Gramatyka języka rosyjskiego z ćwiczeniami

Spis treści

Przedmowa	13
CZASOWNIKI (???????)	16
1 Czas przeszły ? ????????? ?????	16
2 Nieregularne formy czasu przeszłego ? ???????????? ????? ?????????? ???????	18
3 Czas teraźniejszy-przyszły. Zasady ogólne ? ?????????-??????? ?????. ????? ???????	20
4 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -a??, -???, zawierających przed końcówką ? lub ? (I koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -a??, -???, ??????? ????? ?????????? ? ??? ? (I ?????????)	22
5 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -a??, -??? bez a lub ? przed końcówką (I koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -a??, -??? ??? ?,? ????? ?????????? (I ?????????)	24
6 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -a??, -??? (II koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -a??, -??? (II ?????????)	26
7 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -e?? (I koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -??? (I ?????????)	28
8 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -e?? (II koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -??? (II ?????????)	30
9 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -???, -????, -o??, -u??, -??? (I koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -???, -????, -o??, -u??, -??? (I ?????????)	32
10 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -u?? (II koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -u?? (II ?????????)	34
11 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -???, -c?? i -?? ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -???, -c?? ? -??	36
12 Czas teraźniejszy-przyszły czasowników na -?u (I koniugacja) ? ?????????-??????? ????? ???????? ?? -?u (I ?????????)	38
13 Czas przyszły czasowników dokonanych i niedokonanych ? ??????? ????? ???????? ??????????? ? ?????????????? ????	40
14 Tryb rozkazujący (formy podstawowe) ? ????????????? ?????????? (???????? ?????)	42
15 Tryb rozkazujący (inne formy) ? ????????????? ?????????? (?????? ?????)	44
16 Tryb warunkowy ? ?????????????? ??????????	46
17 Czasowniki zwrotne ? ?????????? ???????	48
18 Czasowniki dokonane i niedokonane ? ??????? ???????????? ? ?????????????? ????	50
19 Miękki znak w czasownikach ? ?????? ???? ? ????????	52
20 Imiesłowy przymiotnikowe. Imiesłów czynny czasu teraźniejszego ? ?????????. ?????????????? ????????? ?????????? ???????	54
21 Imiesłów czynny czasu przeszłego ? ?????????????? ????????? ?????????? ???????	56
22 Imiesłów bierny czasu teraźniejszego ? ????????????? ????????? ?????????? ???????	58
23 Imiesłów bierny czasu przeszłego ? ????????????? ????????? ?????????? ???????	60
24 Strona bierna ? ????????????? ?????	62
25 Imiesłów przysłówkowy czasowników niedokonanych ? ???????????? ?????????????? ????	64
26 Imiesłów przysłówkowy czasowników dokonanych ? ???????????? ???????????? ????	66
RZECZOWNIKI (????? ???????????????)	70
27 Rodzaj gramatyczny ? ?????????????? ???	70
28 Rzeczowniki dwurodzajowe. Polsko-rosyjskie niezgodności rodzajowe ? ??????????????? ?????? ????. ???????-??????? ??????? ??????????????	72
29 Liczba pojedyncza i mnoga ? ???????????? ? ????????????? ?????	74
30 Liczba pojedyncza rzeczowników rodzaju męskiego i nijakiego (I deklinacja) ? ???????????? ????? ??????????????? ???????? ? ???????? ???? (I ?????????)	76
31 Rzeczowniki żywotne i nieżywotne ? ???????????? ? ?????????????? ???????????????	78
32 Narzędnik liczby pojedynczej (I deklinacja) ? ???????????? ????? ????????????? ????? (I ?????????)	80
33 Miejscownik liczby pojedynczej (I deklinacja) ? ?????????? ????? ????????????? ????? (I ?????????)	82
34 Odmiana rzeczowników na -?? i wyrazu ny?? ? ????????? ??????????????? ?? -?? ? ????? ny??	84
35 Rzeczowniki na -a (II deklinacja) ? ??????????????? ?? -? (II ?????????)	86
36 Rzeczowniki na -? (II deklinacja) ? ??????????????? ?? -? (II ?????????)	88
37 Rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na miękki znak (III deklinacja). Polsko-rosyjskie niezgodności rodzajowe ? ??????????????? ???????? ???? ?? ?????? ???? (III ?????????). ???????-??????? ??????? ??????????????	90
38 Odmiana rzeczowników ????, ????, ??????, ??????? ? ????????? ??????????????? ????, ????, ??????, ???????	92
39 Mianownik liczby mnogiej na -?/-? ? ???????????? ????? ?????????????? ????? ?? -?/-?	94
40 Mianownik liczby mnogiej na -?/-? lub -e ? ???????????? ????? ?????????????? ????? ?? -?/-? ??? -?	96
41 Dopełniacz liczby mnogiej na -??, -??/-?? lub -?? ? ??????????? ????? ?????????????? ????? ?? -??, -??/-?? ??? -??	98
42 Dopełniacz liczby mnogiej z końcówką zerową. Celownik liczby mnogiej ? ??????????? ????? ?????????????? ????? ? ??????? ??????????. ????????? ????? ?????????????? ?????	100
43 Biernik, narzędnik i miejscownik liczby mnogiej ? ???????????, ???????????? ? ?????????? ????? ?????????????? ?????	102
44 Rzeczowniki nieodmienne ? ???????????? ???????????????	104
45 Odmiana imion i nazwisk ? ????????? ????, ??????? ? ???????	106
PRZYMIOTNIKI (????? ??????????????)	110
46 Przymiotniki na -?? (ale nie na: -???, -???, -???, -???, -???) ? ?????????????? ?? -?? (?? ??: -???, -???, -???, -???, -???)	110
47 Przymiotniki na -???, -???, -???, -???, -??? ? ?????????????? ?? -???, -???, -???, -???, -???	112
48 Przymiotniki na -?? ? ?????????????? ?? -??	114
49 Przymiotniki na -?? ? ?????????????? ?? -??	116
50 Przymiotniki na -?? od nazw osób i zwierząt (np. ?????????, ??????) ? ?????????????? ?? -??, ???????????? ?? ???????? ??? ? ???????? (????., ?????????, ??????)	118
51 Przymiotniki na -??/-?? (np. ?????, ????????) ? ?????????????? ?? -??/-?? (????., ?????, ????????)	120
52 Przymiotniki na -?? i -??/-?? (np. ?????, ??????) ? ?????????????? ?? -?? ? -??/-?? (????., ?????, ??????)	122
53 Przymiotniki nieodmienne ? ???????????? ??????????????	124
54 Stopień wyższy. Forma opisowa. Forma prosta na -??/-?? (np. ???????, ???????) ? ????????????? ???????. ??????? ?????. ??????? ????? ?? -??/-?? (????., ???????, ???????)	126
55 Stopień wyższy. Forma prosta na -e (np. ?????, ????) ? ????????????? ???????. ??????? ????? ?? -? (????., ?????, ????)	128
56 Stopień najwyższy ? ???????????? ???????	130
57 Krótkie formy przymiotników w rodzaju męskim. Ogólne zasady tworzenia ? ??????? ????? ?????????????? ???????? ????. ????? ???????	132
58 Formy krótkie przymiotników rodzaju męskiego na -???? ? ??????? ????? ?????????????? ???????? ???? ?? -????	134
59 Formy krótkie pozostałych przymiotników rodzaju męskiego ? ??????? ????? ????????? ?????????????? ???????? ????	136
60 Formy krótkie rodzaju żeńskiego, nijakiego i liczby mnogiej ? ??????? ????? ???????? ? ???????? ????. ????????????? ?????	138
LICZEBNIKI (????? ????????????)	142
61 Liczebniki główne 1-4 ? ?????????????? ???????????? 1-4	142
62 Liczebniki główne 5-19, 20, 30 ? ?????????????? ???????????? 5-19, 20, 30	144
63 Liczebniki główne 40-900 ? ?????????????? ???????????? 40-900	146
64 Liczebniki główne 1000, 1 000 000, 1 000 000 000 ? ?????????????? ???????????? 1000, 1 000 000, 1 000 000 000	148
65 Łączenie liczebników z rzeczownikami ? ????????? ???????????? ? ????????????????	150
66 Liczebniki porządkowe (jednowyrazowe) ? ??????? ?????????? ????????????	152
67 Liczebniki porządkowe (wielowyrazowe) ? ????????? ?????????? ????????????	154
68 Liczebniki ułamkowe ? ??????? ????????????	156
69 Liczebniki ????????, ???-, ?????, ????????, ??????? ? ???????????? ????????, ???-, ?????, ????????, ???????	158
70 Liczebniki zbiorowe ? ????????????? ????????????	160
ZAIMKI (???????????)	164
71 Zaimki rzeczowne ?, ??, ??, ?? ? ???????????-??????????????? ?, ??, ??, ??	164
72 Zaimki ??, ???, ???, ??? ? ??????????? ??, ???, ???, ???	166
73 Zaimki ???? i ???? ????? ? ??????????? ???? ? ???? ?????	168
74 Zaimki ???, ???, ?????, ????o ? ??????????? ???, ???, ?????, ????o	170
75 Zaimki ?????, ?????, ??????, ?????? ? ??????????? ?????, ?????, ??????, ??????	172
76 Zaimki przymiotne ???, ????, ???? ? ???????????-?????????????? ???, ????, ????	174
77 Zaimki ???, ??? ? ??????????? ???, ???	176
78 Zaimki ???, ??, ?? ? ??????????? ???, ??, ??	178
79 Zaimki ????, ??? ? ??????????? ????, ???	180
80 Zaimki ?????, ?????, ?????, ????? ? ??????????? ?????, ?????, ?????, ?????	182
81 Zaimki ???????, ?????????, ??? ? ??????????? ???????, ?????????, ???	184
82 Zaimki ???, ????? ? ??????????? ???, ?????	186
83 Zaimki ????, ??????, ?????, ?????? ? ??????????? ????, ??????, ?????, ??????	188
84 Zaimki ???????, ????? ? ??????????? ???????, ?????	190
85 Zaimki liczebne ???????, ???????, ????????? ? ???????????-???????????? ???????, ???????, ?????????	192
86 Zaimki z cząstkami -??, -??????, -???? ? ??????????? ? ????????? -??, -??????, -????	194
87 Zaimki z cząstką ???-/???- ? ??????????? ? ???????? ???-/???-	196
PRZYSŁÓWKI (???????)	200
88 Ogólna charakterystyka przysłówków ? ????? ?????????????? ???????	200
89 Przysłówki od przymiotników i imiesłowów ? ??????? ?? ?????????????? ? ?????????	202
90 Przysłówki od rzeczowników, liczebników i innych części mowy ? ??????? ?? ???????????????, ???????????? ? ?????? ?????? ????	204
91 Przysłówki miejsca i kierunku (???? ????? ???????) ? ??????? ????? ? ??????????? (???? ????? ???????)	206
92 Przysłówki czasu (?????? ??? ?????? ??? ??????) ? ??????? ??????? (?????? ??? ?????? ??? ??????)	208
93 Przysłówki sposobu (???? ????? ????????), stopnia i miary (???????? ??????????), przyczyny i celu (??????? ??????) ? ??????? ??????? ???????? (???? ????? ????????), ???? ? ??????? (???????? ??????????), ??????? ? ???? (??????? ??????)	210
94 Stopień wyższy przysłówków. Forma opisowa (?????..., ?????...). Forma prosta na -??/-?? ? ??????? ????????? ???????. ??????? ????? (?????..., ?????...). ??????? ????? ?? -??/-??	212
95 Forma stopnia wyższego na -e. Stopień najwyższy ? ????? ????????????? ??????? ?? -?. ???????????? ???????	214
96 Przysłówki z cząstkami ??-, ??-; -??, -??????, -????; ???- ? ??????? ? ????????? ??-, ??-; -??, -??????, -????; ???-	216
97 Przysłówki używane tylko w orzeczniku (????, ?????, ?????? i in.) ? ????????????? ??????? (????, ?????, ?????? ? ??.)	218
PRZYIMKI (????????)	222
98 Przyimki pierwotne ? ????????????? ????????	222
99 Przyimki wtórne ? ??????????????? ????????	224
100 Przyimki przestrzenne oznaczające kierunek ruchu ? ???????????????? ???????? ?? ????????? ??????????? ????????	226
101 Przyimki oznaczające kierunek ruchu (różnice rosyjsko-polskie) ? ???????? ?? ????????? ??????????? ???????? (??????-???????? ????????)	228
102 Zależności między przyimkami przestrzennymi a przedrostkami czasowników ? ??????????? ????? ????????????????? ?????????? ? ??????????? ???????????	230
103 Przyimki używane przy podawaniu godziny wykonywania czynności ? ????????, ????????????? ??? ??????????? ???????? ??????? ????????	232
104 Przyimki w konstrukcjach określających czas trwania ? ???????? ? ???????????? ?? ????????? ????????? ????????????	234
105 Przyimki w konstrukcjach oznaczających uprzedniość i następstwo ? ???????? ? ????????????, ???????????? ??????????????? ? ??????????	236
106 Przyimki przyczynowe ? ????????? ????????	238
107 Przyimki wskazujące na cel ? ???????? ?? ????????? ????	240
108 Przyimki oznaczające warunek i przyzwolenie ? ???????? ?? ????????? ??????? ? ???????	242
109 Przyimki w konstrukcjach określających ilość ? ???????? ? ????????????, ??????????????? ??????????	244
110 Przyimki w konstrukcjach oznaczających obiekt ? ???????? ? ????????????, ???????????? ??????	246
111 Przyimki w konstrukcjach określających przedmiot ? ???????? ? ????????????, ??????????????? ??????	248
112 Przyimki w konstrukcjach oznaczających okoliczność ? ???????? ? ????????????, ???????????? ??????????????	250
PARTYKUŁY (???????)	254
113 Charakterystyka ogólna ? ????? ??????????????	254
114 Partykuły współtworzące formy czasowników (?????, ???????, ?????, ??????; ??) ? ???????, ????????????? ??? ??????????? ???? ??????? (?????, ???????, ?????, ??????; ??)	256
115 Partykuły wskazujące (???, ???, ???) ? ???????????? ??????? (???, ???, ???)	258
116 Partykuły pytajne ????? i ??????? ? ?????????????? ??????? ????? ? ???????	260
117 Partykuły pytajne ??, ??? ??, (??) ???, (??) ???, ? i in. ? ?????????????? ??????? ??, ??? ??, (??) ???, (??) ???, ? ? ??.	262
118 Partykuły przeczące (??, ??, ???, ?????, ????? ???) ? ????????????? ??????? (??, ??, ???, ?????, ????? ???)	264
SPÓJNIKI I WYRAŻENIA SPAJAJĄCE (????? ? ??????? ?????)	268
119 Spójniki między częściami zdania pojedynczego ? ????? ????? ??????? ???????? ???????????	268
120 Spójniki ???? i ????? ? ????? ???? ? ?????	270
SPÓJNIKI W ZDANIACH WSPÓŁRZĘDNYCH (????? ? ???????????????? ????????????)	274
121 Zdania łączne ze spójnikami ?, ??... ?? i in. Zdania przeciwstawne ze spójnikami ?, ??, ??????, ???? i in. ? ??????????? ? ??????????????? ??????? ?, ??... ?? ? ??. ??????????? ? ??????????????? ??????? ?, ??, ??????, ???? ? ??.	274
122 Zdania rozłączne ze spójnikami ???, ????, ??... ?? i in. Zdania wynikowe z wyrażeniami ? ???????, ? ??????. Zdania uściślające z wyrażeniami ? ??????, ?? ???? ? ??????????? ? ??????????????? ??????? ???, ????, ??... ?? ? ??. ???????????????? ????????-???????????? ??????????? ? ??????? ? ???????, ? ??????. ??????????? ? ?????????????? ??????? ? ??????, ?? ????	276
SPÓJNIKI W ZDANIACH PODRZĘDNYCH (????? ? ????????????????? ????????????)	280
123 Zdania względne z wyrazami ???... ???, ???... ??? itp. ? ????????????? ??????????? ?? ??????? ???... ???, ???... ??? ? ??.	280
124 Zdania podrzędne dopełniające ze spójnikami ???, ???, ?????, ?????, ????? i in. ? ????????????????? ?????????????? ??????????? ? ??????? ???, ???, ?????, ?????, ????? ? ??.	282
125 Zdania przydawkowe z wyrazami ???????, ?????, ???, ????, ??????, ???, ??? ? ??????????????? ???????????, ??????????? ??? ?????? ???????, ?????, ???, ????, ??????, ???, ???	284
126 Zdania podrzędne czasowe komunikujące równoczesność, przyłączane za pomocą ?????, ?? ???? ???? ???, ????, ? ?? ????? ??? ? ??????????? ??????? ?? ????????? ???????????????, ??????????? ??? ?????? ?????, ?? ???? ???? ???, ????, ? ?? ????? ???	286
127 Zdania podrzędne czasowe komunikujące uprzedniość ? ??????????? ??????? ?? ????????? ???????????????	288
128 Zdania podrzędne czasowe komunikujące następstwo ? ??????????? ??????? ?? ????????? ??????????	290
129 Zdania podrzędne miejsca z wyrazami ???, ????, ?????? ? ??????????? ??????????? ????? ?? ??????? ???, ????, ??????	292
130 Zdania przyczynowe ze spójnikami ?????? ???, ??? ???, ?????????, ??-?? ???? ???, ?????? ???, ????????? ???? ??? ? ????????? ??????????? ? ??????? ?????? ???, ??? ???, ?????????, ??-?? ???? ???, ?????? ???, ????????? ???? ???	294
131 Zdania przyczynowe z innymi spójnikami. Zdania skutkowe ze spójnikami ??? ???, ??????? ? ????????? ??????????? ? ??????? ???????. ??????????? ??????????? ????????? ? ??????? ??? ???, ???????	296
132 Zdania podrzędne warunkowe ze spójnikami ????, ??? i in. ? ??????????? ???????? ??????????? ? ??????? ????, ??? ? ??.	298
133 Zdania okolicznikowe celu ze spójnikami ?????, ??? ???? ?????, ???? ?? ? ??????? ??????????? ? ??????? ?????, ??? ???? ?????, ???? ??	300
134 Zdania przyzwalające ze spójnikami ????, ???????? ?? ?? ??? i in. ? ????????????? ??????????? ? ??????? ????, ???????? ?? ?? ??? ? ??.	302
135 Zdania okolicznikowe sposobu ze spójnikami ???, ???, ?????, ?????, ????? ??, ??????, ????? oraz stopnia i miary z ???, ?????, ???... ??? ? ??????????? ? ??????????? ?????? ???????? ? ??????? ???, ???, ?????, ?????, ????? ??, ??????, ????? ? ???? ? ??????? ?? ???, ?????, ???... ???	304
Klucz	308