| Wstęp Bolesław Winiarski | 13 |
|
Część I. Funkcje polityki gospodarczej | 17 |
|
ROZDZIAŁ 1. Pojęcia podstawowe Bolesław Winiarski | 17 |
|
1.1. Polityka gospodarcza (ekonomiczna) i jej podmioty | 17 |
|
1.2. Nauka polityki ekonomicznej | 19 |
|
1.3. Metoda nauki polityki ekonomicznej | 22 |
|
1.4. Doktryny społeczno-ekonomiczne i doktryny polityki gospodarczej | 23 |
|
Pytania kontrolne | 26 |
|
ROZDZIAŁ 2. Systemy ekonomiczne i funkcje polityki gospodarczej Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 27 |
|
2.1. Ustroje społeczno-ekonomiczne i systemy funkcjonowania gospodarki | 27 |
|
2.2. Funkcje państwa i polityki gospodarczej w kapitalistycznej gospodarce rynkowej | 31 |
|
2.3. Administracyjne kierowanie gospodarką w systemach socjalistycznych | 39 |
|
2.4. Polityka gospodarcza w procesach transformacji systemowej | 44 |
|
Pytania kontrolne | 47 |
|
ROZDZIAŁ 3. Uwarunkowania, cele i dziedziny polityki gospodarczej Bolesław Winiarski | 48 |
|
3.1. Zewnętrzne i wewnętrzne uwarunkowania oddziaływań państwa na gospodarkę | 48 |
|
3.2. Przesłanki i cele | 52 |
|
3.2.1. Przesłanki i cele ustrojowo-systemowe i polityczne | 53 |
|
3.2.2. Cele ekonomiczne | 53 |
|
3.2.3. Przesłanki i cele społeczne | 55 |
|
3.2.4. Przesłanki i cele ekologiczne | 57 |
|
3.2.5. Cele obronno-militarne | 58 |
|
3.3. Główne dziedziny polityki gospodarczej | 60 |
|
Pytania kontrolne | 64 |
|
ROZDZIAŁ 4. Przedmiot oddziaływań - gospodarka narodowa i jej relacje z otoczeniem Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 65 |
|
4.1. Gospodarka narodowa jako wielki system społeczny | 65 |
|
4.2. Rozmiary i dynamika działalności gospodarczej na obszarze kraju | 68 |
|
4.3. Bogactwo narodowe | 72 |
|
4.3.1. Zasoby (bogactwa) naturalne | 72 |
|
4.3.2. Zasoby majątkowe | 75 |
|
4.4. Ludność kraju i zasoby czynnika pracy | 77 |
|
4.5. Struktura gospodarki | 83 |
|
4.6. Potencjał ekonomiczny kraju, realny produkt narodowy i zadania polityki ekonomicznej | 87 |
|
Pytania kontrolne | 89 |
|
ROZDZIAŁ 5. Polityka ekonomiczna a planowanie gospodarcze Bolesław Winiarski | 90 |
|
5.1. Procesy tworzenia decyzji gospodarczych - planowanie | 90 |
|
5.2. Diagnozy, prognozy, programy, plany | 92 |
|
5.3. Sfery i podmioty planowania w gospodarce rynkowej | 95 |
|
5.4. Funkcje planowania krajowego (makroekonomicznego) | 98 |
|
Pytania kontrolne | 100 |
|
Część II. Doktryny, systemy, kierunki | 103 |
|
ROZDZIAŁ 6. Merkantylizm, protekcjonizm, liberalizm, gospodarka wojenna Bolesław Winiarski | 103 |
|
6.1. Geneza i pierwsze systemy polityki gospodarczej - merkantylizm, protekcjonizm | 103 |
|
6.2. Leseferyzm i liberalizm | 105 |
|
6.3. Problemy socjalne, doktryny społeczno-ekonomiczne i kierunki polityki na przełomie XIX i XX w. | 108 |
|
6.4. Pierwsza wojna światowa - systemy gospodarki wojennej | 110 |
|
Pytania kontrolne | 112 |
|
ROZDZIAŁ 7. Między dwiema wojnami Bolesław Winiarski | 113 |
|
7.1. Rozwój interwencjonizmu państwowego | 113 |
|
7.2. Polityka gospodarcza w II Rzeczypospolitej | 115 |
|
7.3. Państwa totalitarne - hitlerowskie Niemcy, ZSRR, polityka zbrojeń | 119 |
|
7.4. Gospodarka wojenna po raz drugi | 122 |
|
Pytania kontrolne | 124 |
|
ROZDZIAŁ 8. Druga połowa XX stulecia. Polityka gospodarcza w podzielonym świecie Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 125 |
|
8.1. Podziały polityczno-ekonomiczne po drugiej wojnie światowej | 125 |
|
8.2. Keynesowskie koncepcje w polityce ekonomicznej, nacisk inflacji, zwrot w stronę założeń liberalnych | 129 |
|
8.3. Neoliberalizm i monetaryzm, teoria racjonalnych oczekiwań, ekonomia propodażowa „reaganomika” | 133 |
|
8.4. Kraje realnego socjalizmu - strategia gospodarcza, próby reform, rozpad systemu kolektywistycznego | 137 |
|
8.5. Polityka gospodarcza w Polsce w latach 1944-1989 | 140 |
|
8.5.1. Polska w strefie wpływów ZSRR - sytuacja polityczna, problemy odbudowy gospodarczej kraju, sowietyzacja systemu | 140 |
|
8.5.2. Próby reformowania systemu; orientacje polityki | 144 |
|
8.5.3. Od sierpniowego przełomu w 1980 r. do upadku systemu komunistycznego | 148 |
|
Pytania kontrolne | 151 |
|
ROZDZIAŁ 9. Procesy transformacji - od realnego socjalizmu do gospodarki rynkowej | 153 |
|
9.1. Transformacja systemowa w krajach postkomunistycznych Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 153 |
|
9.2. Polityka przebudowy systemowej w Polsce - stabilizacja i liberalizacja Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 156 |
|
9.3. Prywatyzacja polskiej gospodarki Ewa Pancer-Cybulska | 160 |
|
9.3.1. Formy przekształceń własnościowych | 160 |
|
9.3.2. Inwestycje zagraniczne | 164 |
|
9.3.3. Akcjonariat pracowniczy, spółdzielczość, komunalizacja | 165 |
|
9.3.4. Tempo i skala procesu prywatyzacji | 166 |
|
9.4. Ocena procesów transformacji w Polsce Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 169 |
|
Pytania kontrolne | 192 |
|
ROZDZIAŁ 10. Polityka gospodarcza w obliczu procesów globalizacji. Perspektywy na pierwsze dziesięciolecia XXI wieku Boleslaw Winiarski | 177 |
|
10.1. Procesy globalizacji. Asymetria rozkładu korzyści i zagrożeń | 177 |
|
10.2. Sukcesy ideologii wolnej konkurencji i rosnące wątpliwości | 184 |
|
10.3. „Przypływy” i „odpływy” interwencji państwa w gospodarkę | 187 |
|
10.4. Prognozy na przyszłość. Mechanizm konkurencji plus regulacja państwowa i międzynarodowa? | 189 |
|
Pytania kontrolne | 192 |
|
Część III. Polityka rozwoju gospodarczego | 195 |
|
ROZDZIAŁ 11. Poszukiwanie ścieżki trwałego wzrostu Mirosława Klamut | 195 |
|
11.1. Wzrost i rozwój gospodarczy. Czynniki wzrostu | 195 |
|
11.2. Modele wzrostu | 195 |
|
11.3. Polityka prowzrostowa (prorozwojowa). Regulowanie zdolności akumulacyjnych gospodarki | 204 |
|
Pytania kontrolne | 207 |
|
ROZDZIAŁ 12. Problemy strategii rozwoju | 209 |
|
12.1. Typy strategii rozwoju Jan Borowiec | 209 |
|
12.2. „Strategie dla Polski” Bolesław Winiarski | 214 |
|
Pytania kontrolne | 224 |
|
ROZDZIAŁ 13. Polityka strukturalna Mirosława Klamut | 225 |
|
13.1. Struktura gospodarcza i jej definicje | 225 |
|
13.2. Rodzaje i kierunki polityki strukturalnej | 229 |
|
13.3. Mechanizm przezwyciężania barier strukturalnych w gospodarce w latach osiemdziesiątych XX w. - doświadczenia niektórych krajów | 231 |
|
13.3.1. Stany Zjednoczone i Japonia | 232 |
|
13.3.2. Europa Zachodnia | 235 |
|
13.3.3. Kraje nowo uprzemysłowione | 237 |
|
13.4. Strukturalne problemy transformacji w Polsce | 239 |
|
Pytania kontrolne | 244 |
|
ROZDZIAŁ 14. Polityka przemysłowa Mirosława Klamut | 245 |
|
14.1. Funkcje i charakter polityki przemysłowej | 245 |
|
14.2. Kryteria ingerencji w kształtowanie struktury przemysłu | 248 |
|
14.3. Instrumenty polityki przemysłowej | 249 |
|
14.4. Próby formułowania polityki przemysłowej w Polsce w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. | 254 |
|
Pytania kontrolne | 257 |
|
ROZDZIAŁ 15. Polityka żywnościowa Stanisław Styś | 258 |
|
15.1. Gospodarka żywnościowa i jej struktura | 258 |
|
15.2. Zadania i podmioty polityki żywnościowej | 265 |
|
15.3. Instrumenty polityki żywnościowej | 269 |
|
Pytania kontrolne | 277 |
|
ROZDZIAŁ 16. Polityka regionalna Bolesław Winiarski, Felicyta Winiarska | 278 |
|
16.1. Struktura przestrzenna gospodarki i funkcje polityki regionalnej | 278 |
|
16.2. Polityka interregionalna i intraregionalna. Podmioty działań | 284 |
|
16.3. Instrumentacja | 288 |
|
16.3.1. Planowanie przestrzenne (terytorialne) | 288 |
|
16.3.2. Narzędzia operacyjne polityki regionalnej | 290 |
|
16.4. Problemy regionalne Polski w perspektywie integracji europejskiej i wyzwania dla polityki regionalnej | 295 |
|
16.5. Startegie rozwoju regionalnego | 304 |
|
Pytania kontrolne | 307 |
|
ROZDZIAŁ 17. Polityka ochrony środowiska | 308 |
|
17.1. Podstawy teoretyczne Giuseppe Calzoni | 308 |
|
17.2. Działania władz publicznych i postępowanie grup interesu Giuseppe Calzoni | 311 |
|
17.3. Instytucje i instrumenty realizacji polityki ekologicznej (na przykładzie Włoch i Unii Europejskiej) Giuseppe Calzoni | 316 |
|
17.4. Główne kierunki polityki ekologicznej w Polsce Kazimiera Wilk | 320 |
|
Pytania kontrolne | 324 |
|
ROZDZIAŁ 18. Polityka naukowa i innowacyjna Stanisław Korenik, Ewa Szostak | 325 |
|
18.1. Funkcje polityki naukowej i innowacyjnej | 325 |
|
18.2. Typy polityki naukowej oraz narzędzia jej realizacji | 330 |
|
18.3. Pobudzanie procesów innowacyjnych | 334 |
|
18.4. Polityka naukowa w Polsce | 338 |
|
Pytania kontrolne | 348 |
|
ROZDZIAŁ 19. Polityka inwestycyjna Ryszard Broszkiewicz | 349 |
|
19.1. Funkcje i zadania polityki inwestycyjnej | 349 |
|
19.2. Środki i instrumenty realizacji polityki inwestycyjnej | 351 |
|
19.3. Wybór projektów inwestycyjnych | 355 |
|
Pytania kontrolne | 356 |
|
Część IV. Mechanizmy oddziaływań | 359 |
|
ROZDZIAŁ 20. Polityka pieniężna Jan Borowiec | 359 |
|
20.1. Istota i funkcje polityki pieniężnej | 359 |
|
20.2. Strategia polityki pieniężnej: cele pośrednie | 362 |
|
20.2.1. Strategia monetarna | 362 |
|
20.2.2. Operowanie zmianami stopy procentowej | 365 |
|
20.2.3. Oddziaływanie na kurs walutowy | 367 |
|
20.2.4. Oddziaływanie na dochód nominalny | 368 |
|
20.2.5. Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego | 368 |
|
20.3. Instrumenty polityki pieniężnej | 369 |
|
20.3.1. Polityka dyskontowa | 370 |
|
20.3.2. Operacje otwartego rynku | 371 |
|
20.3.3. Rezerwy obowiązkowe | 372 |
|
20.4. Koordynacja polityki pieniężnej z polityką budżetową. Międzynarodowa koordynacja polityki pieniężnej | 375 |
|
20.4.1. Techniczne i polityczne przeszkody w koordynacji polityki makroekonomicznej | 375 |
|
20.4.2. Formy koordynacji polityki pieniężnej i polityki budżetowej | 376 |
|
20.4.3. Międzynarodowa koordynacja polityki pieniężnej | 377 |
|
Pytania kontrolne | 379 |
|
ROZDZIAŁ 21. Polityka budżetowa Leszek Patrzałek | 380 |
|
21.1. Funkcje polityki budżetowej i finansów publicznych | 380 |
|
21.1.1. Funkcja alokacyjna | 383 |
|
21.1.2. Funkcja redystrybucyjna i jej instrumenty | 385 |
|
21.1.3. Funkcja stabilizacyjna | 388 |
|
21.2. Pasywna i aktywna polityka budżetowa | 391 |
|
21.2.1. Pasywna polityka budżetowa | 391 |
|
21.2.2. Aktywna (dyskrecjonalna) polityka budżetowa | 392 |
|
21.3. Deficyt budżetowy | 393 |
|
Pytania kontrolne | 397 |
|
ROZDZIAŁ 22. Regulowanie rynku pracy Jadwiga Gogolewska | 398 |
|
22.1. Koncepcje teoretyczne i założenia regulacji rynku pracy | 398 |
|
22.2. Polityka zatrudnienia i jej funkcje | 402 |
|
22.3. Polityka zatrudnienia a polityka kształcenia | 408 |
|
22.4. Instrumentacja | 410 |
|
22.4.1. Działania w celu zwiększenia popytu na siłę roboczą | 410 |
|
22.4.2. Kształtowanie podaży siły roboczej | 415 |
|
22.4.3. Regulacja międzynarodowych transferów zasobów pracy | 416 |
|
Pytania kontrolne | 418 |
|
ROZDZIAŁ 23. Regulowanie dochodów i cen Leszek Cybulski | 419 |
|
23.1. Polityka dochodowa - zakres i funkcje | 419 |
|
23.2. Cele polityki dochodowej | 424 |
|
23.3. Sposoby realizacji polityki dochodowej | 432 |
|
23.4. Inflacja i ceny | 434 |
|
23.5. Środki i instrumenty polityki cenowo-dochodowej | 438 |
|
23.5.1. Specyficzne środki polityki cenowo-dochodowej | 439 |
|
23.5.2. Fiskalne narzędzia regulacji cen i dochodów | 443 |
|
23.5.3. System ubezpieczeń społecznych | 444 |
|
23.6. Aspekt przestrzenny polityki dochodowej | 447 |
|
Pytania kontrolne | 452 |
|
Część V. Międzynarodowa polityka gospodarcza | 455 |
|
ROZDZIAŁ 24. Polityka współpracy gospodarczej z zagranicą Kazimiera Wilk | 455 |
|
24.1. Funkcje polityki współpracy gospodarczej z zagranicą | 455 |
|
24.2. Typy polityki współpracy gospodarczej | 457 |
|
24.3. Narzędzia regulacji stosunków ekonomicznych z zagranicą | 459 |
|
24.3.1. Cło i polityka celna | 459 |
|
24.3.2. Bariery pozataryfowe i parataryfowe | 461 |
|
24.3.3. Polityka kursu walutowego | 463 |
|
24.4. Międzynarodowe organizacje gospodarcze | 467 |
|
24.5. Przynależność do międzynarodowych organizacji gospodarczych a zewnętrzne ograniczenia polityki ekonomicznej. Zadłużenie zagraniczne | 472 |
|
24.6. Współpraca gospodarcza z zagranicą w warunkach członkostwa Polski w Unii Europejskiej | 473 |
|
Pytania kontrolne | 474 |
|
ROZDZIAŁ 25. Polityka dostosowawcza Jan Borowiec | 475 |
|
25.1. Uwagi wstępne | 475 |
|
25.2. Podstawy teoretyczne polityki dostosowawczej MFW | 476 |
|
25.3. „Heterodoksyjne” programy dostosowawcze | 477 |
|
25.4. Realizacja programów dostosowawczych MFW | 480 |
|
25.5. Ocena polityki dostosowawczej | 482 |
|
Pytania kontrolne | 483 |
|
ROZDZIAŁ 26. Unia Europejska - struktura instytucjonalna i zasady funkcjonowania | 484 |
|
26.1. Przesłanki powstania i rozwój Wspólnot Europejskich Anna Jenik | 484 |
|
26.2. Instytucje Wspólnot Europejskich Anna Jenik | 488 |
|
26.3. Wspólnotowy system prawny Anna Jenik | 499 |
|
26.4. Budżet wspólnotowy Unii Europejskiej Leszek Cybulski | 504 |
|
Pytania kontrolne | 516 |
|
ROZDZIAŁ 27. Wybrane kierunki polityki gospodarczej Unii Europejskiej | 517 |
|
27.1. Wspólna polityka rolna Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska | 517 |
|
27.2. Jednolity rynek europejski Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska | 525 |
|
27.3. Polityka walutowa i unia walutowa Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska | 525 |
|
27.4. Wspomaganie przemian strukturalnych i rozwoju regionalnego Ewa Pancer-Cybulska | 543 |
|
27.4.1. Polityka regionalna Unii Europejskiej na tle jej polityki strukturalnej | 543 |
|
27.4.2. Cele polityki regionalnej | 545 |
|
27.4.3. Dylematy i problemy polityki regionalnej | 550 |
|
Aneks | 556 |
|
Pytania kontrolne | 561 |
|
ROZDZIAŁ 28. Euroregiony - nowy element narodowej i międzynarodowej polityki gospodarczej Zbigniew Przybyła | 562 |
|
28.1. Współpraca transgraniczna. Euroregiony | 562 |
|
28.2. Struktury instytucjonalne i funkcje euroregionów | 566 |
|
Pytania kontrolne | 568 |
|
Zakończenie Bolesław Winiarski | 569 |
|
Bibliografia | 572 |
|
Indeks rzeczowy Krzysztof Biegun | 581 |
|
| |