katalog
wydawnictwa
- Wydawnictwo Naukowe PWN
- Oficyna Wydawnicza IMPULS
- Wolters Kluwer Polska
- Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Wydawnictwo Lekarskie PZWL
- Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
- Wydawnictwo WAM
- Wydawnictwa Naukowo-Techniczne
- Wydawnictwo Naukowe Scholar
- Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
- Wydawnictwa Komunikacji i Łączności
- Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- Academica Wydawnictwo SWPS
- Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach
- Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku
- Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
- Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
- Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
- Scion Publishing Ltd.
- Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
- Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Biblioteka Analiz
O złośliwej dyskredytacji
Manipulowanie wizerunkiem przeciwnika

Mirosław Karwat
2007, Wydawnictwo Naukowe PWNLiczba stron: 434
ISBN: 978-83-01-14966-6
XML: format ONIX
Pierwsza synteza wiedzy teoretycznej, ale i praktycznej na temat istoty i różnych sposobów rozgrywania konkurencji i walki za pośrednictwem deprecjonowania statusu i dorobku rywali i przeciwników zamiast prezentowania własnych walorów, osiągnięć i zasług. Stanowi z jednej strony nader aktualny komentarz do narastającego "zdziczenia obyczajów politycznych", z drugiej strony - zdystansowany obraz ponadczasowego repertuaru destrukcyjnej socjotechniki, manipulacji wizerunkiem adwersarza i manipulacji świadomością społeczeństwa. Walorem książki jest niewątpliwie interdyscyplinarny charakter analizy: zespolenie podejścia socjologicznego, psychologicznego, prakseologicznego, etycznego (w odróżnieniu od dotychczasowych publikacji mających zwykle określone nachylenie - językoznawcze, marketingowe, psychologiczne).
Pozycja przeznaczona dla politologów różnych specjalności, medioznawców, socjologów, filozofów, etyków, psychologów (zwłaszcza zajmujących się psychologią społeczną, psychologią polityki, mechanizmami reklamy i propagandy), pedagogów; filologów zajmujących się retoryką i erystyką, kulturą języka, specyfiką języka politycznego; prawników (zwłaszcza zajmujących się np. prawem prasowym, ochroną dóbr osobistych itp.); specjalistów z zakresu marketingu politycznego.
Pozycja przeznaczona dla politologów różnych specjalności, medioznawców, socjologów, filozofów, etyków, psychologów (zwłaszcza zajmujących się psychologią społeczną, psychologią polityki, mechanizmami reklamy i propagandy), pedagogów; filologów zajmujących się retoryką i erystyką, kulturą języka, specyfiką języka politycznego; prawników (zwłaszcza zajmujących się np. prawem prasowym, ochroną dóbr osobistych itp.); specjalistów z zakresu marketingu politycznego.
| Wstęp | 13 |
| Część I. Krytyka merytoryczna a chytra napastliwość | 20 |
| 1. Istota i standardy krytyki | 23 |
| 1.1 Pojęce krytyki | 23 |
| Etymologia słowa 'krytyka' | 23 |
| Istota krytyki | 25 |
| Potoczne rozumienie krytyki | 26 |
| 1.2 Krytyczne podejście do zjawisk. Postawa krytycyzmu | 27 |
| 1.3. "Krytykanctwo" | 28 |
| 1.4 Warunki i kryteria racjonalności krytyki | 30 |
| Wzór krytyki wyważonej - nauki biskupa Krasickiego | 30 |
| Katalog krytyki jałowej | 33 |
| Kolizja krytyki z kurtuazją | 36 |
| 2. Krytyka jako narzędzie walki | 38 |
| 2.1 Polemika | 38 |
| 2.2 Rodzaje krytyki | 43 |
| 2.3 Dyskredytacja jako szczególny rodzaj krytyki | 47 |
| 2.4 Istota i korelaty dyskredytacji | 48 |
| Metafora kredytu | 48 |
| Dyskredytacja jako próba "skreślenia" | 50 |
| Potoczne zjawiska a wieloaspektowa struktura zjawiska | 51 |
| 3. Dyskredytacja pryncypialno-programowa | 53 |
| 3.1 Dyskredytacja jako korelat krytyki merytorycznej | 53 |
| 3.2 Dyskredytacja korekcyjna i wyrównawcza | 54 |
| 3.3 Dyskredytacja demaskatorska | 55 |
| 3.4 Granice obiektywizmu | 57 |
| 3.5 Pryncypialność chybiona i jałowa | 59 |
| 4. Krytyka złośliwa i destrukcyjna | 64 |
| 4.1 Istota i skala złośliwości | 64 |
| Złośliwość okolicznościowa | 64 |
| Skala złośliwości rozmyślnej | 65 |
| Złośliwość... życzliwa | 66 |
| Złośliwość agresywna | 68 |
| 4.2 Pobudki i intencje krytyki złośliwej | 69 |
| 4.3 Agresywna konfrontacja | 73 |
| 4.4 Wyróżniki krytyki złośliwej | 78 |
| Część II. Pobudki, cele i taktyka złośliwych krytyków | 82 |
| 5. Psychiczno-moralne oblicze tendencyjności | 84 |
| 5.1 Dyskredytacja jako kompensacja własnej słabości | 84 |
| Psychologia "wyrównania" | 86 |
| 5.2 Dyskredytacja jako "kontrkrytyka" | 90 |
| 5.3 Wyrachowana dyskredytacja podstępna | 93 |
| 5.4 Obłudna dyskredytacja pseudopryncypialna | 96 |
| 5.5 Między cynizmem a pobożnymi życzeniami | 99 |
| 6. Funkcje i cele manipulatorskiej dyskedytacji | 102 |
| 6.1 Typowe funkcje dyskredytacji | 102 |
| 6.2 Cele pragmatyczne - doraźne i dalekosiężne | 104 |
| Dyskredytacja pierwotna (prewencyjna) i wtórna (rewizyjna) | 105 |
| Etapy zastosowania | 105 |
| Program maximum i program minimum | 106 |
| Zakłócanie komunikacji między przeciwnikiem a "naszą" publicznością | 107 |
| 6.3. Cele propagandowe i ideologiczne | 107 |
| Zakładanie wędzidła | 107 |
| Klucz do "rządu dusz" | 108 |
| Delegitymizacja a unieważnienie | 109 |
| Topnienie niegdysiejszych śniegów | 110 |
| 6.4 W sidłach metadyskredytacji | 110 |
| Dwa poziomy dyskredytacji | 111 |
| Błędne koło uwiarygodnienia | 112 |
| Arbitralizm: wiarygodność jako przywilej jednej strony sporu | 113 |
| 7. Taktyka i narzędzia dyskredytacji podstępnej | 115 |
| 7.1 Autopromocja zastępcza i psaożytnicza | 115 |
| Napaść zamiast własnego popisu | 115 |
| Orientacja pasożytnicza | 117 |
| 7.2 Wykrętność i taktyka dywersyjna | 117 |
| 7.3 Dyskredytacja przez prowokację | 119 |
| Spektrum chwytów prowokacyjnych | 119 |
| Prowokowanie przeciwnika do błędów | 121 |
| Samopotwierdzenie oskarżeń | 122 |
| Pasożytnicza forma "prowodyskredytacji" | 122 |
| 7.4 Arbitralna pozycja - nagrodą za przebiegłość i bezwzględność | 123 |
| Przewaga gracza bezwzględnego | 123 |
| Sędzia we własnej sprawie i wyrocznia | 125 |
| 7.5 Typowe środki podstępnej dyskredytacji | 126 |
| 7.6 Atak frontalny, zakulisowy, zakamuflowany, perfidny | 128 |
| 8. Predyskredytacja (dyskredytacja preselekcyjna) | 130 |
| 8.1 Predyskredytacja sitwiarsko-salonowa | 131 |
| 8.2 Kontrowersyjne, czyli... nudne | 132 |
| 8.3 Odstraszanie, czyli predyskredytacja lękowa | 134 |
| Część III. Metodyka złośliwości: tendencyjność jako narzędzie piętnowania i wykluczenia | 142 |
| 9. Krzywe zwierciadło, czyli deformacja cudzego wizerunku | 143 |
| 9.1 Przypisanie wad i negowanie walorów | 144 |
| Sposoby "imputacji" | 145 |
| Repertuar "amputacji" | 145 |
| 9.2 Insynuacja | 148 |
| Tak cię widzą, jak cię piszą | 148 |
| Typowy repertuar insynuacji | 149 |
| 9.3 Poziomy wyrafinowania | 151 |
| Natręctwo, kamuflaż, przewrotność | 151 |
| Bilet w jedną stronę | 152 |
| "Nadwymowność" | 152 |
| 9.4 Pytanie-insynuacja | 153 |
| Sugestia przemytcznia | 154 |
| Silna sugestia z asekuracją | 154 |
| Sugestia "z haczykiem" | 155 |
| Uzupełnienie i rozstrzygnięcie | 155 |
| 10. Tendencyjne redukcje i znaki równości | 157 |
| 10.1 Metonimie i synekdochy | 157 |
| 10.2 Dwa kierunki relacji "całość-część" | 161 |
| 10.3 Tendencyjne uproszczenia | 164 |
| Arbitralne przesądzanie | 165 |
| Przeinaczenia - "naciągane" interpretacje | 167 |
| Kategoryczny... relatywizm | 168 |
| 11. Etykietki | 169 |
| 11.1 Nazwa redukcyjna | 169 |
| 11.2 Poręczny wynalazek erystyki | 170 |
| 11.3 Genealogia terminu | 172 |
| 11.4 Schematyczna kategoryzacja | 174 |
| 11.5 Autoidentyfikacja stygmatyzacja | 175 |
| 11.6 Klisze propagandowe | 176 |
| 11.7 Istota i morfologia etykietek | 178 |
| 11.8 Mechanizm "przyklejania etykietek" | 179 |
| 11.9 Epitet a etykietka | 180 |
| Epitet jako subiektywizująca ekspresja emocji negatywnych | 180 |
| Etykietka jako pozorna obiektywizacja uprzedzeń | 181 |
| 11.10 Informacyjna zawartość i wartość poznawcza etykietek | 182 |
| Sugestywne skróty myślowe | 182 |
| Etykietki - pokarm dla mas | 184 |
| 11.11 Funkcje etykietek | 185 |
| Część IV. Szukanie dziury w całym, czyli punkty zaczepienia i płaszczyzny ataku | 188 |
| 12. Dyskredytacja detaliczna i hurtowa | 190 |
| 12.1 Poziomy dyskredytacji - obiekt krytyki | 190 |
| Odór całości i dziura w całym | 191 |
| Ludzie a idee | 192 |
| 12.2 Dyskredytacja osobista a dyskredytacja grupowa | 193 |
| Dyskredytacja reprezentantów | 193 |
| Dyskredytacja reprezentowanych | 193 |
| 12.3 Okazjonalna dyskredytacja osobista w dyskusjach i debatach | 195 |
| Doraźna dyskredytacja poznawcza | 195 |
| Dyskredytacja poznawczo-moralna | 196 |
| Relatywizacja prawdy lub monopol na pryncypialność | 197 |
| Moralizatorstwo a "obyczajówka" | 197 |
| 12.4 Płaszczyzny i schematy trwałej dyskredytacji osób | 198 |
| 13. Niezgodność osoby z wizerunkiem i wymaganiami | 200 |
| 13.1 Dezawuowanie tożsamości i autentyczności | 200 |
| Dyskredytacja indentyfikacyjna | 200 |
| Dyskredytacja biograficzna | 204 |
| 13.2 Podważanie osobistej pozycji i dorobku przeciwnika | 206 |
| Dyskredytacja statusowa | 207 |
| Dyskredytacja tezaurystyczna czyli przekreślenie dorobku | 209 |
| 13.3 Podważanie kwalifikacji i predyspozycji | 212 |
| Dyskredytacja poznawcza | 212 |
| Dyskredytacja dziedzinowa | 215 |
| Dyskredytacja zawodowa | 216 |
| 14. Złe wrażenie i podejrzane koneksje | 219 |
| 14.1 Dyskontowanie lub sugerowanie niekorzystnego wrażenia | 220 |
| Dyskredytacja impresyino-emocjonalna | 221 |
| Dyskredytacja estetyczna | 223 |
| Dyskredytacja komunikacyjna | 224 |
| Dyskredytacja charakterologiczna | 226 |
| Dyskredytacja psychiatryczna | 227 |
| 14.2 Nieodpowiednie więzi czyli zacheta do izolacji i ostracyzmu | 230 |
| Dyskredytacja alienacyjna | 230 |
| Dyskredytacja socjometryczna | 231 |
| Dyskredytacja "towarzyska" | 233 |
| Dyskredytacja obyczajowa | 234 |
| 15. Niegodna postawa i złe zachowanie | 236 |
| 15.1 Przypisywanie niechlubnych postaw | 236 |
| Dyskredytacja wulgarnoekonomiczna | 237 |
| Dyskredytacja ideowa | 238 |
| Dyskredytacja moralna | 240 |
| 15.2 Dyskredytacja represywna - na płaszczyźnie występku i kary | 242 |
| Dyskredytacja pruderyjna | 243 |
| Dyskredytacja prawna lub pseudoprawna | 246 |
| Totalny rygorysta, czyli syndrom przyzwoitki - moralizatora - legalisty | 248 |
| 16.1 Akcenty dyskredytacji grupowej | 251 |
| 16.2 Płaszczyzny dyskredytacji grupowej | 252 |
| 16.3 Dyskredytacja na płaszczyźnie statusu grupy | 253 |
| Dyskredytacja socjalna (społeczna) | 254 |
| Dyskredytacja deprywacyjna | 255 |
| 16.4 Dyskredytacja grupowa na płaszczyźnie swojskości-obcości | 256 |
| Dyskredytacja kulturowo-radsowo-etniczna | 257 |
| Dyskredytacja światopoglądowa | 257 |
| 16.5 Dyskredytacja historyczna | 258 |
| Dyskredytacja genealogiczna | 259 |
| Dyskredytacja bilansowa | 259 |
| 16.6 Dyskredytacja sztandaru (ideologiczna) | 260 |
| Dyskredytacja reliktowa | 261 |
| Dyskredytacja likwidatorska ("upadłościowa") | 261 |
| Dyskredytacja "kliniczno-asenizacyjna" | 262 |
| 16.7 Dyskredytacja na płaszczyźnie legitymacji społecznjej (pod hasłem nieprawowitości) | 263 |
| Dyskredytcja delegitymizacyjna | 263 |
| Dyskredytacja delegalizacyjna | 263 |
| Część V. Poniżanie zniewagami i śmiechem | 268 |
| 17. Istota zniewag | 269 |
| 17.1 Etymologia i metaforyka terminów określających znieważanie | 269 |
| 17.2 Zniewaga jako negatyw etykiety i grzeczności | 273 |
| 17.3 Zniewaga a zniesławienie | 275 |
| 18. Mechanizm znieważania | 280 |
| 18.1 Stopnie znieważania | 280 |
| 18.2 Specyfika obrazy | 282 |
| Węższe i szersze rozumienie obrazy | 284 |
| Odczucia - czy reguły | 285 |
| Publiczny kontekst obrazy | 286 |
| Prawnicze ujęcie obrazy i zniewagi | 286 |
| 18.3 Znieważanie jako agresywna manipulacja | 288 |
| Emocje, wyrachowanie, premedytacja | 288 |
| Kalkulacje impertynentów i arogantów | 289 |
| 18.4 Popularność i paradoksalna skuteczność zniewag | 291 |
| Atrakcyjna dotkliwość zniewag | 291 |
| Spektakularność i "wydajność" zniewag | 293 |
| Niezawodność zniewag | 293 |
| 19. Konwencjonalne formy znieważania | 295 |
| 19.1 Środki konwencjnalne a napaści | 296 |
| 19.2 Konwencjonalne sposoby obrażania | 297 |
| Impertynencje | 297 |
| Afronty | 299 |
| Niby-gafy | 300 |
| Rozmyślny nietakt i niegrzeczność | 301 |
| Dyskredytacyjna obstrukcja i dywersja | 302 |
| Wyrafinowana i przewrotna formy obrazy i zniewagi: pseudoetykieta | 304 |
| 20. Napastliwe formy zniewagi | 308 |
| 20.1 Bluźnierstwa, złorzeczenia, przekleństwa | 308 |
| 20.2 Epitety | 309 |
| 20.3 Przezwisko (ksywa) | 310 |
| 20.4 Obelgi i inwektywy | 311 |
| Atrybuty obelgi | 312 |
| Osobliwości inwektyw | 312 |
| 20.5 Wyzwisko | 313 |
| Artystyczna lawina inwektyw i wyzwisk | 314 |
| Kumulacja obelg i wyzwisk | 315 |
| 20.6 Wulgaryzmy | 316 |
| Niewybradne korelaty i ekwiwalenty słów obraźliwych | 317 |
| 20.7 Zniewagi czynne | 319 |
| 20.8 Napastliwość praktyczno-symboliczna | 320 |
| 21. Ośmieszanie i wyśmiewanie, czyli dyskredytacja prześmiewcza | 321 |
| 21.1 Ucieszna forma znieważania | 321 |
| 21.2 Ekstensywność a intensywność zniewagi | 323 |
| 21.3 Ośmieszanie i wyśmiewanie | 324 |
| 21.4 "Zabić śmiechem": Humor i satyra jako narzędzie walki | 325 |
| 21.5 Poetyka krytyki prześmiewczej | 326 |
| Parodia | 327 |
| Karykatura | 328 |
| "Boyówkarz" | 329 |
| Ironia | 330 |
| 21.6 Rodzaje taktyk prześmiewczych | 331 |
| 21.7 Obracanie powagi w żart | 332 |
| 21.8 Taktyka ironisty | 333 |
| 21.9 Wykpiwanie | 334 |
| Jedzeniówka | 335 |
| 21.10 Drwina | 335 |
| 21.11 Szyderstwo | 337 |
| 21.12 Niewybredne formy ośmieszania i wyśmiewania | 339 |
| Część VI. Spektrum form zniesławiania | 344 |
| 22. Tendencyjne osądzanie i fałyszywe oskarżenia | 246 |
| 22.1 Atrakcyjny sposób dyskredytacji | 346 |
| 22.2 Subtelności metodologiczno-pojęciowe | 347 |
| 22.3 Skala form zniesławienia | 349 |
| Stopnie złej woli | 349 |
| Stopień nieprawdziwości | 351 |
| 22.4 Zniesławianie publiczne | 351 |
| Asekuracyjne formy zniesławiania publicznego | 352 |
| Kompromitowanie | 355 |
| Frontalne, konfrontacyjne formy zniesławiania | 357 |
| 22.5 Atak skryty, czyli kryptodyskredytacja | 360 |
| Metoda "kolporterska" | 361 |
| Kamuflaż - przemyt trucizny | 362 |
| Komfort nieodpowiedzialności | 362 |
| 23. Obmowa, czyli dyskredytacja zaoczna i "zapleczna" | 364 |
| 23.1 Wyróżniki obmowy | 364 |
| 23.2 Gorliwy akces otoczenia | 366 |
| 23.3 Dyskredytacyjna "partyzantka" | 366 |
| 23.4 Typy i formy obmowy | 370 |
| 24. Typowe narzędzia obmowy | 372 |
| 24.1 Plotkarska forma obmowy | 372 |
| Istota plotki i "plotkowania" | 373 |
| Plotka a pogłoska | 373 |
| Nośność i zaraźliwość plotki | 376 |
| Ekwiwalent podejrzeń, posądzeń i pomówień | 377 |
| 24.2 Zdrada informacyjna | 378 |
| 24.3 Przeciek czyli upublicznienie tajemnic urzędowych | 380 |
| Istota zjawiska | 381 |
| Przeciek uspołeczniony | 382 |
| Paradoksalna wiarygodność wiadomości niepełnych i niesprawdzonych | 383 |
| 24.4 Donosicielstwo | 384 |
| Poetyka donosu | 285 |
| Odmiany denuncjacji | 386 |
| 25. Arsenał przewrotności | 389 |
| 25.1 Osobliwości dyskredytacji perfidnej | 389 |
| 25.2 Stopnie przewrotności (kurs Plutarcha) | 390 |
| 25.3 Jadowita rycerskość, czyli perfidne formy obrazy i zniesławienia | 394 |
| 25.4 Pochwała jako obraza i piętno | 395 |
| 25.5 Przewrotne formy zniesławienia | 398 |
| Perfidna kryptokalumnia | 398 |
| Perfidna kryptodenucjacja | 399 |
| 25.6 Przewrotna samokrytyka | 401 |
| 26. W pajęczej sieci sprostowań | 403 |
| 26.1 Powody do sprostowania | 403 |
| 26.2 Zadanie i wymagania wobec sprostowań | 406 |
| Rygory prawne | 406 |
| Wymagania merytoryczne i obyczajowe | 409 |
| 26.3 Sprostowanie jako... utrwalenie i potwierdzenie | 410 |
| Paradoksy "aktu sprawiedliwości" | 411 |
| 26.4 Bigoteryjna i wykrętna manipulacja sprostowaniem | 411 |
| Wymuszony i nieszczery akt pokory | 412 |
| Sprostowanie jako wykręt | 412 |
| 26.5 Przewrotna forma "zadośuczynienia" | 416 |
| Atut pierwszeństwa | 416 |
| Siła bezwładności | 417 |
| Rozbieżność zainteresowań | 418 |
| Przewrotna manipulacja sprostowaniem | 418 |
| Odwracanie kota ogonem | 419 |
| Moje na wierzchu | 420 |
| W potrzasku | 421 |
| Postscriptum | 422 |
| Literatura | 424 |
| Spis tabel schematycznych | 429 |
| Indeks nazwisk | 431 |
Zagadnienia: psychologia socjologia


