólna charakterystyka modelu IS-LM | 466 |
|
18.1.2. Równowaga na rynku towarowym. Krzywa IS | 468 |
|
18.1.3. Równowaga na rynku pieniężnym. Krzywa LM | 478 |
|
18.2 Równowaga w gospodarce zamkniętej | 484 |
|
18.3 Polityka fiskalna i monetarna w gospodarce zamkniętej | 486 |
|
18.4 Gospodarka otwarta. Krzywa bilansu płatniczego | 490 |
|
18.5 Równowaga w gospodarce otwartej | 498 |
|
18.6 Polityka fiskalna i monetarna w warunkach sztywnego kursu walutowego | 505 |
|
18.7 Polityka fiskalna i monetarna w warunkach płynnego kursu walutowego | 506 |
|
18.8 Podsumowanie | 509 |
|
19. Globalizacja procesów gospodarczych | 511 |
|
19.1 Pojęcie i uwarunkowania globalizacji | 511 |
|
19.2 Skutki globalizacji | 515 |
|
19.2.1. Globalizacja rynków | 515 |
|
19.2.2. Globalizacja działalności gospodarczej | 516 |
|
19.3 Globalizacja a rozwój gospodarczy | 519 |
|
19.4 Możliwości i zagrożenia globalizacji | 523 |
|
19.5 Wyzwania instytucjonalne globalizacji | 526 |
|
19.6 Globalizacja a polska gospodarka | 530 |
|
Definicje podstawowych pojęć | 531 |
|
Indeks rzeczowy | 548 |
|
| |