katalog
wydawnictwa
- Wydawnictwo Naukowe PWN
- Oficyna Wydawnicza IMPULS
- Wolters Kluwer Polska
- Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Wydawnictwo Lekarskie PZWL
- Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
- Wydawnictwo WAM
- Wydawnictwa Naukowo-Techniczne
- Wydawnictwo Naukowe Scholar
- Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
- Wydawnictwa Komunikacji i Łączności
- Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- Academica Wydawnictwo SWPS
- Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach
- Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku
- Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
- Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
- Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
- Scion Publishing Ltd.
- Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
- Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Biblioteka Analiz
Teorie stosunków międzynarodowych
Krytyka i systematyzacja
Jacek Czaputowicz
2008, Wydawnictwo Naukowe PWNLiczba stron: 486
ISBN: 978-83-01-15556-8
XML: format ONIX
Książka wyczerpująco opisuje najważniejsze zagadnienia teoretyczne w stosunkach międzynarodowych, podaje liczne przykłady praktycznego zastosowania poszczególnych teorii, analizuje studia przypadków i wydarzenia historyczne. Praca ma charakter interdyscyplinarny z szerokimi odniesieniami do filozofii, socjologii i innych nauk społecznych.
Praca omawia i poddaje krytycznej analizie współczesne teorie stosunków międzynarodowych:
■ realizm,
■ liberalizm,
■ globalizm,
■ neorealizm,
■ neoliberalizm,
■ szkołę angielską,
■ konstruktywizm,
■ teorie integracji europejskiej,
■ feminizm,
■ teorie normatywne i postmodernizm.
Znajomość teorii politycznych umożliwia analizę współczesnych relacji, pozwala na prognozowanie i ocenę użyteczności wybranych teorii w globalnej polityce. Autor omawia poglądy najwybitniejszych twórców poszczególnych teorii: od Tukidydesa, przez Hobbesa, Rousseau, Locke'a, Bulla, po Huntingtona czy Fukuyame.
Książka przeznaczona dla studentów politologii, stosunków międzynarodowych i dziennikarstwa.
| Wprowadzenie | 11 |
| 1. Teoretyczne podejście do stosunków międzynarodowych | 22 |
| 1.1. Stosunki międzynarodowe jako dyscyplina naukowa | 22 |
| 1.1.1. Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia | 23 |
| 1.1.2. Polska nauka o stosunkach międzynarodowych | 27 |
| 1.2. Kategorie teoretyczne | 29 |
| 1.2.1. Suwerenne państwo | 29 |
| 1.2.2. Stosunki międzynarodowe a stosunki wewnętrzne | 30 |
| 1.2.3. Poziom analizy | 33 |
| 1.2.4. Przyczynowość | 34 |
| 1.2.5. Siła | 36 |
| 1.2.6. Równowaga sił | 38 |
| 1.3. Funkcje teorii | 40 |
| 1.3.1. Teorie a paradygmaty | 40 |
| 1.3.2. Poziom agregacji | 43 |
| 1.3.3. Jakość teorii | 47 |
| 1.4. Systematyka teorii stosunków międzynarodowych | 50 |
| 1.4.1. Trójpodział: realizm, liberalizm, globalizm | 50 |
| 1.4.2. Pozytywizm, społeczny konstruktywizm, postpozytywizm | 53 |
| 2. Realizm | 58 |
| 2.1. Tradycje realizmu | 59 |
| 2.1.1. Realizm kompleksowy | 61 |
| 2.1.2. Fundamentalizm | 63 |
| 2.1.3. Konstytucjonalizm | 64 |
| 2.1.4. Strukturalizm | 68 |
| 2.2. Realizm współczesny | 71 |
| 2.2.1. Realizm praktyczny | 73 |
| 2.2.2. Realizm klasyczny | 76 |
| 2.3. Debata między realizmem a idealizmem | 81 |
| 2.4. Geopolityka | 84 |
| 2.4.1. Państwo organiczne | 87 |
| 2.4.2. Teoria sfer wpływów | 88 |
| 2.4.3. Geopolityka globalna | 89 |
| 2.5. Behawioralizm | 91 |
| 2.6. Debata między behawioralizmem a tradycjonalizmem | 97 |
| 2.7. Realizm strategiczny | 100 |
| 3. Liberalizm | 104 |
| 3.1. Tradycje | 105 |
| 3.1.1. Liberalizm kompleksowy | 108 |
| 3.1.2. Liberalizm instytucjonalny | 109 |
| 3.1.3. Liberalizm ekonomiczny | 111 |
| 3.1.4. Idealizm | 112 |
| 3.2. Idealizm międzywojenny i powojenny | 113 |
| 3.3. Tradycyjne teorie integracji | 116 |
| 3.3.1. Funkcjonalizm | 117 |
| 3.3.2. Federalizm | 120 |
| 3.3.3. Transakcjonizm | 122 |
| 3.3.4. Neofunkcjonalizm | 124 |
| 3.4. Teorie racjonalnego wyboru | 128 |
| 3.4.1. Paradygmat biurokratyczny | 130 |
| 3.5. Teoria demokratycznego pokoju | 132 |
| 3.6. Teoria bezpieczeństwa zbiorowego | 137 |
| 3.6.1. Realistyczna krytyka | 138 |
| 4. Globalizm | 142 |
| 4.1. Teorie imperializmu | 143 |
| 4.1.1. Teorie liberalne | 145 |
| 4.1.2. Marksizm i teoria Lenina | 146 |
| 4.1.3. Teorie społeczno-psychologiczne | 149 |
| 4.2. Teoria zależności | 150 |
| 4.2.1. Model funkcjonowania świata | 151 |
| 4.2.2. Teorie zależności a teorie modernizacyjne | 154 |
| 4.3. Teoria systemu światowego | 157 |
| 4.3.1. Zasady funkcjonowania systemu światowego | 159 |
| 4.3.2. Krytyka | 161 |
| 4.4. Neogramscianizm | 163 |
| 4.5. Marksizm neoklasyczny | 167 |
| 4.6. Debata międzyparadygmatyczna | 170 |
| 5. Neorealizm | 176 |
| 5.1. Realizm strukturalny | 176 |
| 5.1.1. Teorie systemowe a teorie redukcyjne | 177 |
| 5.1.2. Struktura systemu międzynarodowego | 179 |
| 5.1.3. Porównanie realizmu klasycznego i strukturalnego | 183 |
| 5.2. Biegunowość a stabilność systemu międzynarodowego | 185 |
| 5.3. Realizm defensywny a realizm ofensywny | 190 |
| 5.3.1. Teoria równowagi zagrożenia | 195 |
| 5.4. Realizm zależny | 197 |
| 5.4.1. Znaczenie broni nuklearnej | 199 |
| 5.5. Realizm postklasyczny | 201 |
| 5.5.1. Teoria hegemonicznej stabilności | 203 |
| 5.5.2. Realizm strukturalny a realizm neoklasyczny | 204 |
| 5.6. Realizm kulturowy | 206 |
| 5.7. Zdolności eksplanacyjne realizmu | 208 |
| 6. Neoliberalizm | 214 |
| 6.1. Kompleksowa współzależność | 216 |
| 6.1.1. Zyski relatywne a zyski absolutne | 220 |
| 6.2. Teoria gier a współpraca międzynarodowa | 222 |
| 6.2.1. Kooperacja (dylemat więźnia) | 223 |
| 6.2.2. Koordynacja (walka płci) | 225 |
| 6.2.3. Perswazja | 225 |
| 6.2.4. Zapewnienie (polowanie na jelenia) | 226 |
| 6.3. Organizacje międzynarodowe | 227 |
| 6.4. Teoria reżimów | 229 |
| 6.4.1. Klasyfikacja reżimów | 232 |
| 6.4.2. Multilateralizm | 236 |
| 6.5. Debata wewnątrzparadygmatyczna | 238 |
| 6.6. Globalizacja | 241 |
| 6.6.1. Wpływ na państwo | 243 |
| 6.6.2. Stanowiska sceptyków i globalistów | 245 |
| 6.7. Teorie końca | 246 |
| 6.8. Liberalizm współczesny | 251 |
| 7. Szkoła angielska | 254 |
| 7.1. Tradycje | 255 |
| 7.2. Kategoria społeczności międzynarodowej | 259 |
| 7.2.1. Społeczność międzynarodowa w historii | 264 |
| 7.2.2. Instytucje społeczności międzynarodowej | 265 |
| 7.2.3. Charakter współczesnej społeczności międzynarodowej | 267 |
| 7.3. Trialektyka szkoły angielskiej | 269 |
| 7.4. Konstruktywizm szkoły angielskiej | 273 |
| 7.5. Nurty w ramach szkoły angielskiej | 276 |
| 7.5.1. Pluralizm | 276 |
| 7.5.2. Solidaryzm | 277 |
| 7.5.3. Problem spójności założeń | 279 |
| 7.6. Społeczność międzynarodowa Unii Europejskiej | 282 |
| 7.6.1. Wyjaśnienie integracji europejskiej | 282 |
| 7.6.2. Szkoła angielska a neofunkcjonalizm | 287 |
| 7.7. Znaczenie szkoły angielskiej | 289 |
| 7.7.1. Program badawczy | 290 |
| 8. Konstruktywizm | 292 |
| 8.1. Tradycje | 293 |
| 8.2. Konstruktywizm a racjonalizm | 295 |
| 8.2.1. Klasyfikacje teorii według wpływu struktury i znaczenia idei | 300 |
| 8.3. Nurty w ramach konstruktywizmu | 301 |
| 8.3.1. Stanowiska epistemologiczne | 304 |
| 8.4. Społeczne pochodzenie rzeczywistości | 306 |
| 8.4.1. Aktorzy i tożsamości | 306 |
| 8.4.2. Struktura systemu międzynarodowego | 310 |
| 8.5. Struktura normatywna społeczności międzynarodowej | 314 |
| 8.5.1. Transformacja kultury społeczności międzynarodowej | 316 |
| 8.5.2. Proces komunikacji | 318 |
| 8.5.2. Perspektywa kultury światowej | 319 |
| 8.6. Suwerenność jako konstrukcja społeczna | 321 |
| 8.6.1. Postrzeganie bezpieczeństwa | 322 |
| 9. Teorie integracji europejskiej | 328 |
| 9.1. Realizm a integracja europejska | 329 |
| 9.2. Liberalizm międzyrządowy | 333 |
| 9.2.1. Porównanie neofunkcjonalizmu i liberalizmu międzyrządowego | 338 |
| 9.3. Klasyfikacje teorii integracji | 342 |
| 9.4. Nowy instytucjonalizm | 343 |
| 9.4.1. Instytucjonalizm racjonalnego wyboru | 345 |
| 9.4.2. Instytucjonalizm historyczny | 346 |
| 9.4.3. Instytucjonalizm socjologiczny | 348 |
| 9.4.4. Porównanie nurtów instytucjonalnych | 350 |
| 9.5. Spór o istotę Unii Europejskiej | 354 |
| 9.6. Unia jako system polityczny | 359 |
| 9.6.1. Studia porównawcze | 360 |
| 9.6.2. Wielopoziomowe zarządzanie | 361 |
| 9.6.3. Koncepcja fuzji | 363 |
| 9.6.4. Państwo regulacyjne | 365 |
| 9.7. Unia jako aktor | 367 |
| 10. Feminizm, teorie krytyczne, historyczna socjologia | 372 |
| 10.1. Feminizm | 372 |
| 10.1.1. Nurty | 374 |
| 10.1.2. Zainteresowania badawcze | 378 |
| 10.1.3. Druga generacja | 381 |
| 10.2. Teorie krytyczne | 383 |
| 10.2.2. Postrzeganie stosunków międzynarodowych | 384 |
| 10.2.3. Krytyczne studia nad bezpieczeństwem | 388 |
| 10.3. Historyczna socjologia | 389 |
| 10.3.1. Problematyzacja państwa | 390 |
| 10.3.2. Rodzaje władzy | 391 |
| 10.3.3. Szkoła Cambridge | 395 |
| 11. Teorie normatywne i postmodernizm | 398 |
| 11.1. Debata pozytywizm versus postpozytywizm | 398 |
| 11.1.1. Wyjaśnienie a zrozumienie | 400 |
| 11.1.3. Podział teorii według stanowiska ontologicznego | 402 |
| 11.2. Teorie normatywne | 404 |
| 11.2.1. Komunitaryzm | 407 |
| 11.2.2. Kosmopolityzm | 409 |
| 11.2.3. Koncepcja obywatelstwa światowego | 413 |
| 11.2.4. Porównanie komunitaryzmu i kosmopolityzmu | 414 |
| 11.3. Postmodernizm | 418 |
| 11.3.1. Tekstualność i dyskurs | 419 |
| 11.3.2. Genealogia, dekonstrukcja, logocentryzm | 422 |
| 11.3.3. Suwerenne państwo | 427 |
| 11.3.4. Suwerenny człowiek | 431 |
| 11.3.5. Krytyka | 433 |
| Zakończenie | 434 |
| Bibliografia | 437 |
| Indeks nazwisk | 470 |
| Spis studiów przypadku | 482 |
| Spis tabel | 483 |
| Spis rysunków | 485 |
