| Wykaz skrótów | 15 |
|
Akty normatywne | 15 |
|
Czasopisma | 15 |
|
Przedmowa | 17 |
|
Część pierwsza. Materialne prawo karne skarbowe | 19 |
|
Dział I. Zagadnienia wstępne | 21 |
|
Rozdział 1 . Prawo karne skarbowe - pojęcie, funkcje i miejsce w systemie prawa karnego | 21 |
|
1. Pojęcie prawa karnego skarbowego | 21 |
|
2. Funkcje prawa karnego skarbowego | 22 |
|
3. Specyfika prawa karnego skarbowego i jego związek z innymi działami prawa karnego | 24 |
|
Rozdział 2. Kształtowanie się i rozwój prawa karnego skarbowego w Polsce | 26 |
|
1. Ustawodawstwo karne skarbowe obowiązujące w latach 1926-1999 | 26 |
|
2. Kodyfikacja karna skarbowa z dnia 10 września 1999 r. | 28 |
|
2.1. Autonomiczność kodeksu karnego skarbowego | 30 |
|
2.2. Zakres recepcji unormowań i odesłań do powszechnego prawa karnego | 32 |
|
2.3. Kompleksowość i zupełność unormowań kodeksu karnego skarbowego | 34 |
|
Rozdział 3. Kodeks karny skarbowy, jego budowa i struktura przepisów | 36 |
|
1. Budowa kodeksu karnego skarbowego | 36 |
|
2. Struktura przepisów prawa karnego skarbowego | 37 |
|
2.1. Budowa przepisów materialnoprawnych części ogólnej, procesowych i wykonawczych k.k.s | 37 |
|
2.2. Budowa przepisów materialnoprawnych części szczególnej k.k.s | 37 |
|
2.2.1. Rodzaje dyspozycji | 38 |
|
2.2.2. Rodzaje sankcji | 39 |
|
Dział II. Problematyka części ogólnej | 41 |
|
Rozdział 4 . Zasady obowiązywania ustawy - kodeks karny skarbowy | 41 |
|
1. Czas popełnienia czynu karnego skarbowego i zasady doboru odpowiedniego ustawodawstwa karnego skarbowego dla jego ocen | 41 |
|
1.1. Czas popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych | 42 |
|
1.2. Zasada lex retro non agit i dopuszczalny wyjątek od niej w razie zmiany ustawodawstwa | 43 |
|
2. Obowiązywanie kodeksu karnego skarbowego co do miejsca i osób | 45 |
|
2.1. Zasada terytorialności | 45 |
|
2.2. Odpowiedzialność za czyny karne skarbowe popełnione za granicą | 46 |
|
Rozdział 5 . Przestępstwa i wykroczenia skarbowe | 48 |
|
1. Definicja przestępstwa i wykroczenia skarbowego oraz jej elementy | 48 |
|
1.1. Czyn i jego formy | 48 |
|
1.2. Społeczna szkodliwość czynu | 49 |
|
1.3. Bezprawność karna czynu | 50 |
|
1.4. Wina | 50 |
|
1.5. Dwupodział na przestępstwa i wykroczenia skarbowe | 53 |
|
2. Podmiot przestępstw i wykroczeń skarbowych | 55 |
|
3. Okoliczności uchylające lub umniejszające winę i ich wpływ na odpowiedzialność karną | 56 |
|
3.1. Nieletniość | 56 |
|
3.2. Niepoczytalność i stan poczytalności ograniczonej | 57 |
|
3.3. Błąd | 61 |
|
3.4. Anormalna sytuacja motywacyjna | 64 |
|
Rozdział 6 . Formy popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych | 67 |
|
1. Formy stadialne | 67 |
|
1.1. Przygotowanie i jego karalność | 67 |
|
1.2. Usiłowanie i jego karalność | 68 |
|
2. Formy zjawiskowe | 70 |
|
2.1. Sprawstwo sensu largo i sprawstwo sensu stricto | 70 |
|
2.2. Podżeganie i pomocnictwo | 79 |
|
2.3. Zasady i zakres odpowiedzialności osób współdziałających przy popełnieniu czynu zabronionego | 80 |
|
3. Odpowiedzialność posiłkowa w prawie karnym skarbowym i jej charakterystyka | 82 |
|
Rozdział 7. Zbieg przestępstw skarbowych lub wykroczeń skarbowych oraz zbieg przepisów kodeksu karnego skarbowego lub przepisów k.k.s. i przepisów karnych innych ustaw | 87 |
|
1. Ten sam czyn - jedno przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe | 87 |
|
1.1. Pozorny zbieg przepisów kodeksu karnego skarbowego | 87 |
|
1.2. Rzeczywisty zbieg przepisów kodeksu karnego skarbowego i kumulatywna kwalifikacja prawna czynu | 89 |
|
2. Idealny zbieg przepisów karnych skarbowych i przepisów karnych powszechnych | 90 |
|
3. Pozorny zbieg przestępstw lub wykroczeń skarbowych | 92 |
|
4. Rzeczywisty zbieg przestępstw lub wykroczeń skarbowych | 94 |
|
Rozdział 8 . Kary grożące za przestępstwa i wykroczenia skarbowe | 99 |
|
1. Kara grzywny | 99 |
|
2. Kara ograniczenia wolności | 106 |
|
3. Kara pozbawienia wolności | 109 |
|
Rozdział 9. Środki karne, ich rodzaje i rola | 111 |
|
1. Środki karne sensu stricto | 112 |
|
1.1. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności | 112 |
|
1.2. Przepadek przedmiotów | 117 |
|
1.3. Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów | 120 |
|
1.4. Przepadek korzyści majątkowych | 121 |
|
1.5. Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej | 122 |
|
1.6. Zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska | 123 |
|
1.7. Pozbawienie praw publicznych | 124 |
|
1.8. Podanie wyroku do publicznej wiadomości | 125 |
|
2. Środki związane z poddaniem sprawcy próbie | 126 |
|
2.1. Warunkowe umorzenie postępowania karnego skarbowego | 126 |
|
2.2. Warunkowe zawieszenie wykonania kary | 129 |
|
2.3. Warunkowe zwolnienie | 132 |
|
3. Środki zabezpieczające | 135 |
|
3.1. Lecznicze środki zabezpieczające | 135 |
|
3.2. Nielecznicze środki zabezpiecząjace | 138 |
|
Rozdział 10. Wymiar kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe | 140 |
|
1. Zasady wymiaru kary | 142 |
|
2. Dyrektywy ogólne wymiaru kary i środków karnych | 145 |
|
3. Okoliczności wpływające na wymiar kary i środków karnych | 148 |
|
4. Wzajemny stosunek dyrektyw ogólnych | 149 |
|
5. Dyrektywy szczególne wymiaru kary i środków karnych | 149 |
|
6. Nadzwyczajne obostrzenie kary | 154 |
|
7. Nadzwyczajne złagodzenie kary | 157 |
|
8. Zbieg podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary i do nadzwyczajnego obostrzenia kary | 159 |
|
Rozdział 11. Przypadki zaniechania ukarania sprawcy za przestępstwa i wykroczenia skarbowe z wyłączeniem instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności | 161 |
|
1. Czynny żal sprawcy i jego skutki w zakresie ponoszenia odpowiedzialności karnej skarbowej | 162 |
|
2. Odstąpienie od wymierzenia kary | 165 |
|
Rozdział 12. Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych za przestępstwa skarbowe popełnione przez osoby fizyczne | 168 |
|
Rozdział 13. Przedawnienie karalności oraz przedawnienie wykonania kary. Darowanie czynu bądź kary. Zatarcie skazania | 174 |
|
1. Przedawnienie karalności przestępstw i wykroczeń skarbowych | 174 |
|
2. Przedawnienie wykonania orzeczonej kary lub środka karnego | 177 |
|
3. Abolicja, amnestia i ułaskawienie | 178 |
|
4. Zatarcie skazania | 180 |
|
Dział III. Problematyka części szczególnej k.k.s. | 182 |
|
Rozdział 14. Wprowadzenie do części szczególnej k.k.s. | 182 |
|
1. Uwagi wprowadzające do rozważań nad problematyką części szczególnej k.k.s. | 182 |
|
2. Ogólna charakterystyka zmian wprowadzonych w części szczególnej k.k.s. nowelą z 2005 | 187 |
|
Rozdział 15. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji | 191 |
|
1. Uwagi wprowadzające do rozważań nad przestępstwami i wykroczeniami przeciwko obowiązkom podatkowym | 191 |
|
2. Czyny skierowane przeciwko obowiązkowi podatkowemu (zapłacie podatku) | 194 |
|
2.1. Uchylanie się od obowiązku podatkowego | 194 |
|
2.2. Firmanctwo | 199 |
|
2.3. Oszustwo podatkowe | 202 |
|
2.4. Uporczywe uchylanie się od zapłacenia podatku | 206 |
|
3. Czyny skierowane przeciwko obowiązkowi rzetelnego prowadzenia dokumentacji podatkowej | 209 |
|
3.1. Nieprowadzenie księgi | 209 |
|
3.2. Nierzetelne i wadliwe prowadzenie księgi | 212 |
|
3.3. Niewystawienie rachunków | 215 |
|
4. Bezpodstawne żądanie zwrotu podatku lub zwrotu wydatków mieszkaniowych | 221 |
|
4.1. Narażenie organów podatkowych na bezpodstawny zwrot podatku | 221 |
|
4.2. Nienależny zwrot wydatków na cele mieszkaniowe | 223 |
|
5. Czyny skierowane przeciwko obowiązkom płatnika lub inkasenta | 225 |
|
5.1. Niewpłacenie podatku przez płatnika lub inkasenta | 226 |
|
5.2. Niepobranie podatku | 228 |
|
5.3. Niewyznaczenie osoby odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków płatnika lub inkasenta | 228 |
|
6. Czyny skierowane przeciwko zasadom informacji podatkowej i kontroli | 230 |
|
6.1. Niezłożenie w terminie deklaracji | 230 |
|
6.2. Niezłożenie informacji | 230 |
|
6.3. Czyny skierowane przeciwko informacjom podsumowującym | 233 |
|
6.4. Naruszenie przepisów o ewidencji podatkowej | 234 |
|
6.5. Udaremnienie lub utrudnienie kontroli | 236 |
|
7. Przestępstwa i wykroczenia akcyzowe | 241 |
|
7.1. Wprowadzenie do problematyki przestępstw i wykroczeń akcyzowych | 241 |
|
7.2. Bezprawne wydanie lub przywóz wyrobu akcyzowego | 243 |
|
7.3. Wywóz wyrobów akcyzowych bez zawiadomienia | 248 |
|
7.4. Paserstwo akcyzowe | 250 |
|
7.5. Wadliwe oznaczanie wyrobów akcyzowych | 254 |
|
7.6. Fałszowanie znaków akcyzy | 256 |
|
7.7. Niedopełnienie obowiązku oznaczenia wyrobu akcyzowego | 257 |
|
7.8. Naruszenie obowiązków wynikających z nadzoru podatkowego | 259 |
|
7.9. Produkcja i magazynowanie wyrobów akcyzowych poza składem podatkowym | 262 |
|
7.10. Nielegalny obrót znakami akcyzy | 264 |
|
7.11. Rażące naruszenie przepisów o przewozie lub przechowywaniu znaków akcyzy | 266 |
|
7.12. Nierozliczenie się ze znaków akcyzy | 267 |
|
7.13. Naruszenie warunków zwolnienia z akcyzy | 269 |
|
7.14. Zmiana przeznaczenia wyrobu akcyzowego | 270 |
|
7.15. Naruszenie obowiązku rozliczenia znaków akcyzy z kontrahentem | 273 |
|
8. Nienależna wypłata lub wykorzystanie dotacji albo subwencji oraz wadliwe wykonywanie nadzoru | 274 |
|
8.1. Nienależna wypłata lub wykorzystanie dotacji albo subwencji | 274 |
|
8.2. Wadliwe wykonywanie nadzoru | 277 |
|
Rozdział 16. Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami lub usługami | 280 |
|
1. Przemyty | 282 |
|
2. Oszustwa celne i inne wyłudzenia | 284 |
|
2.1. Wyłudzenie zezwoleń celnych | 284 |
|
2.2. Oszustwo celne | 286 |
|
2.3. Wyłudzenie zwrotu należności celnej | 287 |
|
3. Paserstwo celne | 288 |
|
4. Inne bezprawne zachowania mające na celu uszczuplenie należności celnych | 290 |
|
4.1. Naruszenie procedury odprawy czasowej | 290 |
|
4.2. Niezachowanie warunków zwolnienia z cła | 291 |
|
5. Czyny zakłócające sprawowanie należytego nadzoru celnego | 292 |
|
5.1. Usunięcie towaru spod dozoru celnego | 292 |
|
5.2. Naruszenie przepisów o składzie celnym, magazynie czasowego składowania, składzie wolnocłowym i wolnym obszarze celnym | 293 |
|
5.3. Utrudnianie kontroli celnej | 294 |
|
5.4. Nieprzechowywanie dokumentów celnych | 295 |
|
6. Niewłaściwe wykonywanie nadzoru | 296 |
|
Rozdział 17. Przestępstwa i wykroczenia przeciwko obrotowi dewizowemu | 297 |
|
1. Ogólna charakterystyka nowego prawa dewizowego i związanych z nim deliktów dewizowych | 297 |
|
2. Ogólna charakterystyka zmian w rozdziale 8 k.k.s. dokonanych nowelizacją prawa dewizowego z 2007 r. | 300 |
|
3. Wyłudzenie indywidualnego zezwolenia dewizowego | 302 |
|
4. Naruszanie ograniczeń dewizowych | 303 |
|
4.1. Bezprawne wykonanie transferu na potrzeby działalności gospodarczej | 303 |
|
4.2. Bezprawne nabycie lub zbycie papierów wartościowych przez nierezydenta | 304 |
|
4.3. Bezprawne dokonanie transakcji w kraju trzecim przez rezydenta | 305 |
|
4.4. Bezprawne zbycie papierów wartościowych przez rezydenta | 306 |
|
4.5. Bezprawne otwarcie lub utrzymywanie rachunku bankowego | 307 |
|
4.6. Bezprawne dokonanie rozliczeń pieniężnych w obrocie dewizowym | 308 |
|
5. Reglamentacja działalności związanej z kupnem i sprzedażą wartości dewizowych. Nielegalna działalność kantorowa | 309 |
|
6. Naruszenia obowiązków dewizowych | 311 |
|
6.1. Utrudnianie kontroli dewizowej wykonywanej przez NBP | 311 |
|
6.2. Utrudnianie kontroli dewizowej wykonywanej przez organy celne lub Straż Graniczną | 312 |
|
6.3. Naruszenie obowiązku pośrednictwa banku | 314 |
|
6.4. Naruszenie obowiązku informowania NBP | 314 |
|
6.5. Nieprzechowywanie wymaganych dokumentów związanych z działalnością kantorową lub obrotem dewizowym | 315 |
|
6.6. Naruszenie obowiązku nadzoru | 316 |
|
Rozdział 18. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach | 317 |
|
1. Wprowadzenie do problematyki przestępstw i wykroczeń przeciwko . organizacji gier i zakładów wzajemnych | 317 |
|
2. Nielegalne urządzanie gier lub zakładów wzajemnych | 319 |
|
3. Urządzanie lub prowadzenie gry z naruszeniem szczególnych obowiązków | 324 |
|
3.1. Urządzenie lub prowadzenie gry bez urzędowego sprawdzenia . lub bez urzędowych zabezpieczeń | 324 |
|
3.2. Naruszenie obowiązku informacyjnego przy niszczeniu losów | 325 |
|
3.3. Naruszenie obowiązku informacyjnego przy automatach do gry | 326 |
|
4. Nielegalne urządzanie i prowadzenie gier fantowych i loterii | 327 |
|
5. Nielegalny udział w grach lub zakładach | 328 |
|
6. Nielegalna sprzedaż losów loterii lub innych dowodów udziału w grze | 329 |
|
7. Zakazana publiczna reklama i promocja gier lub zakładów wzajemnych | 330 |
|
8. Umożliwienie udziału w grze osobie nieletniej | 331 |
|
9. Niewłaściwe wykonywanie nadzoru | 332 |
|
Część druga. Postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe | 333 |
|
Rozdział 19. Zagadnienia ogólne | 335 |
|
1. Pojęcie postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe | 335 |
|
2. Funkcje norm postępowania karnoskarbowego | 336 |
|
3. Cele postępowania karnoskarbowego | 337 |
|
4. Przedmiot procesu | 338 |
|
5. Tryby postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe | 339 |
|
5.1. Tryb zwyczajny | 339 |
|
5.2. Tryb uproszczony | 340 |
|
5.3. Tryb nakazowy | 340 |
|
5.4. Tryb w stosunku do nieobecnych | 341 |
|
5.5. Tryb mandatowy | 341 |
|
5.6. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności | 341 |
|
6. Postępowanie zasadnicze i dodatkowe | 342 |
|
Rozdział 20. Strony i ich przedstawiciele | 344 |
|
1. Pojęcie i rodzaje stron | 344 |
|
2. Oskarżyciel publiczny | 345 |
|
3. Oskarżony | 345 |
|
4. Podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej | 346 |
|
5. Interwenient | 348 |
|
6. Reprezentanci stron procesowych | 350 |
|
Rozdział 21. Zabezpieczenie majątkowe | 351 |
|
1. Uwagi ogólne | 351 |
|
2. Zatrzymanie przesyłki | 353 |
|
3. Złożenie do depozytu | 353 |
|
4. Zabezpieczenie na mieniu | 354 |
|
5. Upadek zabezpieczenia | 354 |
|
6. Tymczasowe zajęcie mienia | 355 |
|
Rozdział 22. Właściwość organów postępowania przygotowawczego | 357 |
|
1. Finansowe organy postępowania | 357 |
|
2. Niefinansowe organy postępowania | 358 |
|
3. Prokurator | 359 |
|
4. Właściwość z łączności spraw i spory o właściwość w postępowaniu przygotowawczym | 361 |
|
Rozdział 23. Pociągnięcie do odpowiedzialności za zgodą sprawcy | 363 |
|
1. Postępowanie mandatowe | 363 |
|
1.1. Uwagi ogólne | 363 |
|
1.2. Organy uprawnione do nakładania kary grzywny w trybie postępowania mandatowego | 363 |
|
1.3. Przesłanki postępowania mandatowego | 365 |
|
1.4. Rodzaje mandatów | 367 |
|
1.5. Skutki odmowy przyjęcia mandatu | 368 |
|
1.6. Uchylenie prawomocnego mandatu | 369 |
|
1.7. Nadzór nad postępowaniem mandatowym | 370 |
|
2. Zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności | 370 |
|
2.1. Uwagi ogólne | 370 |
|
2.2. Przebieg negocjacji | 372 |
|
2.3. Zezwolenie | 375 |
|
Rozdział 24. Postępowanie przygotowawcze | 377 |
|
1. Uwagi ogólne | 377 |
|
2. Wszczęcie postępowania | 379 |
|
3. Formy postępowania (śledztwo lub dochodzenie) | 381 |
|
4. Porządek czynności | 384 |
|
5. Akt oskarżenia | 387 |
|
6. Wniosek o skazanie bez rozprawy | 389 |
|
Rozdział 25. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji | 393 |
|
1. Uwagi ogólne | 393 |
|
2. Rozpoczęcie rozprawy | 394 |
|
3. Uwagi ogólne o rozprawie | 395 |
|
4. Przewód sądowy | 400 |
|
4.1. Odczytanie aktu oskarżenia | 401 |
|
4.2. Wyjaśnienia oskarżonego | 401 |
|
4.3. Skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego | 402 |
|
4.4. Skrócona rozprawa | 403 |
|
4.5. Dalsze postępowanie dowodowe | 403 |
|
4.6. Zwrot sprawy oskarżycielowi publicznemu | 404 |
|
4.7. Rozszerzenie oskarżenia | 405 |
|
4.8. Zmiana kwalifikacji prawnej zarzutu aktu oskarżenia | 405 |
|
4.9. Przerwa i odroczenie rozprawy | 406 |
|
4.10. Zamknięcie przewodu sądowego | 406 |
|
5. Głosy stron | 407 |
|
6. Wyrokowanie | 407 |
|
7. Natychmiastowa wykonalność orzeczenia | 409 |
|
Rozdział 26. Postępowanie odwoławcze | 410 |
|
1. Uwagi ogólne | 410 |
|
2. Apelacja | 411 |
|
2.1. Przedmiot, granice, zakres i kierunek zaskarżenia | 411 |
|
2.2. Właściwość sądów odwoławczych | 412 |
|
2.3. Termin | 413 |
|
2.4. Dewolutywność i suspensywność apelacji | 414 |
|
2.5. Strony uprawnione do wniesienia apelacji | 414 |
|
2.6. Postępowanie dowodowe | 416 |
|
2.7. Zakaz reformationis in peius | 416 |
|
2.8. Zakaz ne peius | 417 |
|
2.9. Zarzuty i przyczyny odwoławcze | 417 |
|
2.10. Rodzaje orzeczeń sądu odwoławczego | 419 |
|
2.11. Przebieg rozprawy apelacyjnej | 419 |
|
3. Zażalenie | 421 |
|
3.1. Przedmiot zażalenia | 421 |
|
3.2. Dewolutywność i suspensywność zażalenia | 422 |
|
3.3. Podmioty uprawnione do wniesienia zażalenia | 422 |
|
3.4. Termin do wniesienia zażalenia | 422 |
|
3.5. Właściwość organów odwoławczych | 422 |
|
3.6. Rodzaje orzeczeń sądu lub organu odwoławczego | 423 |
|
Rozdział 27. Nadzwyczajne środki zaskarżenia | 424 |
|
1. Uwagi ogólne | 424 |
|
2. Kasacja | 424 |
|
2.1. Przedmiot zaskarżenia | 424 |
|
2.2. Termin do wniesienia kasacji | 425 |
|
2.3. Dewolutywność i suspensywność kasacji | 425 |
|
2.4. Podmioty uprawnione do wniesienia kasacji | 426 |
|
2.5. Podstawy kasacji | 427 |
|
2.6. Rodzaje orzeczeń sądu kasacyjnego | 427 |
|
2.7. Przebieg postępowania | 428 |
|
3. Wznowienie postępowania | 429 |
|
3.1. Przedmiot wznowienia | 429 |
|
3.2. Podmioty uprawnione do złożenia wniosku o wznowienie postępowania | 429 |
|
3.3. Podstawy wznowienia | 430 |
|
3.4. Orzeczenie o wznowieniu postępowania | 321 |
|
Rozdział 28. Postępowanie nakazowe | 432 |
|
1. Uwagi ogólne | 432 |
|
2. Przesłanki postępowania nakazowego | 433 |
|
3. Przebieg postępowania nakazowego | 436 |
|
Rozdział 29. Postępowanie w stosunku do nieobecnych | 438 |
|
1. Przesłanki | 438 |
|
2. Przebieg postępowania | 440 |
|
Rozdział 30. Postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe | 441 |
|
1. Uwagi ogólne | 441 |
|
2. Przebieg postępowania | 442 |
|
3. Wykonywanie kar | 444 |
|
4. Wykonywanie środków karnych | 446 |
|
Podstawowa literatura | 449 |
|
1. Podręczniki, skrypty i monografie | 449 |
|
2. Komentarze | 451 |
|
3. Ważniejsze artykuły | 452 |
|
Indeks rzeczowy | 459 |
|
| |